Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Presentazione

Elŝuti 3.58 Mb.

Presentazione




paĝo63/90
Dato15.03.2017
Grandeco3.58 Mb.

Elŝuti 3.58 Mb.
1   ...   59   60   61   62   63   64   65   66   ...   90

pe


peccare: peki; - mortalmente: mortpeki; va’e d’ora in poi non - più: iru kaj de nun ne peku plu; si pecca solo quando si va contro la propria coscienza: por peki oni devas kontraŭdiri sian konsciencon; è possibile per l’ateo -?: ĉu eblas peko en ateisto?; la cultura che nega la legge morale naturale non pecca mai!: la kulturo neanta la naturan moralan leĝon neniel pekas!; (errare, sbagliare): erari; (mancare di qualcosa): manki pri io, esti manka.

peccato: peko; - secondo il cristianesimo (libera scelta contro Dio): koncepto pri peko laŭ kristanismo (libera elekto kontraŭ Dio); per il cristianesimo il - non è l’azione esterna, ma il movente egoistico che fa decidere: por kristanismo la peko ne estas la ekstera ago, sed la interna intenco laŭ kio oni decidas; - più oltre che disobbedre  a Dio è anche danneggiare se stessi: peko pli ol malobei al Dio estas damaĝi si mem; - di Adamo ed Eva: prapatra (Adama kaj Eva) peko; - mortale: mortinda mort(merit)a peko; - formale, materiale: formala, materia peko; - riservato (al vescovo): peko rezervita (absolvenda nur de la episkopo); il paradigmatico - di Adamo: ekzemplofikcia Adama peko; - capitale: ĉefpeko, malvirto; - leggero, peccatuccio: peketo, difekto, neglekto; senza -: senpeka; stato di -: pekeco; convincere il mondo di - (vangelo): akuzi la mondon pri peko; aggiornarsi sui nuovi peccati: ĝisdatiĝi pri la novaj pekoj; obbligare sotto -: devigi sub pekopuno; nuovi peccati: aktualaj (nunepokaj) pekoj; coscienza di -: konscio pri pekostato.

peccato originale: origina peko, prapeko, hereda peko; il - è indipendente dal peccato di Adamo: la prapeko ne dependas de tiu de Adamo.

peccatore: pekulo, pekanto, a. pekoplena; pubblico -: publika pekulo; peccaminoso: peka, pekeca.

pecora: ŝafo, ŝafino, virŝafo; - perduta: perdita ŝafo; - nera: ribela ŝafo; vi mando come pecore in mezzo ai lupi: mi forsendas vin kiel ŝafojn meze de lupoj; ho altre pecore che non sono di questo ovile: mi havas aliajn ŝafojn neapartenantajn al tiu ĉi ŝafejo; chi si fa - il lupo lo mangia: kiu sin faras ŝafo, tiun la lupo manĝas; la - infetta contamina tutto il gregge: fava ŝafo tutan ŝafaron infektas.

pecorella: ŝafineto; - smarrita: perdiĝinta (perdita) ŝafineto.

peculato: subaĉeto, tromporabo de oficistoj, malversacio.

pedagogia: pedagogio; - di san Paolo (vi ho nutriti con latte, perché non potevate sopportare i cibi solidi): sanktapaŭla pedagogio (mi vin nutris per lakto, ĉar vi ne povis elteni solidajn nutraĵojn); - cristiana, interculturale: kristana, interkultura pedagogio; - cristiana o cristianamente ispirata?: ĉu kristana pedagogio aŭ kristane inspirita?; pedagogico: pedagogia; metodo pedagogico di don Bosco: pedagogia metodo de Don Bosco (Bosko).

pedale: pedalo; - (pedaliera) dell’organo: orgena pedalaro, piedklavaro.

pederasta: pederasto, pederastiulo (pugofikulo, pugofikanto, pugofikato) (tendenzialmente) pederastiemulo; pederastia: (condotta) pederastio, (tendenza) pederastiemo; pederastia larvata, inconscia: maskita, nekonscia pederastiemulo.

