Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Presentazione

Elŝuti 3.58 Mb.

Presentazione




paĝo54/90
Dato15.03.2017
Grandeco3.58 Mb.

Elŝuti 3.58 Mb.
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   90

mo


mobbing vessazione verso un dipendente o collega fino a provocargli un malessere psico-fisico: mobingo, laboreja persekutado (molestado); il - contraddice la giustizia e la carità: mobingo kontraŭas justecon kaj karitaton.

modale contratto - (dir): kondiĉa kontrakto; modalità: kondiĉoj kaj manieroj (de sentoj kaj asertoj); modalismo, modalista (st.e): modalismo, modalisto (herezo: la Triunuo estus ununura persona revelaciiĝanta laŭ tri malsamaj aspektoj).

modello: modelo; i santi sono modelli di virtù: la sanktuloj estas modeloj de virto; - di virtù eroica: modelo de heroeca virto.

moderare: moderigi; guidare: estri, prezidi, regi; - le parole: bridi siajn vortojn; moderatore: moderiganto, (in un dibattito) debatestro, debatmajstro.

moderatismo (atteggiamento politico dei partiti moderati): moderismo; clerico-moderatismo: kleriko-moderismo, kleriko-adaptiĝemo; - dei chierici: klerikala moderismo.

moderato: (in politica) moderulo, a. modera, (nel modo di vivere) sindetema, sobra; - nel bere e nel mangiare: sobra, s. sobrulo.

moderazione: modereco, saĝo, mezuro.

modernismo tendenza a rinnovare idee e sistemi: (fil) modernismo; movimento di rforma religiosa (st.e): modernismo (malaprobita religia movado kiu celis interpreti dogmojn laŭ ideologia ekzegezo), moderna kristanismo; modernista: s. modernisto, a. modernisma; arte modernista: modernista arto.

modernità: moderneco; le caratteristiche ambigue della -: ambiguaj karakterizoj de la moderneco; apporti della - alla comprensione della fede: kontribuoj por la kompreno de la kristana kredo el la modernecaj tendencoj; certezze illegittime della - diventano incertezze nella postmodernità: pretendaj certecoj de la moderneco fariĝas necertecoj en la postomoderneco; moderno: moderna, moderneca.

modestia: modesteco, pudoro; modesto: a. modesta, pudora, s. modestulo, pudorulo; di modesta entità: modesta, senambicia, malfiera, humila; secondo il mio modesto parere: laŭ mia humila opinio.

Modesto, -a (np): Modesto, Modesta; Modestino (np): Modesteno, Modestena.

modo: maniero; - di fare, - di dire: agmaniero, dirmaniero; - gregoriano: gregoria modalo, gregoria tono.

moglie: edzino; seconda - (bigamia): kromedzino; - di seconde nozze: dua edzino; prendere -: preni edzinon; - e buoi dei paesi tuoi: edziĝo najbara garantio senerara.

Molina: Molino; (fil) molinismo: molinismo; molinista: molinisto.

Moloch (divinità della religione fenicio-cananea, cui si sacrificavano anche vittime umane): Moloĥo; (fig: potenza guidata da instinto di distruzione): subpremantegulo.

moltiplicare: multobligi, multigi; moltiplicò pani e pesci: multobligis panojn kaj fiŝojn; crescete e moltiplicatevi: kresku kaj multiĝu.

moltiplicazione: (dei pani e dei pesci) plimultigo de panoj kaj fiŝoj.

monachesimo: monaĥaro, monaĥismo; - medievale: mezepoka monaĥismo; - orientale, ortodosso, buddista: orienta, ortodoksa, budhana monaĥismo.

monaco, monaca: monak(in)o, frat(in)o (v. religioso e suora); monacarsi: monak(in)iĝi; città in Baviera: Munkeno; Principato di -: Princejo de Monako.

monarchismo, monarchianismo (st.e): monarkiismo; monarchiano: monarkiano (atribuis la plendiecon nur al la Patro).

monastero: monak(in)ejo; - maiolicato (in Napoli): faencita (kovrita per faencoj) monaĥ(in)ejo; monastico: (monacale) monaĥa, (monasterico) monakeja.

mondano non religioso: a. nesankta, profana; dedito ai piaceri mondani: a. monduma, diboĉema, s. mondumulo, diboĉemulo.

mondiale: monda, tutmonda; religione a diffusione -: religio je tutmonda disvastiĝo; guerra -: mondmilito.

mondialismo: tutmondismo, mondialismo; - di associazioni cattoliche tutmondismo de la katolikaj asocioj; mondialista; mondialisto; cristiano naturalmente mondialista: kristano nature mondialisto; mondializzare: tutmondigi: mondializzazione: tutmondigo, tutmondiĝo; mondializzazione e globalizzazione: tutmondiĝo kaj globaliĝo.

