Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Presentazione

Elŝuti 3.58 Mb.

Presentazione




paĝo43/90
Dato15.03.2017
Grandeco3.58 Mb.

Elŝuti 3.58 Mb.
1   ...   39   40   41   42   43   44   45   46   ...   90

ig


Igino (np): Higeno.

IGM: IGM, igm: informo genetike modifita (goliardaĵo); igmm (informo genetike modifita kaj modifanta): igmm.

Ignazio di Lojola: Ignaco el Lojola.

ignobile: a. malnobla, fia, s. malnoblulo, fiulo; proposta -: fia propono, fia tento; ignobiltà: malnobleco; con Cristo si risorge da ogni ignobiltà: ĉiu fieco (pekstato) forstrekeblas adherante al Kristo.

ignoranza: ignoro, nescio; - vincibile, invincibile, crassa, affettata: venkebla, nevenkebla, kruda, afekta malscio (malklereco); - religiosa: prireligia malklereco.

ignoto: a. nekonata, s. nekonato; l’- (misterioso, inspiegabile): mistersfero, nekonata lando; spaventato e trascinato verso l’-: timigita kaj altirita al neesplorebla lando (al neesplorata aĵejo).

ih


IHS. (su insegne o vesti sacre, iniziatore San Bernardino da Siena): IHS. (Kutima interpreto): Iesus Hominum Salvator.

ik


IKUE: akronimo de Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista, fondita en 1910, (agnoskita, de la Papa Konsilio por Laikoj, kiel laika eklezia organizaĵo, Decreto n.196/92/S-61/B-25 de 11.02.1992), kies oficiala organo estas la dumonata “Espero Katolika”, fondita en 1903; tra le finalità dell’IKUE anche quella di annunciare il vangelo agli esperantisti: inter la celoj de IKUE ankaŭ tiu de la misio inter esperantistoj.

il


Ilario, Ilarione (np): Hilario, Hilariono.

illecito: nelica, kontraŭleĝa, nelaŭleĝa; profitto illecito: nelica profito; - s. amministrativo: administra nelicaĵo.

illegale: kontraŭleĝa; illegalità: kontraŭleĝeco.

illegittimo: neleĝa, kontraŭrajta; figlio -: ekstergeedzeca infano.

illibatezza: morala pureco, (verginità, purezza) virgeco, pureco; - del corpo, - dello spirito: pureco de la korpo, pureco de la spirito.

illibato: senmakula, morale pura; (vergine): virga.

illudere: iluzii; illudersi: iluziiĝi, sin iluzii; illudersi sui rapporti con Dio: iluziiĝi pri la rilatoj kun Dio.

illuminare: lumigi, prilumi, (fig) ilumini; essere illuminato: lumiĝi, eklumi; - col vangelo: ilumini per la evangelio.

illuminato: lumita, iluminita; governi assolutisti illuminati: iluminitaj (kleristaj) absolutistaj registaroj; gli illuminati (catecumeni): iluminitoj; l’Illuminato (Budda): la Iluminito.

illuminazione: lumigado, iluminado, (essere nell’-) iluminiĝo; avere una -: sperti iluminiĝon, eklumiĝo, ekklarigo; - celeste: elĉiela iluminiĝo; illuminandato: (st.e) lasta etapo de katekumenado.; - durante il sogno (bibbia): dumsonĝa (duondorma) iluminiĝo.

illuminismo: (st.e) iluminismo, (fil) klerismo; - anti-cristiano (quello di matrice francese), - cristiano: kontraŭkristana klerismo, kristana klerismo; - laicista: laikista klerismo (laŭ kiu ĝenerale la religio kaj revelacio estas jam anstataŭataj kaj superataj de la homa racio); l’- ha costretto i cristiani a ricercare i fondamenti e affinare i concetti della loro fede: klerismo devigis kristanojn reiri eĉ plej science al siaj radikoj kaj rafini konceptojn de sia kredo; dall’- anche frutti positivi: el klerismo ankaŭ pozitivaj fruktoj (Johano Paŭlo la Dua); epoca illuministica: klerisma epoko; -, dottrina mistica secondo cui gli addetti ricevono da Dio una illuminazione speciale: iluminismo.