pedofilia: pedofilio, (tendenza) pedofiliemo; - vizio contro natura: pedofilio malvirto kontraŭnatura; - impulso difficilmente controllabile e superabile: pedofilio impulso malfacile kontrolebra kaj superebla; pedofilo: pedofilo, pedofiliemulo; prete -:pedofila pastro.

pedopornofilia: pedopornofilio; pedopornografia: pedopornografio.

peduccio: (arch) pendentivo, arkaĵa bazoŝtono; - di scultura: piedestaleto, subtenilo.

peggio: (avv) plejmalbone, s. plejmalbono; nulla è - del peccato: nenio plimalbona ol la peko.

peggiorare: plimalbonigi, plimalboniĝi, malvirtiĝi.

pelagianesimo (dottrina, condannata, secondo cui l’uomo per fare opere salvifiche non ha bisogno della grazia divina): pelaĝanismo; pelagiano: pelaĝano; semipelagiano: duonpelaĝano.

Pelagio, Pelagia (np): Pelaĝo, Pelaĝa.

pellegrino: pilgrimanto; - crociato: pilgrimanta krucmilito; pellegrinare: pilgrimi; condannato a pellegrinare: punpilgrimanto; pellegrinaggio: pilgrimado; luogo di pellegrinaggio: pilgrimejo.

pellicano: pelikano; la leggenda del -: la pelikana legendo (laŭ kiu la birdo, kiel Kristo por la siaj, donus sian sangon por nutri siajn etulojn).

pelliccia di ermellino: ermenpelto.

pena: peno, (punizione) puno; punizione per il peccato: puno, pekopuno; sofferenza: ĉagreno, sufero; impegno: klopodo; - eterna, temporale: eterna, portempa (peko) puno; - del senso, - del danno: sensopuno, damnopuno; - canonica: kanona puno, eklezieca puno; le tre funzioni della - (rieducativa, preventiva-difensiva, retributiva): la tri funkcioj de la puno (reeduka, preventa-defenda, repaga aŭ punkompensa; penale: puna; penoso: peniga, mizera, bedaŭrinda.

penati divinità domestiche: penatoj; tornare al focolare domestico: reveni al siaj penatoj.

pena di morte: mortopuno, ĉefpuno; la chiesa ha acquisito una sensibilità critica verso la -: la katolika eklezio jam novan akiris kritikan pensmanieron pri mortopuno; circa la - le chiese cristiane non professano la stessa dottrina (per alcune chiese protestanti essa è antievangelica, per altre è addirittura legge divina, per la chiesa cattolica essa è moralmente legittima quando la società non può difendersi in altro modo): pri mortpuno kristanaj eklezioj konfesas malsamajn doktrinojn.

penare: suferi; (far fatica) peni; far -: suferigi, penigi.

penitente: (chi si accosta al sacramento) (pek)konfesanto, (chi si pente): pentanta pekulo, (chi eseguisce la penitenza) s. pentofaranto, a. pentofara, pentofaranta.

penitenza: (punizione) puno, penitenco, (pentimento) pentopuno, pentofaro, pentofero; (confessione-sacramento): (pek)konfeso, absolva sakramento, repacigo, repaciga sakramento; novantanove giusti che non hanno bisogno di -: naŭdek justuloj kiuj ne bezonas penton (Lk 15,7); - sincera: sincera pentofaro, konvertiĝo al Dio pere de pento pri siaj pekoj; - senza pentimento: puno (pekkonfeso) senpenta; - imposta: altrudita pentofaro; - senza sofferenza: sensufera pentofaro; far -: pentofari, kvitigi; giorno di -: pentofara tago; imporre una -: trudi pentoferon (pentofaron); (sofferenza): sufero.

penitenziale: penta, pentofara, penitenca; veste -: penitenca vesto; salmi penitenziali: pentaj psalmoj; liturgia -: pentofara (pentoekscita) liturgio.

penitenziere: peniteciero; penitenzieri minori, ordinari, straordinari: minoraj, ordinaraj, eksterordinaraj penitencieroj (konfesprenantoj rajtigitaj de la Sankta Seĝo por la kvar patriarkaj romaj bazilikoj).

