Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Project Gutenberg's a complete Grammar of Esperanto, by Ivy Kellerman Reed

Elŝuti 0.74 Mb.

Project Gutenberg's a complete Grammar of Esperanto, by Ivy Kellerman Reed




paĝo4/23
Dato13.09.2017
Grandeco0.74 Mb.

Elŝuti 0.74 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23

51. When the verb in a sentence precedes its subject, English often uses an introductory particle, such as "there," "it." In Esperanto no such particles are needed:

Estas floroj sur la tablo, there are flowers on the table.
Estis Johano, ne Alfredo, en la ĝardeno, it was John, not Alfred, in the garden.
Estas domo en la kampo, there is a house in the field.
Estis mi, it was I.

COORDINATING CONJUNCTIONS.



52. Words like aŭ, kaj, nek, sed, which join words, word-groups, or sentences together are conjunctions. All the conjunctions given so far connect words, phrases, or sentences of similar rank or kind. These are called coordinating conjunctions, and the words, phrases, or sentences connected by them are said to be coordinate:

Ĉu vi marŝas aŭ kuras?
( connects the verbs.)

Ŝi iris, kaj ni estis feliĉaj.
(Kaj connects the sentences.)

Nek vi nek mi vidis ĝin.
(The second nek connects the pronouns, the first being introductory and adverbial.)

Aŭ li aŭ ŝi perdis la libron.
(The second connects the pronouns, the first being introductory and adverbial.)

Ĝi falis sur la seĝon, sed ne sur la plankon.
(Sed connects the phrases.)

Li ne ŝatis ĝin. Tamen li tenis ĝin.
(Tamen connects the sentences.)

A phrase is a word-group forming an expression, but not containing a verb, as "through the house," "of the man," "before me," etc.

Coordinating conjunctions may be further classified according to their meaning: is disjunctive, connecting alternates, and expressing separation. Kaj is copulative, expressing union. Nek is disjunctive, expressing separation and also negation. Sed is adversative, expressing opposition, contrast, or modification of a previous statement. Tamen is adversative, affirming something in spite of a previous objection or concession. Do, so, then, consequently, is argumentative, expressing a logical inference or result in a somewhat conversational manner.

Vocabulary. akvo, water.


amiko, friend.
ankaŭ, also.
bezoni, to need.
dezerto, desert.
fidela, faithful.
mono, money.
neĝi, to snow.
pluvi, to rain. porti, to carry.
riĉa, rich, wealthy.
sablo, sand.
sako, sack, bag.
seka, dry.
tamen, nevertheless.
trinki, to drink.
veni, to come.
vojo, road, way.

LA ARABO EN LA DEZERTO.
Arabo iris trans grandan sekan dezerton. Kamelo, lia fidela amiko, portis lin. La kamelo ankaŭ portis belajn tapiŝojn, ĉar la arabo estis riĉa viro. La arabo havis ne nur tapiŝojn, sed ankaŭ sakojn. En la sakoj estis akvo, ĉar en la dezerto nek pluvas nek neĝas. La viro trinkis akvon, kaj ankaŭ donis akvon al sia kamelo. La kamelo marŝis kaj marŝis, sed ne venis al la domo de la arabo, ĉar ili perdis la vojon. La suno brilis, kaj la sablo de la dezerto ŝajnis varma. La arabo ne trovis la vojon, kaj baldaŭ li ne havis akvon. Tamen la kamelo marŝis kaj marŝis, kaj baldaŭ la arabo vidis sakon antaŭ si, sur la seka sablo. Li estis feliĉa kaj diris al si "Ĉu estas akvo en ĝi? Mi volas trinki, kaj volas doni akvon al mia fidela kamelo." Li ankaŭ volis lavi la tutan vizaĝon en la akvo, ĉar li estis varma. Post sia diro li kaptis la sakon, kaj komencis rigardi en ĝin. Li metis la nazon en ĝin, sed ne trovis akvon en la sako. Nek li nek lia fidela kamelo havis akvon, ĉar estis nur mono en la sako. La arabo estis kolera, ĉar li ne volis monon, li bezonis akvon. Li havis monon en sia domo en la urbo, kaj volis trovi akvon. Ĉu li tamen metis la sakon trans la kolon de sia kamelo? Ne, li ne volis meti ĝin sur sian kamelon, ĉar li estis kolera. Li ne tenis la sakon, sed ĝi falis sur la sablon, kaj kuŝis apud li. La sako nun kuŝas sur la sablo de la granda dezerto, kaj la mono estas en ĝi.

