Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Presentazione

Elŝuti 3.58 Mb.

Presentazione




paĝo69/90
Dato15.03.2017
Grandeco3.58 Mb.

Elŝuti 3.58 Mb.
1   ...   65   66   67   68   69   70   71   72   ...   90

re


re: reĝo; libro dei Re (SS): Reĝoj; idealizzate prerogative del - spesso, nella bibbia, servono per illustrare quelle di Dio e Cristo: idealigitaj prerogativoj de reĝo ofte, en la biblio, utilas kiel identigilo pri la prerogativoj de Dio kaj Kristo; festa di Cristo -: liturgia festo de Kristo Reĝo; le prerogative di Cristo Re non sono prerogative della chiesa: la prerogativoj de Kristo Reĝo ne estas prerogativoj de la eklezio; soldati di Cristo -: militistoj de Kristo Reĝo.

realismo, aderenza alla realtà: realismo; - (fil): realismo (la ekstera mondo ekzistas sendepende de la homa esploragado); realista: realisto; reale: reala; presenza reale: sakramenta ĉeesto.

realtà: realeco, realaĵo; aspetti oggettivi di una cultura (leggi, costumi, arte ecc.): realio; - terrena, celeste, eterna: tera, ĉiela, eterna realaĵo.

realtà terrene: teraj realaĵoj, sociaj institucioj; le - date da Dio, compromesse dal peccato, rinnovate da Cristo: la teraj realaĵoj kreitaj de Dio por la homo, endanĝerigitaj de la pekoj, renovigitaj de Kristo; autonomia delle (dal Concilio Vaticano Secondo) -:aŭtonomio de la teraj realaĵoj (homaj institucioj).

reazionario: a. reakcia, s. reakciulo; - indirizzato generalmente contro i cattolici a causa della resistenza nei loro principi morali e sociali: (katolika) reakcia, reakciema, reakciemulo, reakciulo.

reazione: reago; - controllata, improvvisa: regata, subita reago; la - incontrollata diminuisce la responsabilità: ju pli da subita reago, des malpli da respondeco; - chimico-fisica: reakcio.

recessione: recesio, (economica o di promessa): regreso.

recezione, ricezione detto di sacramenti: ricevo.

recidivo: a. recidiva, s. recidivulo; - nel peccato: pekrecidivulo; recidiva s.: recidivo, refalo.

recitare: reciti; - salmi: psalmi; - le preghiere della sera: reciti vesperan preĝon; - un Padre Nostro: preĝi Patronian; - il breviario: legi, preĝlegi brevieron (brevieri).

recolletti di S. Agostino: (rel) rekolektaj fratoj de S. Aŭgusteno.

recupero, ricupero: reakiro, rekupero; - dei tossico-dipendenti: rekupero de la drogodependuloj; - del peccatore: rekupero de la pekulo; - sociale (del deviato): sociala rekupero; - sociale praticato dall’Inquisizione (rimandava, il carcerato, in famiglia per aiutare o per recuperare la salute ecc,): sociala rekupero jam praktikita de la Inkvizicio; - di un oggetto materiale: rekupero, reutiligado.

redento: elaĉetita, (liberato) liberigita, (fig) redemptita; - né con oro né con argento (San Pietro): redemptita nek per oro nek per arĝento; - con sangue prezioso (fig): redemptita per grandvalora sango; anche Maria è redenta: ankaŭ la Virgulino Maria estas redemptita.

Redentore: Redemptoro, Elaĉetanto, Elaĉetinto; basilica del Santissimo -: baziliko de la sanktega Redemptoro.

redentorista: (rel) redemptorano.

redenzione: elaĉeto, redempto; l’opera di Cristo viene espressa anche con il concetto di -: la tutfaro de Kristo estas difinita ankaŭ per la koncepto de elaĉeto; - come indicazione della via per raggiungere la salvezza totale: elaĉeto kiel indiko pri la deviga vojo por ke homo atingu sian homan destinon; - dalla paura della morte: (elaĉeto) liberiĝo el la tim(eg)o pri la morto; - come indicazione circa la via per uscire dallo stato di peccato: elaĉeto kiel indiko pri la deviga vojo por eliri el peka stato; la - operata da Cristo è tanto necessaria quanto misteriosa: la redempto farita de Kristo tiom estas necesa kiom mistera; secondo alcuni teologi, Adamo necessitava di - già prima di mangiare il frutto proibito: Adamo bezonis redempton jam antaŭ ol li manĝis la malpermesitan frukton; autoredenzione: memelaĉeto; essere sulla via della -: esti sur la vojo al la redemptiĝo.