penitenzieria: penitencario; Penitenzieria Apostolica, la Sacra Penitenzieria: Sankta Apostola Tribunalo de la Penta Sakramento; Penitenziere Maggiore: Kardinalo Prezidanto de la Tribunalo.

pensiero: penso; peccati di -: mensaj pekoj; - debole: (fil) febla (malforta) penso; dal - forte  al - debole, dal - debole al - umile:  el la penso forta al la penso febla, el la penso febla al penso humila.

pensatore: pensisto; libero -: liberpensulo; pensatori cristiani: kristanaj pensistoj.

pensiero sociale della chiesa: socialaj ekleziaj instruaĵoj; - frutto della riflessione della cristiana intellettualità e confluito nelle encicliche sociali: socialaj ekleziaj instruaĵoj frukto de pensaro de la kristana intelektularo, kaj de la kristana prakso, kunfluintaj en la socialajn enciklikojn.

pensionato: (convitto) pensiono (pensionato); - gestita da religiosi: pensiono mastrumata de religiuloj; pensiulo, emerito.

pentacolo: pentagramo (kvinpinta stelo, cirklcirkaŭita, multsenca (mistika, magia, religia, sataneca, seksa, astrologia) simbolo.

Pentateuco (nome dato dalla tradizione greca e cristiana ai primi cinque libri della bibbia): Pentateŭko, Torao.

Pentecoste: Pentekosto; pentecostale: pentekostano; pentecostali cattolici, protestanti: pentekostanoj katolikaj, protestantaj; pentecostismo: pentekostismo.

pentimento: pento, korpremiĝo; - cristiano (per avere offeso Dio): kristana pento (pro ofendo al Dio) - imperfetto (attrizione), perfetto (contrizione): neperfekta pento (atricio), perfekta pento (kontricio); “i figli della chiesa non possono non tornare con l’animo aperto al - (al ricordo di metodi di intolleranza e perfino di violenza al servizio della verità”. Giovanni Paolo II. 10-11-1994): la filoj de la eklezio ne povas rememori se ne kun la animo malferma al pento metodojn de maltolero kaj eĉ perforto plenumitajn je servo al la vero.

pentirsi: penti; pentirsi di: penti ion, pri, ke; si pentì amaramente: li amare pentis; - per vergogna o danni derivati: bedaŭri, naŭziĝi pri si, hontpenti.

pentitismo: pentismo, pentemo; epoca di -: epoko de pentismo; - facile: oportunista pentismo; - con conversione dell’animo: animkonvertiga pento; - senza pentimento: senpenta pentismo; pentitista: pentisto.

pentito: a. pentinta, pentema, s. pentinto, pentemulo; pentito di mafia: justica kunlaboranta eksmafiulo.

penula: antikva kazublo, pastra manteleto.

per in favore di: por; Giornata - l’Infanzia: Porinfana Tago; impegno - le Missioni: Pormisia engaĝiĝo, Misitago.

perbene: (moralmente) bonmora, (di forme esteriori) bontona; perbenismo: bontoneco, konformismo, (puro rispetto dei modelli sociali) filistrismo; perbenista: a. bontona, s. bontonulo; morale cristiana e morale perbenista non coincidono: bontona moralo kaj kristana moralo malsamas.

percepire con i sensi: sensi; con il sentimento: senti, trasenti, sentemi; con la mente: percepti; riscuotere denaro: kolekti, enspezi; (fil): percepti.

Perceval, Parzival, Parsifal: Percevalo, Parzivalo, Parsifalo.

perdere: perdi, seniĝi je; - la messa: malĉeesti (preterlasi) la meson; - la pazienza: senpacienciĝi; - l’anima: perdi la animon, pekado kun senespero; perdersi: perdiĝi; perdersi nei vizi: malvirtiĝi; (dannarsi): damniĝi, perei.

perdizione: perdiĝo; stato di perdizione: damniteco; - eterna: eterna damniteco.

