Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Project Gutenberg's a complete Grammar of Esperanto, by Ivy Kellerman Reed

Elŝuti 0.74 Mb.

Project Gutenberg's a complete Grammar of Esperanto, by Ivy Kellerman Reed




paĝo3/23
Dato13.09.2017
Grandeco0.74 Mb.

Elŝuti 0.74 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23

ni vidis, we saw.
vi vidis, you (plural) saw.
ili vidis, they saw.

PREPOSITIONS.



36. A preposition is a word like "in," "on," placed before a noun or pronoun to indicate some relation between this and another word. The preposition is said to govern the noun or pronoun, which is called its complement. In English, the complement of a preposition seems to be put in the accusative case if it is a pronoun, but to remain unchanged in form if it is a noun. In Esperanto the preposition does not affect the form of the word governed, which remains in the nominative case:

La arbo estas en la ĝardeno, the tree is in the garden.
Bonaj pomoj estas sur ĝi, good apples are on it.
Mi donis ĉerizojn al li, I gave cherries to him.
La knabo estas apud mi, the boy is near me.
Sub la arbo staris ĉevalo, under the tree stood a horse.

ACCUSATIVE CASE OF PERSONAL PRONOUNS.



37. For use as the object of a verb, any pronoun may be put in the accusative case by addition of the accusative ending -n (23):

La viro vidis vin kaj min, the man saw you and me.
Li vidis ilin kaj nin, he saw them and us.
Mi vidis nek lin nek ŝin, I saw neither him nor her.
Ni volas havi ĝin, we wish to have it.

Vocabulary. agrabla, pleasant, agreeable.


bildo, picture.
blua, blue.
danki, to thank.
de, from.
diri, to say.
infano, child.
interesa, interesting. luma, light (not dark).
muro, wall.
nun, now.
planko, floor.
pordo, door.
rigardi, to look (at).
tapiŝo, carpet.
tra, through.

READING LESSON.
1. Hodiaŭ la knaboj kaj knabinoj estas en la granda domo. 2. Ili staras apud la tablo, en agrabla luma ĉambro. 3. Ĝi havas altajn larĝajn fenestrojn. 4. Sub la tablo kaj seĝoj, mola tapiŝo kuŝas sur la planko. 5. La tapiŝo havas belajn kolorojn, ruĝan, bluan, flavan, kaj verdan. 6. Virino marŝis tra la pordo, kaj staris apud la tablo. 7. Ŝi havis interesajn bildojn, kaj donis ilin al la knaboj kaj la knabinoj. 8. Ŝi diris "Ĉu vi volas rigardi la bildojn?" 9. "Jes, ni dankas vin," diris la infanoj, kaj ŝi donis al ili la bildojn. 10. Granda bildo falis de la tablo, sed Arturo nun havas ĝin. 11. Li donas ĝin al Mario, ŝi dankas lin, kaj donas ĝin al Roberto. 12. Ili volis doni ĝin al Gertrudo, sed ŝi diris "Ne, mi dankas vin, mi ne ŝatas rigardi bildojn." 13. Ŝi marŝis de la tablo al la fenestro kaj diris "Mi preferas kudri." 14. Ŝi volis sidi en granda seĝo apud la fenestro. 15. La virino rigardis ŝin kaj diris "Mi donis la bildojn al vi, knaboj kaj knabinoj," ĉar ili estas interesaj bildoj. 16. Gertrudo diris "Vi estas bona al ni, sed mi volas sidi apud la pordo aŭ la fenestro. 17. Mi kolektis dolĉajn violojn en la ĝardeno, kaj nun mi volas rigardi la dolĉajn florojn, kaj kudri."

SENTENCES FOR TRANSLATION.
1. Do the boys and girls wish to be good? 2. They gathered fresh flowers and gave them to the woman. 3. The happy children were in the garden, but now they are in the house. 4. The rooms in the house are light, because they have large wide windows. 5. The doors in the room are wide and high. 6. The carpets on the floor seem soft, and have various beautiful colors. 7. A large strong table stands near the door. 8. We can sit near the table and look through the windows. 9. Gertrude is-looking-at the various pictures. 10. She looks-at them, and seems to be happy. 11. She gave a picture to me and I thanked her. 12. Helen walked near the table and shook it. 13. Arthur did not see the pictures because they were lying on the floor. 14. He looked-at the pictures on the wall, but they are neither interesting nor beautiful. 15. Robert looked through the window, and saw us in the pleasant garden.