referendario: referendario, portempa taskito pri religiceremonioj.

referendum: referendumo.

refugium peccatorum (lat: rifugio dei peccatori): ĉiupentinta rifugejo, rifuĝejo de pekemuloj (dirite pri la Virgulino Maria).

regale: reĝa; il compito - di Cristo: la reĝa tasko de Kristo; regalità: reĝeco; l’immagine della regalità contribuisce a far comprendere le caratteristiche della missione di Cristo: la koncepto pri reĝeco kontribuas klarigi la karakterizojn de la misio de Kristo; le caratteristiche della regalità di Cristo non sono trasmesse a organismi terreni: la karakterizoj de la Krista reĝeco ne transdoneblas al teraj organismoj; Opera della Regalità (associazione cattolica): porkrista reĝeco asocio.

reggente nelle Congregazioni Romane: anstataŭanto.

regime: reĝimo; - democratico, assolutista: demokrata, absolutista reĝimo (aŭtoritatio).

regina: reĝino; - del Cielo: Reĝino de la Ĉielo; - della Pace: Reĝino de la Paco; (np): Reĝina.

Reginaldo (np): Rejnaldo.

regione: regiono; - ecclesiastica: eklezia distrikto.

regnare: reĝi; dominare: regi; regnante: a. reganta, s. reganto; felicemente regnante: glorplene reganta.

regno: regno; - di Dio (là dove si annuncia e si realizza la parola di Gesù): Dia regno, - dei cieli (in Matteo): ĉiela Regno (ĉielregno); per 122 volte i vangeli parlano del - di Dio e dei cieli: 122 fojojn “Dia regno kaj ĉielregno” aperas en la evangelioj; - di Dio escatologico: eskatologia dia regno; ricordati di me quando entrerai nel tuo -: memoru min kiam vi venos en vian regnon (Lk 23,42); il mio - non è di questo mondo: mia regno ne estas el ĉi tiu mondo; venga il tuo -: venu via regno; la chiesa non si identifica con tutto il - di Dio, ma il - è anche nella chiesa: la eklezio ne ampleksas la tutan dian regnon, sed la dia regno estas ankaŭ en la eklezio; colui che non accetterà il - di Dio come un fanciullo non entrerà in esso: kiu ne akceptos la regnon de Dio kiel infano, tiu neniel eniros en ĝin (Marko); - dei morti (secondo il linguaggio mitico): mortoregno.

regola: regulo, regularo, ordenregulo; - di fede: kredonormo; regolamento: regularo, reglamento; regolare: s. regula frato, regulano.

regola d’oro (aurea): ora regulo (morala normo de ĉiuj kulturoj kaj religioj). - aurea di Gesù (“Quanto dunque vorreste che gli uomini vi facciano, fatelo anche voi a loro”, secondo. Mt 7,12, “E come volete che gli uomini facciano a voi, fate similmente a loro”, secondo Lk 6,31); ora regulo de Jesuo (“Kiel vi volus, ke la homoj faru al vi, faru ankaŭ vi al ili tiel same”; “Ĉion ajn do, vi dezirus, ke la homoj faru al vi, vi ankaŭ faru al ili”).

regressione: malprogreso, regreso; - morale, culturale: morala, kultura regreso; la religione è una regressione psico-mentale secondo alcuni antropologi: religio estas psika-mensa regreso laŭ iuj antropologoj.

regredire: regresi; (ritornare al vizio): regresi ĝis malvirto, regresi el virto.

reincarnarsi: reenkarniĝi.

reincarnazione: reenkarniĝo; la - contrasta con il Nuovo Testamento che afferma che l’uomo muore una volta sola: la reenkarniĝo kontrastas kun la Nova Testamento laŭ kiu oni mortas nur unufojon; - per espiazione (religioni orientali), - ulteriore godimento della vita (recepimento occidentalizzato): reenkarniĝo por punelpago (laŭ orientaj religioj), reenkarniĝo por plua vivĝuado (laŭ okcidenta enpreno).

reincidenza ricaduta: refalo, recidivo (kun perdo de la subkondiĉa suspendo).