perdonare: pardoni al iu pri io, rezigni pri puno, malsevere trakti; Padre, perdona loro perché non sanno quello che fanno: Patro, pardonu al ili ĉar ili ne scias kion ili faras; chiedere perdono: pardonpeti; il papa (Giovanni Paolo II) chiese perdono per le ingiustizie dei cattolici contro persone e popoli: la pardonpetoj de la papo pri la misfaroj de katolikoj kontraŭ personoj kaj popoloj (al Protestantoj, 1991 en Prago rehabilitante Jan Hus; pri la sklavkomerco en Senegalio 1992; pri la masakro kontraŭ Hugenotoj, 1997 en Parizo; pri persekutoj kontraŭ Judoj, en Jerusalemo 2000; pri la disrabado en Konstantinopolo, 2001 en Ateno; en Bosnio, 2003, pri la kulpoj kontraŭ la homo kaj ties digno kaj libero, plenumitaj ankaŭ de la filoj de la katolika eklezio); non – (un successo): ĵaluzi pro; - settanta volte sette: pardoni sepoble sepdek; si perdona il colpevole: kulpulon oni kristane pardonas; Quei che volentier perdona: Tiu ema al pardono.

perdonismo perdono al di fuori del senso della giustizia: mispardonemo, pardonemismo; perdonista: mispardonemulo; il perdono cattolico si distingue dal perdono perdonista: la katolika pardonemo ne koincidas kun la mispardonemo.

perdono: pardono, absolvo; - e punizione non sono alternativi: pardono kaj puno ne estas alternativaj; Perdon d’Assisi: Asiza Pardono; il - cristiano non sopprime il dovere di difendere gli aggrediti: la kristana pardono ne kontraŭstaras la devon defendi la maljuste agresitojn; il - cristiano non è condizionato dal pentimento del colpevole: la kristana pardono ne dependas de la pento aŭ malpento de la ofendisto; - e giustizia non siano mai disgiunti: pardono kaj justeco neniam estu disigitaj; chiedere -: pardonpeti; il papa chiede - per le colpe dei cristiani anche se gli offesi non chiedono - per le loro colpe: la papo pardopetas pri la maljustaĵoj de la kristanoj ankaŭ se la ofenditoj ne pardonpetas pri siaj maljustaĵoj kontraŭ kristanoj; perdonabile (peccato veniale): veniala (pardonebla, negrava) peko.

perduto: perdita, perdiĝinta; (fig) corrotto: malvirta; infamato: a. misfamita, senhonorigita, s. misfamito, senhonorigito, humiligito.

perentorio: senreplika sendiskuta; il vangelo è -: evangelio sendiskuteblas.

perfezione: perfekteco; stato di -: perfektiĝa stato, religiula vivo; perfezionarsi: perfektiĝi; perfezionamento di sé: memperfektiĝo; gradi di - ascetica: grado de asketa perfekteco, grado de mistika asketiĝo; - perfettibile: perfektigebla; perfettibilità: perfektigebleco.

pergamo: pupitro, katedro, predikejo; salire sul -: prediki, ekprediki, fariĝi predikanto.

periclitare: danĝeri; (mettersi in pericolo di peccare): sin meti ĉe pekdanĝero.

pericope: perikopo

perinde ac cadaver (lat) non diversamente da un cadavere: obbedienza per il religioso, anche quando non si comprende la motivazione: malkiel ol kadavro; anche l’obbedienza - sottostà alla legge morale naturale: ankaŭ la obeo malkiel ol kadavro respektas la naturan moralan leĝon.

periodo: periodo; a. periodico: perioda (v. continenza periodica), s. periodaĵo, gazeto; periodicità: periodeco; senza periodicità: aperiodaĵo.

peristilo: (arch) peristilo.

perito: ekspertizisto, fakulo, kompetentulo; perizia: ekspertizo.

perittero: (arch) (templo) ĉirkaŭita de kolonoj, perkolona ĉirkaŭaĵo.

perla: perlo; ostensorio con perle: hostimontrilo kun perloj; né gettate le vostre perle dinnazi ai porci: nek ĵetu viajn perlojn antaŭ la porkoj (Mt 7,6)-

permanente: consiglio -: konstanta (permanenta) konsilio; diacono -: konstanta (permanenta, neporsacerdota) diakono.