LESSON VIII.
REFLEXIVE PRONOUNS.

38. A pronoun which refers to the same person or thing as the subject of the verb in the sentence, but is used in some other relation than subject of that verb, is said to be used reflexively, or to be a reflexive pronoun.

39. The first and second personal pronouns, mi, ni, and vi, (ci) are used for the reflexive pronouns of the first and second persons. There can be no ambiguity, since words such as "me, myself, us, ourselves," can refer to no one else than the person or persons speaking; while words such as "you, yourself, yourselves (thee, thyself)," can refer to no one else than the person or persons addressed:

Mi vidas min, I see myself.
Mi diris al mi, I said to myself.
Ni havas tapiŝon sub ni, we have a carpet under us.
Ni amuzis nin, we amused ourselves.
(Ci trovas domon apud ci, thou findest a house near thee.)
Vi diras al vi, you say to yourself (yourselves).
Vi amuzas vin, you amuse yourself (yourselves).

40. When the verb is in the third person, a pronoun of the third person, used otherwise than as the subject, might or might not refer to the subject of that verb. For example, "He sees a bird near him," may mean that the subject sees a bird near himself, or near another person. If such a pronoun of the third person is intended to refer to the subject of the verb, Esperanto uses a special reflexive pronoun si (accusative sin), which means him(self), her(self), it(self), them(selves), according to the gender and number of the verb:

Li amuzas sin, he amuses himself.
Arturo vidis birdon apud si, Arthur saw a bird near him(self).
Ŝi trovas floron apud si, she finds a flower near her(self).
Mario trovis sin sur blua tapiŝo, Mary found herself on a blue carpet.
La tapiŝo havas diversajn kolorojn en si, the carpet has various colors in it(self).
La birdo kaŝas sin sub la folioj, the bird hides itself under the leaves.
Ili amuzas sin, they amuse themselves.
La viroj havas seĝojn apud si, the men have chairs near them(selves).
La virinoj trovas florojn apud si, the women find flowers near them(selves).
La arboj havas ĉerizojn sur si, the trees have cherries on them(selves).
Sub si la infanoj trovis molan tapiŝon, under them(selves) the children found a soft carpet.

From the very fact that si always refers to the subject of the verb, it is evident that si can never itself be used as subject or part of the subject of the verb.

REFLEXIVE VERBS.

41. A verb having a reflexive pronoun for its direct object is sometimes called a reflexive verb, from the fact that some languages have had or still have a special reflexive or middle form of the verb, to express an act of the subject on or for itself, or they have certain verbs whose use is chiefly or exclusively reflexive. The conjugation of a verb reflexively is therefore as follows:

mi amuzas min (mi min amuzas), I amuse myself.
vi amuzas vin (vi vin amuzas), you amuse yourself.
li (ŝi, ĝi) amuzas sin (sin amuzas), he (she, it) amuses him (her, it)self.
ni amuzas nin (ni nin amuzas), we amuse ourselves.
vi amuzas vin (vi vin amuzas), you amuse yourselves.
ili amuzas sin (ili sin amuzas), they amuse themselves.

As Greek ετράποντο, they turned themselves; Latin exerceor, I exercise myself, vescor, I eat (I feed myself); German ich hüte mich, I beware (I guard myself); Spanish me alegro, or alégrome, I rejoice (I gladden myself); French il s'arrête, he halts (he stops himself).



Vocabulary. Alfredo, Alfred.
amuzi, to amuse.
antaŭ, before, in front of.
aparteni, to belong.
griza, gray.
iri, to go.
Johano, John.
kaŝi, to hide, to conceal. komenci, to begin.
laŭdi, to praise.
legi, to read.
libro, book.
perdi, to lose.
skatolo, small box or case.
strato, street.
si, himself, etc. (40).