mondo: mondo; principi del -: mondanismo, mondkoncepto; fuga dal -: forkuro el la mondo; caducità del -: kadukeco de l’mondo; mettere al -: enmondigi, naski; la fine del -: mondfino, la fino de l’mondo; lasciare il - (fig): enklostriĝi; passare all’altro -: iri al la transmondo, iri al Dio, morti; siamo nel -, ma non del -: ni estas en la mondo, sed ne apartenas al la mondo; concezione ciclica del -: cikla koncepto pri mondo; gli uomini: la tutaĵo de la homoj, la homaro; Dio ha tanto amato il -: Dio tiom amis la homaron; essere nel – senza essere del -: esti en la mondo sen aparteni al la mondo; (puro): a. pura, pekpurigita, senmakula, s. purulo, senpekulo; mondanità: mondumeco

monfortano: (rel) montfortano, misiisto de la Societo de Maria.

Monica (np): Monika.

monismo: (fil) monismo (ĉiuj estaĵoj partoprenas en la sama naturo, inkluzive de Dio); monista: monisto.

monitoria lettera -: admona letero.

monizioni: klarigaj dummesaj intervenoj.

monofisismo: monofizismo (oni malŝatas aŭ nuligas, en Jesuo-Homo, la aspektojn de la homa korporeco kvazaŭ ĝi neakordiĝeblus kun la dieco); monofisita: monofizito.

monofora: (arch) monoforo, unuarka fenestro.

monogamia: monogamio; nel cristianesimo cattolico vige la -: en katolika kristanismo estas deviga normo la monogamio; monogamo: monogamia, monogamiulo.

monogenico tutto il genere umano da una sola coppia: (fil) monogenisma.

monogenismo uguaglianza di origine da un’unica coppia: monogenezismo, unugenezismo; - uguaglianza di origine, anche se da diversi ceppi: diversfonta monogenezismo, plurfonta unugenezismo; - tradizionale (da una sola coppia umanizzata per l’infusione dell’anima): tradicia monogenezismo; il - tradizionale è insegnamento prevalente nella chiesa cattolica: la tradicia monogenezismo estas preskaŭ komuna instruo de la katolika eklezio; - di alcuni teologi cristiani (possibilità di diversi ceppi con identica umanizzazione operata o programmata da Dio): plurfonta monogenezismo, teologia monogenezismo (v. poligenismo); centri scientifici, specie se estranei al cristianesimo, attuali propendono per il poligenismo della specie umana: la nunaj sciencaj centroj tendencas al poligenezismo rilate la originon de la homa specio.

monolitico: monolita; monolitismo: monolitismo; monolitismo del aut-aut, monolitismo del et-et: monolitismo laŭ aut-aut, monolitismo laŭ et-et.

monopolio: monopolo; - legale, illegale, ideologico, commerciale (posizione dominante): leĝa, kontraŭleĝa, ideologia, komerca monopolo; - dell’informazione (soltanto alcune agenzie nel mondo): informo-monopolio.

monoteismo: monoteismo, unudiismo; - concetto antico, parola nuova (del XIX secolo): monoteismo praa koncepto, malpraa vorto; il - separa Dio dalla natura e l’uomo dalla materializzazione: monoteismo disigas Dion disde naturo kaj la homon disde materiiĝo.

monoteista: monoteisto, unudiisto; monoteistico: unudia, monoteista, monoteisma; le tre religioni monoteistiche: la tri monoteismaj (unudiaj) religioj.

monotelismo: monotelismo (laŭ kiu en Jesuo estas nur la dia volo, kaj ne ankaŭ tiu homa); monotelita: monotelisto.

monsignore: monsinjoro, monsinjora moŝto; rango di -: monsinjoreco.

Montano: (np, st.e) Montano; montanismo (deviazione rigorista): montanismo; montanista: montanano.

monte: monto; monte alto (Mt 17,1): (fig) alta monto; Sacro Monte, la catena di Sacri Monti delle Alpi: Sankteja Monto, la ĉeno de Montaj Sanktejoj en la Alpoj; i Sacri Monti del Piemonte e della Lombardia dichiarati patrimonio dell’umanità (Varallo Sesia, Crea, Orta San Giulio, Oropa, Ghiffa, Domodossola e Valperga Canavese in Piemonte; Ossuccio e Varese in Lombardia): la Montsanktejaj Templaroj de Piemonto kaj Lombardio proklamitaj heredaĵo de la Homaro; nella bibbia il - è simbolo della trascendenza di Dio: en la biblio monto simbolas la transcendon de Dio; tutte le religioni hanno sacri monti: ĉiuj religioj dikultas en apartaj montoj; - della tentazione (quarantena): monto de la tento (kvaranteno).