permettere: permesi; (non impedire): ne malhelpi; - non equivale approvare: permesi ne egalvaloras aprobi; Dio permette il peccato: Dio ne malhelpas (ne malebligas) la homan pekadon.

permissivismo: troa permesemo, ĝenerala malrigoro.

permissivo: (tro)permesema, malrigora.

per modum actus (lat: volta per volta, azione con misura): per speciala ago.

perorare: pledi, priparoli; - in una causa: pledi en iu afero; - in tribunale: pledi; nella comunione dei santi, uno perora per l’altro: en la komuneco kun la Sanktuloj (de la sanktuloj) unu propetas por la alia.

Peroratrice (Maria): Pledantino.

perorazione: paroladfino paroladkulmino, paroladkonkludo, vortoŝuto.

Perpetua (np): Perpetua, Perpetŭa; (fig) domestica del parroco: ĉepastra servistino; (fig) brontolona: grumblantino; a.: ĉiama, senĉesa; adorazione -: ĉiamadaŭra adorado; luce-: laŭĉiama lumo; (frequente): oftega; lampada -: eŭkaristia lucerno; messe perpetue: legacaj mesoj; perpetuare: ĉiamigi, pluigi; perpetuità: ĉiameco.

perplesso: perpleksa, dubema.

persecutore: persekutanto.

persecuzione: persekutado, molestado; - velata, nascosta: malvidigita, nevidebla persekuto; del resto, tutti quelli che vogliono vivere piamente in Cristo Gesù subiranno - (2 Tim 3,12): jes, kaj ĉiuj, kiuj volas vivi pie en Kristo Jesuo, estos persekutataj; - della derisione: kontraŭkristana persekuto per mok(ad)o (per prirido); - mediatica: amaskomunikila persekuto; l’epoca delle persecuzioni contro i cristiani non è mai cessata: la epoko persekuta al kristanoj neniam ĉesis; ebrei, cristiani, ortodossi ed eretici ricorsero alla reciproca -: hebreoj, kristanoj, ortodoksuloj kaj herezuloj sin reciproke persekutis; le persecuzioni delle autorità giudaiche e imperiali contro i cristiani: la judaj kaj imperiaj persekutoj kontraŭ kristanoj; - religiosa nei paesi socialisti: kontraŭreligia persekuto en socialismaj landoj; delirio di -: persekutiĝmanio; (molestia): molestado.

perseguire: postkuri, strebi, celi; - il successo, la giustzia: strebi al sukceso, al la justeco; - in giudizio: juĝe persekuti, alvoki antaŭ juĝisto.

perseguitare: persekuti; beati voi quando vi insulteranno e perseguiteranno… a causa mia: feliĉaj estas vi kiam oni vin riproĉos kaj persekutos (…) pro mi (Mateo 5); il mondo perseguita il cristianesimo perché disapprovato dalla morale cristiana: oni persekutas kristanismon pro tio ke ties moralo malaprobas la homaran vivelekton!

perseguitato: persekutato; in molte nazioni i cristiani sono perseguitati: en diversaj landoj kristanoj estas persekutataj.

perseveranza: persiste(mo); - finale: fina persiste(m)o; la - finale è dono di Dio: la fina persisto estas dia donaco.

persona: persono; origine del concetto di - (dal cristianesimo): origino de la koncepto pri persono (el kristanismo); il Verbo è l’unica - in Gesù: la Verbo estas la sola kaj unika persono en Jesuo; la - si distingue dai propri aspetti fisici: persono transigas la fizikajn aspektojn; aspetto fisico: figuro; - umana: homo; - individuale umana: individua homa persono; ridurre erroneamente la - alle sue funzioni (funzionalismo): misdifini personon per siaj funkcioj; - giuridica: jurpersono, laŭleĝa persono; personale: a. persona, propra, aparta; s. il personale (gli addetti): stabo, servistaro, dungitaro, personaro.

personaggio: altrangulo, eminentulo, notindulo; - ecclesiastico: eklezia altrangulo.