READING LESSON.
1. Johano kaj Alfredo amuzis sin en la ĝardeno. 2. Johano kaŝis sin, kaj Alfredo trovis Johanon. 3. Alfredo sin kaŝis en alta arbo, kaj Johano trovis Alberton. 4. Mario kaj Gertrudo sin kaŝis apud la floroj, kaj la knaboj trovis la knabinojn. 5. La knabinoj ne volas perdi sin en la agrabla kampo. 6. Johano komencis amuzi sin en luma ĉambro en la domo. 7. La muro havas interesajn bildojn sur si. 8. Tra la fenestro antaŭ si Johano rigardas la virojn kaj la virinojn sur la strato. 9. Li havas molan grizan tapiŝon sub si, kaj ne volas seĝon. 10. Li kaj Alfredo volis iri al la strato kaj amuzi sin. 11. Ili marŝis al la pordo, kaj trovis ruĝan skatolon antaŭ si. 12. En la skatolo estis libro, kaj Johano diris al si "La libro ne apartenas al mi." 13. Li diris al Alfredo "Ĉar ni trovis ĝin, mi volas legi la libron." 14. Virino antaŭ pordo komencis rigardi la knabojn, kaj ili diris al ŝi "Ĉu la libro apartenas al vi? Ni trovis ĝin en skatolo." 15. La virino diris "Jes, ni perdis ĝin, kaj mi dankas vin, ĉar vi donas al mi la skatolon kaj la libron." 16. Ŝi iris al la strato, kaj la knaboj iris al la domo.

SENTENCES FOR TRANSLATION.
1. The book in the gray box does not belong to me. 2. I found it in front of me, near the door. 3. You began to praise yourselves, but I do not praise myself. 4. They hid themselves, and I stood near them. 5. The birds sit on the tree, because it has ripe cherries on it. 6. Alfred amused himself on the street, but we like to amuse ourselves in the house. 7. The trees have good fruit on them. 8. She found herself in a beautiful light room. 9. The carpet on the floor had various colors in it, and the high wall had pictures on it. 10. The pictures had boys and girls in them. 11. The book belongs to her, but it fell from the box. 12. The table has red and blue and yellow flowers on it. 13. Did you see the doves near the flowers in front of (before) you? 14. The birds saw the fruit on the tree in front of them, and flew to the branches. 15. I sat on the bench in the garden, and began to read an interesting book. 16. They hid themselves in the leaves and began to sing. 17. The child is in a pleasant room.

LESSON IX.
LIMITATION OF THE THIRD PERSONAL PRONOUN.

42. Since there is a special reflexive pronoun of the third person, the third personal pronouns, li, ŝi, ĝi, ili, when used otherwise than as subjects, never refer to the subject of the verb, but always to some other person or thing:

La knabo laŭdas lin, the boy praises him (another person).
Ŝi donas pomojn al ŝi, she gives apples to her (to another person).
La birdo vidis ĝin, the bird saw it (something else than the bird).
La knaboj kaŝis ilin, the boys hid them (other persons or things).
Ili trovis ilin apud si, they found them (other persons or things) near them(selves).
La birdoj flugis al ili, the birds flew to them.

POSSESSIVE ADJECTIVES.



43. Words like "my," "his," "your," which indicate ownership or some possessive relation, are called possessive adjectives. Possessive adjectives are formed from the personal pronouns by adding the adjective ending -a, as mia, my, via, your (cia, thy), lia, his, ŝia, her, ĝia, its, nia, our, via, your (plural), ilia, their. The limitation in the use of the third personal pronouns (42) is also true of the adjectives derived from them:

Mia domo kaj miaj ĝardenoj estas grandaj, my house and my gardens are large.
Johano sidas sur via seĝo, John is sitting in your chair.
Li havas lian ĉevalon, he has his (another person's) horse.
Ĉu vi legis ŝiajn librojn? Did you read her books?

Sometimes these words are called possessive pronouns, although really they are not pronouns at all, but pronominal adjectives with a possessive meaning.



44. Reflexive possessive adjectives, like the reflexive pronoun, refer to the subject of the verb in the sentence. For the first and second persons, they are the same as the personal possessive adjectives. The reflexive possessive adjective of the third person is sia, his, her, its, their, formed by adding the ending -a to the reflexive pronoun si:

Mi havas miajn librojn sur mia tablo, I have my books on my table.
Johano perdis siajn librojn, John lost his (John's) books.
Mario estas en sia ĉambro, Mary is in her room.
La birdoj flugis al sia arbo, the birds flew to their tree.

PRONOMINAL USE OF POSSESSIVE ADJECTIVES.



45. Possessive adjectives may be used predicatively, as "the book is mine," or may modify some word or words not expressed, as "mine are large." Instead of having special forms, like English mine, yours, hers, etc., Esperanto uses the regular possessive adjectives preceded by the article:

La granda libro estas la mia, the large book is mine.
La via estas granda, la miaj estas belaj, yours is large, mine are beautiful.
Ili havas la sian, sed ne la lian, they have theirs, but not his.
La iliaj ŝajnas esti bonaj, theirs seem to be good.

Vocabulary. diro, saying, remark.