Monte delle Croci: Monto de la Krucoj (Litovio), Krucmonteto.

monte di pietà: (st.e) lombardejo; il - contro l’usura: la lombardejo kontraŭ la uzuro.

morale: moralo, moraldoktrino; - naturale, eudemonistica (mette la felicità come fine del vivere) cristiana, buddista ecc.: natura, eŭdajmonisma, kristana, budhana ktp moralo; - della gratuità, - della ricompensa: moralo de senpageco, de la rekompenso; la - cristiana si fonda sulla - naturale: la kristana moralo sin bazas sur la natura moralo; - dell’azione, - dell’intenzione (desiderio, augurio, invidia ...): moralo de la ago, moralo de la intenco (egalvaloraj, laŭ la evangelio); - fai da te: siaplaĉa moralo; la - naturale non è soggettiva: la natura moralo ne estas subjektiva; il presunto diritto di farsi la propria -: la supozita rajto krei al si propran moralon; la - cristiana è impossibile senza la fede in Gesù: la kristana moralo praktikeblas nur se antaŭata kaj akompanata de la kredo en la dieco de Jesuo; morale a.: morala; precetto della -: moralordono; (spirito): spirito; essere giù di -: esti spirite malata; - della parabola: moralaĵo de la parabolo.

moraleggiante: moralema, moralinstruema, (tendente allo spregiativo) moralinsistema, moralfiksita, moraliza, moralisma.

moraleggiare: moralumi; fare osservazioni di carattere morale: moraligi.

moralismo: moralismo, moralizo, superinfluo de moralo, afekta moralo; di solito quando diminuisce la fede aumenta il -: kutime kiam eklipsiĝas kredo kreskas moralismo; la fede non comincia dal -: kredago ne kunagas kun afekta moralo; - predicatorio: predika moralismo; scambiare la morale per moralismo: ŝanĝi la moralon por moralismo

moralista: s. moralisto; a, moralistico (in senso spregiativo): maralafekta, moralisteca, moraliza.

moralità: moraleco, bonmoreco; dubbia -: pridubinda moraleco; - cristiana: kristana moraleco.

moralizzare: moraligi: - la vita dei cristiani: moraligi la konduton de kristanoj.

moratoria: (dir) moratorio.

Moravi Fratelli - (prot): Moravaj Fratoj.

mordi e fuggi: supraĵe sperti kaj rapide forfuĝi; religiosità -: momenta kaj forfuĝa (senkonsista) religieco.

morganatico matrimonio -: morganata geedziĝo.

moribondo: mortiĝanto, agonianto.

morigerato: s. honestulo, bonmorulo, a. honesta.

morire: morti; che sta per -: mortiĝonta, ekmortanta; - in croce: morti sur la kruco; - bene, male: morti bone, malbone; - rassegnato, con tutti i sacramenti, in peccato: morti rezignacie, kun la sakramentoj, peke; - come un cane, da ateo, pentito, cristianamente: morti bestmaniere, ateisme, pentinte, kristane; se noi viviamo, viviamo per il Signore, e se noi moriamo, moriamo per il Signore (Romani 14): se ni vivas, ni vivas al la Sinjoro, kaj se ni mortas, ni mortas al la Sinjoro; non si muore per rinascere (religioni orientali): oni ne mortas por renaskiĝi.

mormorare: murmuri, klaĉi, kalumnii; - contro il Signore, contro le autorità: murmuri kontraŭ la Sinjoro, kontraŭ aŭtoritatuloj; - una preghiera: flustri preĝon; lamentarsi: plendi pri, vei; mormoratore: murmuranto, klaĉemulo, kalumniulo.

mormorazione: murmurado, klaĉado; accusarsi, in confessionale, di -: sin konfeseje akuzis je murmurado.

mors tua vita mea (lat) (dalla goliardica medievale e dall’umorismo tra ecclesiastici: la tua morte è la vita mia. Espressione immaginata sulla bocca del nuovo beneficiario di fronte al defunto che rende vacante lo stesso bene): morto via vivo mia.

mortale: mortema; un -: s. mortemulo, mortonto, a. mortema, mortideva; corpo -: morta korpo; peccato -: mortiga peko, mortpeko; l’uomo fu creato - o non -?: ĉu homo estis kreita mortema aŭ senmortema?; mortalità: mortado; mortalità infantile: infanmortado; (condizione): morteco.