SENTENCES FOR TRANSLATION.
1. Today it is raining, but yesterday it was snowing. 2. Did your friend John carry his chair into the house? 3. I saw your good friends on the way to the city. 4. Is the large sack behind the door theirs? 5. Neither she nor her brother saw the whole city. 6. They went to the city of Boston and lost their way. 7. There are interesting houses across the street. 8. The body of a camel is large, and its neck is long. 9. The camel pushed its head into the house of the arab, and he was angry. 10. On the sand in the desert there lies a sack. 11. In the sack there is money. 12. The arab was warm, and wished to drink water. 13. He also wished to give water to the faithful camel. 14. Nevertheless, he found only money in the sack. 15. He was angry, and did not keep the sack. 16. Yesterday he wished to find money, but today he prefers water. 17. Nevertheless there is only sand in the desert. 18. He wished to come from the dry desert to the house of a faithful friend. 19. Both he and his friends are rich. 20. They went to his house yesterday, and came to theirs today. 21. They do not need money.

LESSON XII.
INDIRECT STATEMENTS.

53. A statement made indirectly by means of a clause dependent upon a verb meaning "say," "think," "know," "believe," or a similar expression, as in "I know that he came," "I hear that he is good," is called an indirect statement. (The direct statement is "he came," "he is good.") An indirect statement is joined to the main verb or sentence by the subordinating conjunction ke, that.

Mi diras ke li estas bona, I say that he is good.
Johano diras ke vi venis hieraŭ, John says that you came yesterday.
Ŝi opinias ke estas mono en la sako, she thinks that there is money in the bag.
Ni vidas ke neĝas, we see that it is snowing.

A clause is a group of words including a verb, which is dependent upon or subordinate to a main verb or sentence, as "—that he came," "—when he went," "—that he is good," etc.

In English the subordinating conjunction may sometimes be omitted, either "I think that he is good," or "I think he is good," being usually permissible. But in Esperanto there is no variation, and the conjunction ke is never omitted.

THE INDEFINITE PERSONAL PRONOUN ONI.



54. When an indefinite personal pronoun is desired, as in the expressions "one knows," "they say," "people say," "you can see," etc., the indefinite personal pronoun oni is used. This pronoun may also be used in translating such expressions as "it is said," "I am told," etc.:

Oni diras ke li estas riĉa, they say (one says) that he is rich.
Oni vidas ke ili estas amikoj, one sees that they are friends.
Mi opinias ke oni ŝatas lin, I think that people like him (that he is liked).
Oni diris al mi ke estas sablo en la dezerto, I was told (people said to me) that there is sand in the desert.
Oni opinias ke ŝi estas feliĉa, it is thought (one thinks) that she is happy.
Ĉu oni vidis nin en la ĝardeno? Were we seen (did people see us) in the garden?
Oni ŝatas agrablajn infanojn, people like agreeable children (agreeable children are liked).

THE FUTURE TENSE.



55. The future tense of the verb expresses an act or state as about to take place, or as one that will take place in future time. The ending of this tense is -os, as kuros, will run, flugos, will fly, brilos, will shine. The conjugation of esti and also of vidi in the future tense is as follows:

mi estos, I shall be.
vi estos, you will be.
li (ŝi, ĝi) estos, he (she, it) will be.
ni estos, we shall be.
vi estos, you (plural) will be.
ili estos, they will be. mi vidos, I shall see.
vi vidos, you will see.
li (ŝi, ĝi) vidos, he (she, it) will see.
ni vidos, we shall see.
vi vidos, you (plural) will see.
ili vidos, they will see.

Vocabulary. aŭdi, to hear.


blovi, to blow.
greno, grain (wheat, corn, etc.).
ke, that (conjunction).
kontraŭ, against.
montri, to show, to point out.
norda, north, northern.
nova, new.
okcidenta, west, western. oni, (see 54).
opinii, to think, to opine.
orienta, east, eastern.
pluvo, rain.
suda, south, southern.
velki, to wilt, to wither.
vento, wind.
ventoflago, weathercock.
vetero, weather.