ĝis, as far as, up to, down to.
hieraŭ, yesterday.
juna, young.
kapti, to catch, to seize.
kato, cat.
kolera, angry.
lavi, to wash. manĝo, meal.
nesto, nest.
pasero, sparrow.
patro, father.
post, after, behind.
surprizi, to surprise.
teni, to hold, to keep.
vizaĝo, face.

READING LESSON.
1. Hieraŭ mi perdis mian grizan katon. 2. Ilia kato kaptis nian birdon. 3. Via kolera diro surprizis mian patron. 4. Ĉu la granda kampo apartenas al ŝia patro? 5. Ne, ĝi ne estas la lia. 6. La lia estas bela, sed mi preferas la mian. 7. Ĉu vi ŝatas vian libron aŭ la ilian? 8. Li havas nek siajn ĉevalojn nek la iliajn. 9. La knabinoj ŝajnas esti koleraj. 10. Ili komencis legi siajn librojn. 11. La viro kaptis kaj tenis siajn ĉevalojn, sed li ne trovis iliajn ĉevalojn. 12. Ŝia libro kuŝas sur la planko, post ŝia seĝo. 13. Ŝi ne trovis ilian libron, sed la junaj infanoj trovis la nian.

LA KATO KAJ LA PASERO.
Griza kato iris de la domo ĝis la strato. Ĝi vidis paseron antaŭ si, kaj volis manĝi ĝin. La kato staris post granda arbo, kaj kaptis la paseron. La pasero diris "Bona kato lavas sin antaŭ sia manĝo, sed vi ne lavis vian vizaĝon." La interesa diro surprizis la katon. La kato ne tenis la paseron, sed komencis lavi sian vizaĝon. La pasero flugis de la kato ĝis la arbo. La kolera kato diris "Mi perdis mian manĝon, ĉar mi komencis lavi min antaŭ la manĝo!" Nun la katoj ne lavas sin antaŭ la manĝoj. Ili havas siajn manĝojn, kaj post la manĝoj ili lavas la vizaĝojn. La paseroj ne surprizas ilin nun, sed ili tenas la paserojn. La katoj estas feliĉaj, sed la paseroj ne estas feliĉaj. La junaj paseroj volas flugi al la nestoj en la arboj.

SENTENCES FOR TRANSLATION.
1. The boys are not in their (own) house, but they are in his. 2 Is the large beautiful house yours? 3. The woman walked through the door of their house, as far as her room. 4. The room has interesting pictures on its walls. 5. We praised their flowers yesterday, and they gave them to us. 6. Their books are in their (the books') box. 7. They are on their (the boys') table. 8. The gray cat was angry because it did not hold the bird. 9. The sparrow surprised it, and it commenced to wash its face. 10. The sparrow wished to fly as far as the tall tree, but the cat held it. 11. The sparrow said "A good cat washes its face, but you are not a good cat." 12. The sparrow was angry because the cat seized it and held it. 13. The bird did not lose its meal, but the angry cat lost its meal. 14. Do you see his cat or hers? 15. I see both his and hers, but ours is not in our garden. 16. My father is a tall strong man. 17. I like to look at him. 18. The children saw the young birds in the nest.

LESSON X.
THE ACCUSATIVE OF DIRECTION.

46. When the verb in a sentence expresses motion, the word indicating the place, person or thing toward which the motion is directed is given the accusative ending. This is also true if the word is the complement of any preposition which does not itself sufficiently indicate motion in a certain direction. (The prepositions al, to, toward, ĝis, as far as, tra, through, express motion in the direction of their complements, and could not well be used except in a sentence whose verb expresses motion. Consequently the accusative is not used after any of these three):

Li iris ĝardenon, he went to the garden ("gardenward").
La viro iros Bostonon, the man will go to Boston ("Bostonward").

Cf. English "he went home," "he went homeward," etc.
Li estis en la ĝardeno, kaj kuris en la domon, he was in the garden and ran into the house.
Ĝi ne estas sur la tablo, ĝi falis sur la plankon, it is not on the table, it fell upon the floor.
Ili falis sub la tablon ĝis la planko, they fell under the table as far as the floor (direction expressed by whole prepositional phrase).
Mi iris tra la domo en mian ĉambron, I went through the house into my room.

THE ARTICLE FOR THE POSSESSIVE ADJECTIVE.