illuminista: s. kleristo, klerulo, klerismulo; illuministi cristiani: kristanaj kleristoj; per l’- laicista, la ragione si dimostra autosufficiente, per l’i- cristiano la ragione si dimostra aperta al soprannaturale: por laikisma kleristo la racio sin montras memsufiĉa (nehelpbezona), por la kristana kleristo la racio sin montras malfermita al la dia revelacio; illuministico: klerisma, klerista; filosofie illuministiche: klerismaj filozofioj.

illusione: iluzio, ĥimero, sintrompo, memtrompo; - favorita da superbia: iluzio helpata de malmodesteco; - e religione: iluzio kaj religio; l’- nella religione veste un grande ruolo: iluziiĝo, en religio, povas ludi grandan rolon; crollo delle illusioni: falo de la iluzioj; illusorio: iluzia, vana, trompa.

illusionismo: (fil) iluziismo; illusionista: iluziisto.

im


imam, iman guida, dirigente religioso-politico-dottrinale musulmano: imamo, imano.

imbestialire: bestigi, beste kolerigi; imbestialirsi: bestiĝi, ekfuriozi, kulpe imiti kion la bestoj senkulpe faras.

imborghesimento: burĝiĝo; - di un ordine religioso (perdita della rigorosità iniziale): burĝiĝo de religiularo (religia ordeno).

imborghesire: burĝiĝi, burĝigi; - (fig) infiacchire le originali caratteristiche: burĝiĝi, moliĝi, celi pli al komfortoj ol al la idealoj.

imitare: imiti; degno di essere imitato: imitinda; imitabile: imitebla.

imitazione: imitado, (concreto) imitaĵo; (gioiello falsificato): straso; Imitazione di Cristo (libro): Imitado de Kristo; - di Cristo: imitado de Kristo (imiti, sekvi Kriston).

Immacolata Concezione: Senmakula Koncipiĝo, Senpeka Koncipiteco, Senpeke Koncipita, Plengrace Koncipita, Senmakula Koncipiteco de Maria.

immaginare: imagi, bildigi; Dio non può essere immaginato: ne eblas imagi Dion; il divieto di rappresentare Dio (per immagini): la malpemeso bildigi Dion (laŭ la malnova testamento).

immaginario: a. imaga, fikcia; - collettivo: s. komuna imagaro; Cristo e chiesa nell’- collettivo: Kristo kaj eklezio en la komuna imagaro; - collettivo stereotipo: komuna stereotip(it)a (ŝablona, kliŝita) imagaro.

immagine: imago; - del tempo passato: imago de la pasinta tempo; - (concreta): bildo; uomo -: emblemhomo; Dio disse: creiamo l’uomo a nostra - e somiglianza: Dio diris: ni kreu homon laŭ nia bildo, similan al ni; - simbolica di Dio (perché Dio non può essere immaginato): simbola bildo pri Dio, simbola konceptado pri Dio; - del Dio invisibile (Col 1,15): bildo de la nevidebla Dio; l’- sulla Sindone: la bildo (figuro) sur la Mortotuko; - pubblica del cristianesimo: publika bildo de kristanismo; culto delle immagini: bildokulto; è l’- della bontà: li estas la bildo de la boneco; - sacra: sankta bildo; - d’altare: altarbildo; immaginetta (santino): religia bildeto; (letteratura) - poetica: bildo, poezia bildigema lingvaĵo.

immagine miracolosa: (sankta) bildo miraklopova.

immanente: imanenta; immanenza: imanenteco, imanento; immanentismo (st.e, fil): imanentismo (Dio kunfandiĝas kun naturo aŭ scienco aŭ historio aŭ progreso); immanentizzare: imanentigi; immanentizzare Dio identificandolo con la coscienza morale o con il sentimento del dovere: imanentigi Dion ĝin identigante kun la morala konscienco kaj kun sento de morala devo.