LA VENTOFLAGO.
Estis varma vetero, la suno brilis, kaj suda vento blovis. Tamen la nova ventoflago sur la domo diris al si, "La sudan venton mi ne ŝatas. Mi preferas orientan venton." La vento orienta aŭdis la diron kaj ĝi venis kontraŭ la ventoflagon. Pluvis kaj pluvis, kaj oni estis kolera kontraŭ la ventoflago, ĉar ĝi montras orientan venton. Ĝi diris, "Pluvas nun, sed la greno en la kampoj bezonos sekan veteron. Oni estos kolera kontraŭ mi, ĉar mi montras orientan venton." La okcidenta vento aŭdis la ventoflagon, kaj baldaŭ venis. Ĝi ne estis forta, sed ĝi estis seka kaj agrabla vento, kaj ne portis pluvon. La viroj, virinoj, kaj junaj infanoj volis trinki, sed ili ne havis akvon. La greno kaj la floroj velkis, kaj la frukto ankaŭ falis. La nova ventoflago diris, "Oni estos kolera kontraŭ mi, ĉar ne pluvas. Oni opinios ke, ĉar mi montras okcidentan venton, la frukto falas, kaj la greno kaj floroj velkas. Mi ŝatas montri nek okcidentan nek orientan venton!" Norda vento aŭdis kaj venis al la ventoflago. La vetero ne estis agrabla, kaj la virinoj kaj la junaj infanoj ne estis varmaj. Neĝis, kaj oni estis kolera. Oni diris "La greno kaj la frukto bezonas varman veteron, sed hodiaŭ neĝas. Ni preferas la sudan venton. Ni havis ĝin, antaŭ la orienta, la okcidenta, kaj la norda ventoj. La ventoflago ne estas fidela amiko al ni. Ĝi ne montras bonajn ventojn, kaj ni volas rompi ĝin!" Oni kuris al la domo, kaptis la novan ventoflagon, kaj ankaŭ rompis ĝin. Ĝi falis, kaj kuŝis sur la vojo antaŭ la domo.

SENTENCES FOR TRANSLATION.
1. One can see that the weathercock points-out the winds. 2. They say that the west wind will be a dry wind. 3. The weathercock now shows that an agreeable south wind blows. 4. People will be angry with (against) the weathercock, because it points-out a north wind. 5. A north wind is not warm, and the grain and fruit will need a warm wind. 6. It snowed, and the young children were not warm, because the north wind blew. 7. People will like a south wind, but an east wind will carry rain. 8. Can one find money in the desert? 9. Do you think (that) he is in the house? 10. He is said to be (they say that he is) on the street. 11. It is thought (people think) that the camel is a faithful friend. 12. I am told (people tell me) that the camel has a large body, and a long neck. 13. One can see that it is not beautiful. 14. People do not like to drink warm water. 15. Nevertheless we shall drink warm water in the city. 16. It was beautiful weather yesterday, but today we shall have good weather also. 17. I think that a warm wind will blow soon. 18. My friend has a beautiful new house.

LESSON XIII.
THE DEMONSTRATIVE PRONOUN TIU.

56. The demonstrative pronoun tiu, that, is used to indicate a person or a definitely specified thing. The plural is tiuj, those:

Tiu estas la via, kaj mi volas tiun, that is yours, and I wish that one.
Tiuj estos koleraj kontraŭ vi, those will be angry with you.
Li aŭdis tiujn, he heard those (persons, or things).

57. The demonstrative pronoun tiu is also used as a pronominal adjective, in agreement with a noun:

Tiu vento estos varma, that wind will be warm.
Mi vidas tiun ventoflagon, I see that weathercock.
Tiuj infanoj estas junaj, those children are young.
Mi trovos tiujn librojn, I shall find those books.

TENSES IN INDIRECT QUOTATIONS.



58. The verb in an indirect statement (53) or an indirect question remains in the same tense in which it would be if the statement or question were direct. (In English this is true only if the introductory verb is present or future, since after an introductory past tense the tense of the indirect quotation is changed, and am, is, are, have, will become was, were, had, would, etc.)

Mi diras ke li estas bona , I say that he is good. " diris " " " " , I said that he was good. " diros " " " " , I shall say that he is good. Li miras ĉu mi aŭdas , he wonders whether I hear. " miris " " " , he wondered whether I heard. " miros " " " , he will wonder whether I hear. Mi opiniis ke ĝi estas bona, I thought that it was good (I thought "it is good"). Oni miris ĉu li venos, they wondered whether he would come (they wondered "will he come?"). An indirect question is introduced by ĉu, whether, after verbs meaning "ask," "wonder," "know," etc.: Mi miras ĉu li venis, I wonder whether he came. Oni demandas ĉu li estas riĉa, people ask whether he is rich.

FORMATION OF FEMININE NOUNS.



59. Feminine nouns corresponding to distinctly masculine nouns such as frato, knabo, viro, may be formed from these by inserting the suffix -in- just before the noun-ending -o:

fratino, sister (from frato, brother).
knabino, girl (from knabo, boy). patrino, mother (from patro, father).
virino, woman (from viro, man).