relativismo: relativismo; - assoluto, ontologico, morale (secondo cui non esistono norme morali naturali): absoluta, ontologia, morala relativismo; a volte, anche negli ambienti esperantisti, si confonde - con tolleranza: foje oni, eĉ en esperantaj rondoj, opinias, ke tolero (reciproka akcepto) postulus relativismon; il metro di misura nel - è l’egoismo: en relativismo la mezur-indiko estas nur la propra egoo (kaj ties voloj); dittatura del -: diktaturo de relativismo; relativista: relativisto; relatività, teoria della relatività: relativeca teorio.

relativismo religioso (auspica la fusione di tutte le religioni in una sola): religia relativismo; - di Zamenhof (affratella le religioni nel loro denominatore comune rispettando l’originalità di ciascuna): Zamenhofa ŝajna religia relativismo, kuniĝo inter religioj laŭ ilia komuna denominatoro.

relativizzare: (sminuire) malpliigi, (sconfessare principi assoluti) relativigi; secondo certuni, per vivere in pace le religioni devono - il monoteismo: laŭ supraĵuloj, religioj por pace vivi devas relativigi sian monoteismon.

relatore: raportisto, referanto.

relazionalità: rilato-kapablo; l’uomo è capace di - rispettosa in ogni circostanza: homo ĝuas respekteman rilatokapablon en ĉiu cirkonstanco.

relazione: (riferire) raporto, referaĵo, referato, (legame di persone) rilato, (connessione) rilato de kaŭzeco, (sentimentale) amrilato; tra Dio e il mondo c’è - di causa ed effetto: inter Dio kaj la mondo estas rilato de kaŭzo kaj efiko; aver -: rilati.

religione: religio; la - (l’insieme degli aspetti pubblici) è distinguibile dalla fede (il lato delle personali convinzioni): la religio, laŭ iuj fakuloj, distingeblas disde la fido; la - consiste nel doppio legame Dio/divinità-uomo e uomo-divinità/Dio: religio konsistas je la duobla ligo Dio/dieco-homo kaj homo-Dio/dieco; - positiva, naturale: pozitiva, natura religio; di diversa -: alireligiano, alikredanto; ogni - ritiene di essere quella vera, ma rispetta le altre che hanno le stesse convinzioni: ĉiu religio firme kredas esti la sola vera, sed respektas la aliajn kiuj sampensas pri si; la definizione di - secondo i vocabolari è non univoca e a volte contraddittoria: la difino pri religio en la vortaroj diversas kaj foje sin kontraŭdiras; società fissa: ordeno, religia (pontifikrajta, diocezrajta) ordino; superreligione (che supererebbe tutte le religioni esistenti, fondendole, per impedire che diventino potenziali fonti di guerre): superreligio, ĉiureligia miksaĵo; alcuni riducono la - all’etica: iuj pensuloj identigas religion al etika sistemo (morala kodaro); - di stato: ŝtata religio (de la ŝtato); - da relegere o da relegare?: ĉu etimologia radiko de religio el la latinaj relegere (revidi, remediti) aŭ el relegare (unuigi, rekunigi)?

religione fai da te secondo i gusti personali: memfara religio, propraruze eltrovita religio.

religione naturale (concetto odiernamente usato, a volte, per emarginare la religione rivelata): natura religio; origine della religione (diverse teorie: personificazione dei fenomeni naturali, divinizzazione di personaggi famosi, dall’animismo all’Essere Supremo, bisogno di protezione e liberazione, fenomeni psichici che si proiettano in esseri immaginari, archetipi orientanti le esperienze ecc. Per i cristiani in generale, la religione sorge dall’apertura dello spirito umano alla trascendenza mentre la mente ne scopre le ragioni): origino de la religio; religio instrumentum regni (lat): religio rimedo por regni (dirite pri registaro kiu elmontras respekton aŭ adheron kaj protektas religion por akiri plian konsenton ĉe la regatoj); sorgono continuamente nel mondo nuove religioni: daŭras, en la mondo, la naskiĝo de novaj religioj.

religione secolarizzata: sekularigita (sentrascendigita, sendiigita) religio.

religione secondo la postmodernità: religio laŭ postmoderneco; Cristo Crocifisso contraddice le caratteristiche della -: Kristo Krucumita krizigas la karakterizojn de la religio laŭ moderneco (bonfartiga, vaporiĝe transcenda, dieco hommezure kaj hommorale taksebla).

religione senza nome: nedifinebla, sen(plur)enhava religio.