immateriale: senmateria, senkorpa; immaterialità: senmaterieco; immaterialmente: nematerie; Gesù apparve non immaterialmente: Jesuo aperis ne senmaterie.

immensità: senlimeco, senmezuro; tra questa - s’annega il pensier mio: dronas mia animo en ĉi senlimeco; - poetica, come quella divina, non riguarda solo lo spazio: la poezia, same kiel la dia, senlimeco ne koncernas nur la spacon.

immenso: a. senmezura, senlima, vastega.

immergere: mergi, trempi; immergersi nella meditazione dei misteri del Rosario: ensorbiĝi en la Rozariajn misterojn.

immeritatamente: nemerite; condannato -: maljuste kondamnita; salvato -: savita senrajte (senmerite).

immersione: mergado, mergiĝo; - nel pensiero (contenuto): enhavigo, enhaviĝo, ensorbiĝo; battesimo per -: mergobapto.

immigrare: enmigri; immigrato: enmigrinto, enmigranto; il flusso dell’immigrazione: la fluo de enmigrado; il pensiero cristiano sull’immigrazione: la kristana vidpunkto pri enmigrado.

immistione: (lit) enmeto (de l’Hostio en la konsekritan vinon), enkalikigo.

immoderato, smoderato: malmodera, senmezura; - nel bere o nel mangiare: malsobra.

immodesto: senpudora, malĉasta; immodestia: senpudoreco.

immolare: foroferi; - una vittima a Dio: bruligi viktimon honore al Dio; - la propria vita: foroferi sian vivon; immolarsi: oferi sian vivon; - per un ideale: foroferi sin por idealo.

immolazione, di animale: buĉofero; - di persona e (fig): fordono, forofero.

immondo: malpurega, fia, malmorala, s. malpurulo, fiulo; animale -: malpuriga besto; per il cristiano nessun animale è impuro: laŭ kristano neniu besto malpuras (aŭ malpurigas).

immoralismo: (infrange ogni norma morale) malmoralismo, senmoralismo, (nega ogni norma morale) kontraŭmoralismo; immoralità: senmoraleco (malĉasteco).

immortale: senmorta, nemortonta, nemortideva; immortalare: senmortigi.

immortalità: senmorteco, nepereonteco; l’- dell’anima: senmorteco de la animo; (sopravvivenza): transvivo, supervivo; l’- dell’anima si deduce anche attraverso la ragione: la senmorteco de la animo pruviĝas ankaŭ per la homa racio; se l’- riguarda l’anima, la sopravvivenza riguarda tutto l’uomo: se senmorteco koncenas la animon, la transvivo koncenas la tutan homon.

immune: imuna, imunigita; immunità: imuniteco, privilegio kiberiganta el leĝa devigo; immunizzazione: imunigo; - diplomatica del nunzio papale: diplomata imuneco de papa nuncio.

immutabile: (l’immutabile: Dio): Neŝanĝeblulo, a. neŝanĝebla; immutabilità: neŝanĝebleco; l’immutabilità dei primi principi morali: la neŝanĝebleco de unuaj (pintaj) moralaj principoj.

impanazione: (t) enpaniĝo (Kristo kunekzistas, laŭ iuj protestantaj eklezioj, kun pano dum eŭkaristia ofero kaj komunio); (pratica culinaria) panerumado, panerado.

imparare: lerni; così impari a dire bugie: tiel vi lernos ĉu diri mensogojn; imparate dai gigli del campo: lernu el la lilioj de la agro.

impartire, la benedizione: disdoni benon.

imparziale: senpartia, superpartieca; imparzialità: senpartieco.

impassibile: senpasia, sensufera, sufernepova; indifferente: indiferenta, senemocia; Dio è - ma non indifferente: Dio sufernepovas, sed ne estas indiferenta.