Cf. English names similarly formed from masculine names, as Pauline, Josephine, Ernestine, Geraldine, etc., also German Königin, queen, from König, king; Löwin, lioness, from Löwe, lion, etc.

Vocabulary. almenaŭ, at least.


ĉapelo, hat.
ĉielo, sky, heaven.
filo, son.
konstrui, to build.
miri, to wonder.
morgaŭ, tomorrow.
nubo, cloud.
ombrelo, umbrella. paroli, to talk, to speak.
parko, park.
preskaŭ, almost.
pri, concerning, about.
promeni, to take a walk.
super, above.
timi, to fear, to be afraid (of).
tiu, that (56).
zorga, careful.

EN LA PARKO.
Miaj junaj amiko kaj amikino, kaj ankaŭ ilia patrino, iris hieraŭ al la parko. La infanoj diris al la patrino ke la parko estas agrabla, kaj ke ili volas promeni en ĝi. La knabino parolis al sia frato pri la belaj floroj. Ŝi diris al li ke la floroj velkas, kaj ke la herbo en preskaŭ la tuta parko bezonas pluvon. La knabo diris hodiaŭ al mi ke hieraŭ li kaj lia fratino aŭdis la birdojn en la arboj super siaj kapoj. Li diris ke li miris pri tiuj birdoj, tamen li opinias ke la birdoj baldaŭ konstruos siajn nestojn en tiuj arboj. La infanoj promenis, kaj baldaŭ ili vidis ke grizaj nuboj venas sur la ĉielon, kaj mia juna amikino timis ke pluvos. Ŝi parolis al la patrino pri la nuboj kaj la pluvo, montris al ŝi la grizajn nubojn, kaj diris ke si volas iri al la domo. Ili komencis marŝi al la strato, kaj preskaŭ kuris, ĉar ili ne havis ombrelon. Tra la fenestroj de la domoj oni rigardis ilin, kaj la knabo miris ĉu li kaj liaj patrino kaj fratino amuzas tiujn virojn kaj virinojn. Tamen la patrino diris ke ŝi ne timas ke ŝi amuzos tiujn, sed ke ŝi timas la pluvon. Ŝi kaj la filino volas esti zorgaj pri almenaŭ la novaj ĉapeloj. La filo diris al ŝi ke li ankaŭ estas zorga, sed ke li opinias ke ne pluvos. Baldaŭ la patro venis al ili, kaj portis ombrelojn, ĉar li ankaŭ timis la pluvon. Li miris ĉu la infanoj kaj ilia patrino havas ombrelojn. Baldaŭ pluvis, sed ili estis sekaj, ĉar ili havis la ombrelojn. Morgaŭ ili ne promenos en la parko, sed iros al la urbo.

SENTENCES FOR TRANSLATION.
1. The east wind is dry and the south wind will be too warm. 2. A west wind blew against the weathercock, but the grain needed a south wind. 3 A north wind is blowing and I think that it will soon snow. 4. It (51) will be beautiful weather tomorrow, because a pleasant wind is now blowing. 5. The flowers will wither because those children gathered them. 6. They are talking about that park, but I do not wish to take-a-walk, because there are clouds in (on) the sky. 7. At least we shall take an umbrella, and my brother will hold it over our heads. 8. My sister said "Mother and I are-afraid that it will rain." 9. My young sister will be careful about that new umbrella. 10. I wonder whether she will take-a-walk tomorrow. 11. That park is pleasant and the grass is soft and green. 12. The birds are building their nests now, in those branches above our heads. 13. The sky above us is blue, and a west wind is beginning to blow. 14. I can see that weathercock, on that large house near the park. 15. Mother says that my sister will have a new hat tomorrow. 16. She will be careful of (about) that hat. 17. My father's friend is very careful of his son. 18. One sees that he is not a strong boy.

LESSON XIV.
THE DEMONSTRATIVE PRONOUN ĈI TIU.

60. The demonstrative pronoun (and pronominal adjective) meaning "this" is formed by using with tiu (56) the word ĉi, which expresses the general idea of nearness or proximity. (Consequently the literal meaning of ĉi tiu is that one nearby, that one here.) The word ĉi may either precede or follow the pronoun:

Ĉi tiu estas la mia, this is mine.
Mi vidis ĉi tiun, I saw this one.
Ĉu vi volas tiujn ĉi? Do you wish these?
Ĉi tiu knabino estas mia fratino, this girl is my sister.
Mi vidis ĉi tiujn ĉapelojn, I saw these hats.
Ĉi tiuj amikoj promenos, these friends will take a walk.