47. In many sentences where the possessor is already sufficiently indicated, English nevertheless uses a possessive adjective, as in "I wash my face," "he shakes his head," but on the other hand omits it entirely with certain words indicating relationship, as in "Brother gave it to me," etc. In both cases Esperanto uses the article instead of the possessive adjective, unless the fact of possession is to be emphasized:

Mi lavas la vizaĝon, I wash my face.
Li skuas la kapon, he shakes his head.
La patro estas alta, Father is tall.
Mi donis ĝin al la patro, I gave it to Father.

APPOSITION.



48. English often uses the preposition "of" between two words where no idea of possession really exists, as "the city of Boston." Since nouns used in apposition refer to the same thing, and are in the same grammatical construction, Esperanto does not use a preposition:

La urbo Bostono estas granda, the city (of) Boston is large.
Mia amiko Johano estas alta, my friend John is tall.
Ĉu vi ne konas min, vian amikon? do you not know me, your friend?

Vocabulary. arabo, arab.


baldaŭ, soon.
Bostono, Boston.
frato, brother.
kamelo, camel.
kapo, head.
kolo, neck.
korpo, body. meti, to put, to place.
nazo, nose.
nur, only, merely.
puŝi, to push.
trans, across.
tuta, whole, entire, all.
urbo, city.
varma, warm.

LA ARABO KAJ LA KAMELO.
Arabo sidis en sia domo en la urbo. Apud domo trans la strato li vidis kamelon. La kamelo iris trans la straton ĝis la pordo, kaj diris al la arabo, "Frato, mi ne estas varma, mi volas meti nur la nazon en vian varman domon." La arabo skuis la kapon, sed la kamelo metis la nazon tra la pordo en la ĉambron. La kamelo komencis puŝi sian tutan vizaĝon en la domon. Baldaŭ li havis la kapon ĝis la kolo en la domo. Post la kapo iris la kolo en ĝin, kaj baldaŭ la tuta korpo estis en la domo. La arabo estis kolera, ĉar li ne volis havi tutan kamelon en sia domo. Li kuris al la kamelo, kaptis lin, tenis lin, kaj diris, "Frato, vi volis meti nur la nazon en mian domon. La ĉambro ne estas granda sed ĝi estas la mia, kaj mi preferas sidi en ĝi." "Via diro estas bona," diris la kamelo, "via domo ne estas granda, sed ĝi estas varma, kaj mi ŝatas stari en ĝi. Mi preferas stari kaj kuŝi en ĝi, kaj mi donos al vi mian arbon trans la strato. Ĉu vi ne volas iri sub la arbon?" Kaj la kamelo puŝis la arabon de lia domo en la straton de la urbo. La kamelo nun trovis sin en varma ĉambro, sed la juna arabo staris trans la strato kaj ne estis varma.

SENTENCES FOR TRANSLATION.
1. The cat ran across the street. 2. Across the street it found a sparrow. 3. It caught the bird, but began to wash its face, and the sparrow flew to the nest. 4. I went into the garden as far as the large tree. 5. I did not hold my book, and it fell upon the floor. 6. It began to fall under the table, but I seized it. 7. My brother pushed the books into their box, and put it on the table. 8. We went to the city of Boston yesterday and into a beautiful house. 9. The arab shook his head and said, "No." 10. But the camel commenced to go through the door. 11. His remark did not seem to surprise the camel. 12. The camel pushed its head and neck, and soon its whole body into the warm house. 13. It wished to put merely its nose into it. 14. The arab was angry, because it pushed itself into his house. 15. He said, "Brother, the house is mine, and I do not wish to have you in it." 16. But soon after the remark, the whole camel was in the house. 17. He pushed the young arab into the street. 18. He went across the street and stood upon the grass under a tree.

LESSON XI.
POSSESSIVE CASE OF NOUNS.

49. The preposition de is used to express possession or connection:

La muroj de la domo, the walls of the house.
La koloroj de la floroj, the colors of the flowers.
La libro de la knabo, the book of the boy (the boy's book).
Branĉo de la arbo, a branch of the tree.
La ĝardeno de la viroj, the garden of the men (the men's garden).

IMPERSONAL VERBS.



50. Verbs with an impersonal or indeterminate subject, as "it rains," "it is snowing," are called impersonal, because there is no actual subject, the word "it" serving merely as an introductory particle. No such particle is used with impersonal verbs in Esperanto:

Pluvas, it rains, it is raining.
Neĝis hieraŭ, it snowed yesterday.

VERBS PRECEDING THEIR SUBJECTS.


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23


Elŝuti 0.74 Mb.


Elŝuti 0.74 Mb.