impassibilità: senpasieco, senemocieco, sentimeco; impossibilità di soffrire: malebleco de sufero, sufernepoveco; - divina: dia sufermalebleco; impossibilità di soffrire non coincide con mancanza di partecipazione: sufermalebleco ne samas al partoprenmanko.

impazienza: malpacienco; impaziente: malpacienca, urĝema; impaziente di: supirema pri; impazientemente: malpacience, senpacience.

impeccabile: senpeka, nepekema, tute sendifekta; nessuno è -: neniu evitas pekon (laŭ kristana tradicio); liberato dall’impulso al peccato: liberigita el la emo al peko; impeccabilità: senpekeco, (fig) precizeco, korekteco.

impedimento canonico al matrimonio: geedziĝa malebligo, kanona baraĵo; - proibente, dirimente: malpermesiga, nuliganta malebligo (malhelpo).

impegnarsi: engaĝiĝi, sin dev(ont)igi; - nella diffusione del messaggio evangelico: sin engaĝi en la disvastigo de la evangelia mesaĝo; il cristiano deve - nelle realtà di questo mondo: kristano devas engaĝiĝe kontribui al la plibonigo de mondaj kaj sociaj aferoj.

impegnato: engaĝiĝinta; cattolici impegnati: engaĝiĝintaj katolikoj.

impegno: (dovere) sindevigo, devo, (solerzia) engaĝiĝo, fervoro, (per promessa) promeso, devo; - davanti a Dio e agli uomini: promeso al Dio kaj al homoj; ho preso - di mostrarmi seguace di Cristo: mi devontigis min montri sekvanto de Kristo.

impenitenza finale persistenza nello stato di peccato: ĝismorta obstino, nepento ĉe morto, fina senpenteco, permanenteco en la peko.

imperare: regi, domini; chi è costui che impera al vento, al mare?: kiu estas ĉi ulo kiu dominas la venton, la maron’?

imperativo: rega, ordona; l’- categorico, morale: kategoria, morala imperativo; imperioso: ordona; l’- di amare il prossimo: la imperativo ami la proksimulon.

imperatore: imperiestro; - del Sacro Romano Impero: imperiestro de Sankta Romia Imperio.

imperdonabile: nepardonebla.

imperfezione: difekto, neperfekteco.

impero: imperio; lotte tra papato ed -: luktoj inter papo kaj imperiestro; Sacro Romano -: Sankta Romia Imperio; - e papato si ostacolarono a vicenda nella conduzione della cristianità: papa institucio kaj romia imperio sin obstaklis inter si en la direktado de la kristanaj popoloj.

imperscrutabile: neesplorebla, nekomprenebla, mistera; imperscrutabili sono le vie del Signore: neesploreblaj estas la diaj vojoj.

impersonalismo (nega il valore autonomo della persona): nepersonismo, (nepersonista); impersonalmente: onie, senpersone, onidire, fone

impertinente: impertinenta, aroganta malrespekta, malĝentila. - con il mio Dio: aroganta antaŭ Dio, defianta Dion.

impetrare: petegi; impetratorio, sacrificio: porpeta ofero.

implicare (avere in sé): implici; trascinare moralmente: impliki; implicato: implikita, implicito.

implicito: implica, implicita; verità implicita: implicita vero; implicitamente: implice, implicite.

implorare: plorpeti, humile peti; implorazione: petego, plorpetado.

implosione: implodo, malŝvela disrompiĝo; - demografica: demografia implodo; - demografica e principi cattolici (tanti figli quanti la coppia prevede di potere allevare ed educare): demografia implodo kaj katolikaj instruoj (tiom da filoj kiom da ili la paro sin antaŭvidas kapabla nutri kaj eduki).

imporre: trudi, devigi, (rendre necessario) neprigi; - la penitenza sacramentale: trudi pentofaraĵon, devigi al la sakramenta pentofaraĵo; - la religione: trudi religion; - la religione con la forza offende la dignità dell’uomo (Giovanni Paolo Secondo): perforte trudi religion ofendas la homan dignon; imporsi all’attenzione: impresi; imporsi di forza: sin trudi, imponi; imponente: impona, grandioza.