morte: morto; problema metafisico della -: metafizika demando pri la morto; - separazione dell’anima dal corpo o trasformazione del corpo?: ĉu morto separado de la animo de sia korpo aŭ trasformiĝo de la korpo?; constatazione di - cardiaca, cerebrale questa oggi preferita dalla cattolicità): konstato pri la kora morto (kormorto), cerba morto (cerbmorto); - passaggio da vita a vita: morto transiro (pasejo) de vivo al vivo (esprimo de Johano Paŭlo II); la - non è la parola ultima perché Cristo risorgendo vinse la -: la morto ne estas la fina destino ĉar Kristo venkis la morton per la resurekto; in punto di -: mortomomente; in caso di -: mortokaze; fare l’esperienza della - e non poterla raccontare: plenspertis morton kaj pri ĝi ne povi rakonti; morto: a. mortinta, senviva, s. mortinto; suonare a morto: funebre sonoradi; cader morto: subite morti; il terribile mostro della -: la terura monstro de la morto; paura della -: timo (teruro) pro la morto; Gesù libera dal timore della - perché svela il dopo -: Jesuo liberigas el mortotimo ĉar li certigas pri la postmorto; - seconda: dua morto (en la pekstato); l’amore vince sulla -: amo venkas morton; cultura di -: anti-kulturo de morto.

Morte di Cristo: Morto de Kristo; chi ha voluto la morte violenta di Cristo?: kiu volis la violentan morton de Kristo?; il cristiano sa che anche il suo personale peccato ha concorso a provocare la morte di Cristo: kristano konscias, ke ankaŭ sia persona peko kontribuis mortokondamni Jesuon Kriston.

mortificare: humiligi iun; reprimere le inclinazioni passionali: bridi la pasiojn; mortificarsi: humiliĝi, abnegacii.

mortificazione: abnegacio, humiliĝo, spirita oferaĵo; - per amore di Dio: humiliĝo pro amo al Dio.

morto (defunto): s. forpasinto. mortinto, a. forpasinta, mortinta; nato -: mortnaskita; messa da -: funebra meso; il giorno dei morti: la tago de la mortintoj; suonare a -: sonori funebre; contatti con i morti (nei sogni, nelle sedute spiritiche…): kontaktoj (kaj spiritismaj elvokoj) de forpasintoj; avvengono realmente contatti con i morti nelle sedute spiritiche (sempre disapprovate dalla chiesa)?: ĉu vere okazas kontaktoj kun forpasintoj dum spiritismaj kunvenoj (ĉiam ĉiukaze malaprobitaj de la katolika eklezio)?

mortorio esequie: funebro; mortuario: morto-kapelo.

mosaico: s. mozaiko, mozaikaĵo; musivo: mozaika; decorato a -: mozaika dekoracio; i mosaici di Ravenna: la mizaikoj de Ravenna; mosaicato: mozajkita.

mosaico legge mosaica, di Mosè: mosea leĝo, de Moseo.

moschea: moskeo.

Mosè: Moseo; - figura storica o soltanto profetica?: Moseo ĉu personulo historia aŭ nur profeteca figuro?

motivo musicale: ario, arieto, tonalo; causa: kaŭzo; senza -: senmotiva, senbaza; motivare: motivi.

moto primo (lat: motu primo): (mor) senkonscia impulso.

motor immotus (lat): (fil) nemovata movanto, aristotela demiurgo; motor immobilis (lat): nemovata movanto.

mottetto: moteto.

motu proprio (lat), motuproprio, moto proprio: motu proprio, motuproprio, suverena memdecido, proprainiciate, meminiciata decido; - del papa: motu proprio de la papo.

movente: movimpulso, movanta kaŭzo; i moventi delle nostre azioni sono solo due, o Dio (Gesù) o il nostro comodo: la movantaj kaŭzoj de nia agoj estas nur du, aŭ Dio (Jesuo) aŭ nia plikomfortiĝemo; - inconscio: nekonscia movanto.

movimento: movado; movimenti ecclesiali: ekleziaj movadoj (rekonataj de la hierarkiaj aŭtoritatoj).

Movimento dello Spirito associazione cattolica: movado por la Spirito.

movimento per la vita gruppo cattolico in difesa della vita concepita: movado por la vivo.

mozarabico rito -: mozaraba rito.

mozione: propono.

mozzetta: prelata manteleto, brustpelerino; - di ermellino: ermena brustpelerino.

mozzo di campana: sonorila subtentrabo, sonorilpenda trabo.
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   90


Elŝuti 3.58 Mb.


Elŝuti 3.58 Mb.