personalismo tendenza a mettere la persona umana come principio fondamentale della realtà: personismo; - cristiano: kristana personismo; il concetto di - perfezionato dalla speculazione sulle relazioni tra le tre Divine Persone: la koncepto pri persono perfektigita per la spekulativado pri la rilatoj inter la tri diaj personoj; (favoritismo): favorismo; indebita importanza a questioni personali: personecismo, egoisma personismo.

personalità, individualità: personeco, memo; sviluppo della -: disvolviĝo de la personeco, personeca evoluiĝo; la Costituzione Italiana parla di sviluppo della -, non della persona: la Itala Konstitucio parolas pri disvolviĝo de la personeco, ne pri disvolviĝo de la persono; contrastare il culto della -: malinokuli la personec-kulton.

personalizzare: (riferirsi ad una persona) personigi, (adattarsi ad una persona) alipersonecigi; personalizzato, educazione personalizzata: personecigita (edukoto-mezura) edukado.

personalmente: persone, meme.

personificare: personigi, korpigi; interpretare: personigi, roli personon; il papa personifica Gesù Cristo: la papo reprezentas Jesuon Kriston.

personificazione, (impersonare): personigo; (personificare): reprezento, personigo; quello è la - dell’altruismo: tiu homo estas la personigo (personiĝo) de altruismo.

pertinacia: obstin(ec)o; pertinacemente: obstine.

perversione comportamento psicosessuale atipico rispetto alle norme prevalenti: perversio, seksa perversio; - del gusto: perversio de la gusto.

perversità: malvirtiĝo, perversigo, perverseco; cascare in -: fari perversecaĵojn; perverso: inklina al malbonfarado, perversa, malvirta, malica.

pervertire: (sconvolgere, guastare) renversi, malordigi, difekti; (corrompere): perversigi, senmoraligi, korupti.

pesare: pesi, (essere pesante) pezi; nella mitologia si pesano le anime per vederne i meriti: e demeriti laŭ mitoj oni pesas la animojn por evidentigi (videbligi) ties meritojn kaj malmeritojn.

pesca: fiŝkaptado; - miracolosa: mirakla fiŝkaptado; - di 153 pesci (Giovanni): 153-fiŝkaptado.

pescare: fiŝkapti; - con l’amo: hokfiŝi; pescavano sul lago: ili fiŝkaptadis ĉe la lago.

pescatore: fiŝ(kapt)isto; anello del -: brevsigelo, papa sigelilo; pescatori di uomini: kaptistoj de homoj.

pesce: simbolo di Cristo: fiŝo, simbolo de Kristo, ἰχθύς - IKΘUS (ĉar akrostiko de la greka: Ihsoàj CristÔj QeUiiÕj Swt»r = Jesuo Kristo Filo de Dio Elaĉetanto); a Gesù piaceva il -: Jesuo frandadis fiŝojn; pesci puri e pesci impuri (con le squame, secondo la legge ebraica): puraj (koŝeraj) kaj malpuraj (malkoŝeraj) fiŝoj; Pesci (costellazione): Fiŝoj.

Pescitta bibbia in siriaco del II secolo dopo Cristo: Peŝito.

peso: pezo; - morale: morala ŝarĝo, morala premo; pesantezza: pezo; importanza: graveco; - del rimorso: rimorso-premo, konsciencriproĉo.

pessimismo: pesimismo, maloptimismo; - cristiano: kristana pesimismo; pessimista: pesimisto; se il cristianesimo si può dire pessimista rispetto alla consistenza dei beni terreni, è ottimista per il valore dei futuri: se kristanismo apenaŭ trajtiĝas pesimisma pro la nekonsisto de la teraj bonaĵoj, ĝi vere optimismas pro la konsisto de tiuj estontaj.

pessimo: s. malbonegulo; la corruzione dell’ottimo è pessima: koruptiĝo de la bonegulo malbonegas.

petizione: peticio; - (fil) di principio: sofismo, cirklorezono.

pettorale croce -: episkopa kruco, surbrusta kruco; - di piviale: agraf-ornamo.
1   ...   59   60   61   62   63   64   65   66   ...   90


Elŝuti 3.58 Mb.


Elŝuti 3.58 Mb.