Imposizione: trudo, trud(ordono); - delle mani (lit): mansurmeto; dare gli ordini sacri con l’- delle mani: ordini per la mansurmeto.

imposta: ŝutro, fenestrumo; - di arco: arkoŝutro; - bronzea (Firenze, battistero): bronza ŝutro; tassa: imposto.

impostore: s. trompanto, a. trompema; impostura: trompado, hipokriteco, trompaĵo.

impotente: kripla, senpova, (med) impotenta (nekapabla plenumi koiton); impotenza: kripleco, nepoveco, (med) impotenteco, impotento.

imprecare: sakri, (maledire) malbeni.

imprecatorio, imprecativo: sakra, malbena; salmi imprecatori: malbenaj psalmoj.

imprecazione: malbeno, (concreto: malbenaĵo), blasfemo, sakro.

imprenditore: entreprenisto; - cristiano: kristana entreprenisto.

impresa: entrepreno, firmao; - sociale: sociala entrepreno; secondo le encicliche sociali, anche l’- privata è un bene sociale: laŭ socialaj enciklikoj, ankaŭ privata enterpreno estas sociala bono.

impressione mentale: impreso, di segno: premsigno, enpremo, spuro; l’- avvia ma non è ancora conoscenza: impreso preparas sed ne estas scio; credente avido di impressioni: kredanto impresavida; impressionabile: sentema, impresiĝema; impressionabilità impreseblo; impressionante: impresa; essere impressionato: impresiĝi, imponiĝi; impressionare: imponi, impresi; mirare a impressionare: efekti; a sentirlo, furono impressionati: tiel aŭdante, ili lin taksis verdiranto

imprimatur: imprimaturo, eklezia presrajtigo, prespermeso.

imprimere il carattere sacramentale: enpremi, stampi (neforviŝeblan karakteron).

improntitudine: sendiskreteco.

improperio: malbeno; scagliare improperi: superŝuti per insultoj.

impubere: nepubera, neseksmatura.

impudente: senhonta, senhontulo; impudenza: senhonteco, arogo.

impudicizia: malĉasteco, senpudoreco; impuro, impudico: a. senpudora malĉasta, s. malĉastulo.

impugnare: kontesti, pridisputi, ataki; - la verità conosciuta: kontesti la veron konitan; impugnabile: kontestebla; impugnazione: kontestado.

impulsività: nesinrego, impulsiĝemo; impulsivo: a. impulsiĝema, nesinrega, s. impulsiĝemulo; dominare l’-: domini sian nesinregon.

impulso: impulso; di primo -: senpripense; l’inferno degli impulsi interiori: la infero de la interna impulsaro; anche gli impulsi interiori sono redenti da Cristo: ankaŭ la interna impulsaro estas elaĉetita de Kristo; dare -: impulsi.

impunemente: senpune; impunità: nepuniteco, senpuneco.

impurità: malĉasteco, malpureco, malpuraĵo; (fig) avere -: (SS) kulti al la paganaj dioj.

impuro: a. malpura, peka, profana, s. malpurulo, pekulo; peccato -: malĉasta peko; non ciò che entra nella bocca rende - l’uomo, ma ciò che esce dalla bocca contamina l’uomo: ne tio enbuŝigita profanas la homon, sed kio elbuŝigita profanas (malpurigas) la homon; contaminato: infektita, poluciita, malpurigita.

imputabilità: imputebleco, kulpigebleco; imputabile: imputebla.

imputare: imputi, alkalkuli; la coscienza mi imputa di peccato: la konscienco min imputas pri peko; imputato: akuzito.
1   ...   39   40   41   42   43   44   45   46   ...   90


Elŝuti 3.58 Mb.


Elŝuti 3.58 Mb.