religioni orientali occidentalizzate: orientaj religioj okcidentigitaj.

religioni rivelate: revelaciitaj religioj (kutime la hebrea, kristana, islama); tutte le religioni si ritengono -: ĉiuj religioj sin taksas revelaciitaj (aŭ almenaŭ fontintaj el supera inspiro).

religioni senza Dio o con la divinità non sufficientemente distinta dal mondo: sendiaj religioj, aŭ kun Dio nesufiĉe malsimiliĝanta el naturo (Budhismo, Konfuceismo, Ŝintoismo).

religiosità in senso proprio: religieco, inklino, sente kaj sintene, al la transcenda Dio; in senso generico: altiriĝo al io mistere tuteca; la - come la salute non può essere troppa, può solo eventualmente essere deformata: religieco kiel sano ne povas atingi troecon, povas nur esti eventuale distordata; - laica: insista taskiĝo en devoj kaj sekularaj ritoj, fidela engaĝiĝo en idealoj; - popolare: popola religieco (religiaĵaro); la - popolare fu giudicata per - delle classi subalterne: la popolan religiecon (religiaĵaron) iam ideologiaj fakuloj konfuzis kun religieco de subalternaj klasoj; - diffusa (tipo new age): vasta sed kun objektive malpreciza religieco; la - popolare deve essere continuamente purificata: popola religieco bezonas konstantan purigadon.

religioso: a. religia, s. religian(in)o, religiisto; - (con voti): s. religiulo (votreligiulo), regulano, ordenano; - secolare (con voti): sekulara religiulo (sekulara votreligiulo); vita religiosa: monaĥismo, religia vivo; stato -: religia stato; superiore -: religia superulo; bisogno -: religia bezono (emo); fenomeno - e ritardo culturale: religia fenomeno kaj kultura malfruo (rekta dependeco de unu de la alia, laŭ miskompreno ĉe supraĵa antropologia branĉo); il sacro (la percezione del divino) si distingue dal - (riti di risposta a quella percezione): sanktec-sento (percepto pri manifestiĝo de dieca mistereco) diferencas de la religiec-sento (rita respondreago al tiu supozita manifestiĝo); sentimento -: religia sento; ascoltare con - silenzio: aŭskulti per religia silento; bricolage -: brikolada religio.

religioso laico (vita consacrata condotta nel mondo): laika religiulo (laika votreligiulo), laika religiulino (laika votreligiulino).

reliquia: relikvo; - insigne: respektinda relikvo; il culto delle reliquie: kulto de la relikvoj; reliquiario: relikvujo; solo se autenticata dall’autorità religiosa, una - può essere oggetto di pubblico culto: nur se aŭtentigita de la eklezia aŭtoritato, relikvo povas ĝui publikan kulton; la - ricorda e spinge all’imitazione: relikvo memorigas kaj invitas al la imitado.

Re Magi: Tri Magoj, Tri Reĝoj, Orientaj Saĝuloj. (La Evangelio ne nomas ilin reĝoj, nek ke ili estis tri).

Remigio (np): Remiĝo.

remissione: (di colpa) pardonado, (di pena) punpardono, indulgo; - dei peccati: pardon(ad)o de la pekoj; la - della pena è possibile solo dopo la - dei peccati: la punpardono eblas nur post la pardonado de la pekoj; remissibile: pardonebla; - di una malattia: remito de malsano; - di un debito: ŝuldonuligo.

remissività: indulgemo, cedemo; remissorio: a. liberiga.

remissoriale lettera -: liberiga reskripto.

Remo (np): Remo.

rendere: restituire: redoni; - l’anima a Dio: redoni sian animon al Dio; - del denaro rubato: redoni ŝtelitan monon; io mi rendei a Quei che volentier perdona: mi min ekkonfidis al Tiu Kiu emas pardoni.

render conto: raporti, doni konton.

rendiconto: referato, reguligo de la kontoj.

rendimento: di grazie dankesprimo (al Dio), dankprezento, (di macchinario) rendimento.

rendita: rento; l’ordine francescano non accetta rendite: franciskanoj rifuzas rentojn.

reposizione: demetado; - del SS. Sacramento nel Giovedì Santo: solena eŭkaristia depono.

reprobo: damnito, forigita el Dio, foriĝinta el Dio; (condannato dalla sorte): sortkondamnito; - si diventa, non si nasce: damnita oni fariĝas, ne tia naskiĝas; (fig): fiulo.