61. The words tiu and ĉi tiu may be used to distinguish between persons or things previously mentioned and just mentioned:

Gertrude kaj Mario estas en la parko. Tiu rigardas la florojn, ĉi tiu kolektas ilin.
Gertrude and Mary are in the park. The former (that one) looks at the flowers, the latter (this one) gathers them.
POSSESSIVE FORM OF THE DEMONSTRATIVE PRONOUN.

62. To express possession, the demonstrative pronouns tiu and ĉi tiu have the special possessive or genitive forms ties, that one's, and ĉi ties, this one's. The use of ties and ĉi ties to mean "the former" and "the latter" is similar to the use of tiu and ĉi tiu shown in 61:

Mi iris al ties domo, I went to that one's house.
Ĉi ties filoj estas junaj, this person's (this one's) sons are young.
Mi ŝatas ties koloron, sed preferas ĉi tiun floron, I like that one's color, but prefer this flower.
La patro kaj lia amiko parolas pri siaj domoj. Ties estas nova, sed ĉi ties ŝajnas bela, Father and his friend are talking about their houses. The former's is new, but the latter's seems beautiful.

THE SUFFIX -IL-.



63. Names of instruments, tools or utensils may be formed by adding the suffix -il- (followed by the ending -o) to roots whose meaning permits:

flugilo, wing (from flugi, to fly).
kaptilo, snare, trap (from kapti, to catch).
kudrilo, needle (from kudri, to sew).
montrilo, indicator, (clock) hand (from montri, to point out, show).
tenilo, handle (from teni, to hold).

The root of a word is that part of it which contains the essential meaning, and to which the verb endings -i, -as, -is, -os, the noun ending -o, the adjective ending -a, etc., are attached, when no suffix intervenes. Thus, vir- is the root of viro and of virino; kur- is the root of kuri, etc.

THE EXPRESSION OF MEANS OR INSTRUMENTALITY.

64. The means or instrumentality through which an act is accomplished is expressed by use of the preposition per:

Oni kudras per kudrilo, one sews by means of (with) a needle.
La birdoj flugas per flugiloj, the birds fly by (with) wings.
Li amuzas sin per tiuj bildoj, he amuses himself with (by) those pictures.
Mi trovis ĝin per via helpo, I found it by (through) your help.

Vocabulary. akra, sharp.


buŝo, mouth.
dekstra, right (not left).
ĉi (see 60).
forko, fork.
helpo, help.
kafo, coffee.
kulero, spoon.
mano, hand. najbaro, neighbour.
per, by means of (64).
supo, soup.
telero, plate.
terpomo, potato.
ties, that one's (62).
tranĉi, to cut.
tre, very, exceedingly.
viando, meat.

LA MANĜO.
Hieraŭ mi miris ĉu mi havos bonan manĝon en la domo de mia amiko. Sed mi opiniis ke mi havos tre bonan manĝon, ĉar mia amiko ŝatas doni bonajn manĝojn al siaj amikoj. Oni metis tre bonan supon antaŭ mi, kaj mi manĝis tiun per granda kulero. Post la supo mi havis viandon. Ĉi tiun mi tenis per forko, kaj tranĉis per akra tranĉilo. La forko, tranĉilo kaj kulero estas manĝiloj. Mi havis ne nur viandon, sed ankaŭ novajn terpomojn. Mi tranĉis tiujn ĉi per la tranĉilo, sed mi metis ilin en la buŝon per forko. Mi tenis la forkon en la dekstra mano, kaj metis la tranĉilon trans mian teleron. Oni bezonas akran tranĉilon, sed oni ne bezonas tre akran forkon. Post la viando kaj la terpomoj, oni donis al mi freŝajn maturajn ĉerizojn. Ili kuŝis sur granda telero, kaj havis belan koloron. Ilia gusto estis ankaŭ bona. Mi preskaŭ ne diris ke mi ankaŭ havis kafon. Mi parolos morgaŭ al mia amiko pri lia kafo, kaj laŭdos ĝin. Post la manĝo, najbaro de mia amiko venis en ĉi ties domon, kaj ili parolis al mi pri siaj novaj domoj. Per la helpo de sia patro, mia amiko konstruos grandan domon. Lia najbaro volas konstrui belan sed ne tre grandan domon. Ties nova domo estos bela, sed mi opinias ke mi preferos ĉi ties domon. Mia amiko volis doni almenaŭ kafon al sia najbaro, sed li diris ke li ne volas trinki kafon. Tamen li volis persikon. Li tenis tiun en la mano, kaj manĝis tiun.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23


Elŝuti 0.74 Mb.


Elŝuti 0.74 Mb.