repugnanza, ripugnanza: malinklino, naŭzo, hidecsento; - per le cose religiose: malinklino al la religiaĵoj; ripugnante: abomeninda.

repulsione: forpuŝo, malallogo; - morale: (morala) repuŝo, abomeno; sentire - per la calunnia: abomeni kalumnion; repulsivo: repuŝa.

reputazione: reputacio, fameco; danneggiare la - altrui: damaĝi la alies reputacion.

requiem un -: rekviemo; messa da -: funebra meso, rekviema meso; messa da - di Verdi: rekviema meso de Verdi; - all’anima sua: rekviemo al lia animo; dire un - per i propri cari defunti: rekviemi por siaj mortintoj.

requisire: rekvizicii; requisizione: rekvizicio, laŭleĝa forpreno; requisizione dei beni ecclesiastici: rekvizicio (laŭleĝa transigo) de la ekleziaj komunumaj havaĵoj; requisitoria: akuza parolado.

Rerum Novarum enciclica sociale di Leone XIII (1891, dedicata alla questione operaia): Pri Ĵusaj Aferoj (pri la laboristaj vivkondiĉoj).

rescindibile: nuligebla, solvebla.

res clamat ad dominum (lat): ŝtelitaĵo postulas sian proprietulon.

rescritto: reskripto; - papale: papa reskripto.

residenza: rezidejo; (lit) poreŭkaristia troneto; residenziale: rezida; vescovo residenziale: dioceza, rezida episkopo.

respiro: spiro; esalare l’ultimo -: eligi la lastan spiron (morti).

responsabile: (colui che sceglie pienamente libero) responsulo, respondeculo; (colpevole): kulpulo.

responsabilità: (rispondere davanti ad altri in quanto si è capaci di scegliere il bene o il male) respondeco, respondo.

responsorio: (lit) responsorio; responsoriale: responsoria; salmo responsoriale: responsoria psalmo.

restaurazione: restaŭrado, regenerado; nella - vi saranno nuovi cieli e terra nuova: en la regeneradstato ekestos novaj ĉieloj kaj nova tero; - (epoca storica): restaŭrado, nova surtronigo.

restauro: restaŭrado, restaŭraĵo; restaurare le opere d’arte ecclesiastiche: restaŭri ekleziajn artverkojn; scuola di -: lernejo por restaŭristoj.

restituire: (dare indietro) redoni, (di cosa rubata) restitui, repagi, (ricambiare) reciproki, (ristabilire) restarigi; - il maltolto: restitui ion malrajte prenitan

restituzione: repago, redono, (di cosa rubata) restituado; o - o dannazione!: aŭ restituado aŭ pekpunado!; il dovere della - del maltolto: la morala precepto de la restituado aŭ repago de ŝtelaj forprenaĵoj; - occulta: kaŝa repago; - a Dio del ricevuto: redono de la pruntedonita al Dio.

resto: restaĵo; il - fedele di Israele: la fidela izraela restaĵo.

restrizione mentale (mor) lasciare nell’errore, per esempio, chi non ha diritto di sapere: mensa rezervo, senkulpa erarigo, (lasi en la eraro la nerajtigiton scii); pochezza di mente: mensmallarĝiĝo.

rete: reto; - da pesca: fiŝreto; “e, abbandonate le reti”: “kaj ili tuj forlasis la retojn”.

reticente: silentema, nedirema; - nel confessionale: pekkonfesanto nedirema.

retribuzione: rekompenso, pago; la - nell’antica alleanza, la - nel nuovo testamento: rekompenso laŭ la malnova kaj nova testamento; la - è già insita nel bene operare: rekompenso jam ekestas en la animo de la bonaganto.

retro: resto; vade retro, Satana! (lat): iru retro, Satano!

retroproiezione (attribuire eventi e concetti ad epoche precedenti): retroprojekcio; a volte la bibbia ricorre a retroproiezioni: foje biblio sin servas je retroprojekcioj.

reverendo: a. respektinda, s. reverendo (pastra titolo).

revisione della vita: revizio de sia vivkonduto.

revisionismo: reviziismo; - storico, (tendenza a rivedere per correggere interpretazioni ritenute ormai superate): historia reviziismo; revisionista: reviziisto.
1   ...   65   66   67   68   69   70   71   72   ...   90


Elŝuti 3.58 Mb.


Elŝuti 3.58 Mb.