Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Presentazione

Elŝuti 3.58 Mb.

Presentazione




paĝo25/90
Dato15.03.2017
Grandeco3.58 Mb.

Elŝuti 3.58 Mb.
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   90

dn


DNA, acido desossiribonucleico: DNA; DNA e libertà: DNA kaj libera volo.

do


do ut des (lat) ti do perché tu mi dia: mi donacas al vi por ke vi donacu al mi.

docente: docento; - alla Gregorina: docento ĉe Gregoria Universitato; chiesa -: Instruanta Eklezio; docenza: docenteco.

docetismo eresia (Cristo avrebbe avuto un corpo apparente perché il corpo umano disonorerebbe Dio): doketismo, docetismo; doceta: doketo, doceto.

docilità: obeemo.

dodici i dodici: la dekdu apostoloj, la dekduo, la dekduopo; le dodici tribù d’Israele: la dekdu triboj de Israelo; i - frutti dello Spirito Santo; la dekdu fruktoj de la Sankta Spirito.

documento: dokumento; - storico: historia dokumento; i documenti del Concilio Vaticano II (4 costituzioni, 9 decreti e 3 dichiarazioni): la dokumentoj de la Koncilio Vatikana II (4 konstitucioj, 9 dekretoj kaj 3 deklaroj).

dogma: dogmo (dogmato); - in senso tecnico, - in senso generico: dogmo, religia normaro; dogmi fondamentali della fede: fundamentaj dogmoj de la kredo; l’insieme dei dogmi: dogmaro (dogmataro); il - punto d’arrivo per il dotto, punto di partenza per il catecumeno: dogmo alvenpunkto por klerulo, startpunkto por katekumeno; sviluppo, storia del -: evoluo, historio de la dogmo; i dogmi del cristianesimo, dell’hillelismo: dogmoj de kristanismo, de hilelismo; dogmatico: a. dogma; dogmatica: s. dogmatiko, dogmo-scienco.

dogmatico: (che accetta i dogmi) dogmakceptema (dogmakceptulo), (che impone dogmi) dogmema (dogmemulo), (che dipende dai dogmi) dogmdependa (dogmdependulo); il cristiano - arriva al dogma per riflessione su dati di conoscenza: dogmakceptema kristano alvenas al dogmo per kondonitaĵoj.

dogmatismo (partire dai dogmi anziché da ciò che ne dimostra la fondatezza): dogmismo, (intransigenza) dogmemo; - cattolico, agnostico, laicista: katolika, agnostika, laikista dogmismo; dogmatista (colui che illegittimamente si serve o impone il dogma): dogmista, dogmisto; il cristiano dogmatista va contro la sua fede: kristana dogmisto kontraŭas sian kredon.

dogmatizzare: (dichiarare dogma) dogmigi, (sentenziare) dogmumi.

dolcezza: (fig) mildeco, dolĉeco; con -: milde, dolĉe.

dolo: trompo, fraŭdo.

dolore sofferenza: sufero, doloro; terapia del -: kontraŭsufera terapio; accettare, non amare il -: akcepti, ne ami suferon; mi ha dato un grande -: li donis al mi grandan doloron; sul letto del -: sur lito de suferoj; pentimento: pento; atto di -: pentesprimo; Madre Dolorosa: Suferplena Patrino, la Afliktulino, Doloranta Reĝino; doloroso: a. doloriga; la Via Dolorosa: Krucvojo; il cristianesimo non cerca il -, ma dà senso al -: kristanismo ne serĉas la suferon sed al ĝi donas celon.

dolorismo tendenza ad esaltare la beneficità del dolore: dolorismo, suferismo; dolorista: doloristo (tiel epitetas misinformitoj katolikojn); i cristiani non sono doloristi: kristanoj ne aprobas dolorismon.

dolorista: a. dolorisma, s. doloristo, ĝuanto de sia doloro; religione -: dolorisma religio.

domanda: demando, problemo; domande sul senso della vita: demandoj pri la senco de l’ vivo; quando tutte le possibili domande della scienza ricevessero una risposta, i problemi sul senso della vita non sarebbero neppure sfiorati: kiam ĉiuj eblaj demandoj de la scienco trovus respondon, tiuj pri la senco de la vivo eĉ ne apenaŭ estus tuŝitaj.

domenica: dimanĉo; - un tempo detta dies solis (lat: = giorno del sole): dimanĉo iam nomata tago de l’ suno (suntago); - delle Palme: dua dimanĉo de Pasiono, palmodimanĉo, dimanĉo de la palmoj, palma dimanĉo; - in albis: unua dimanĉo post Pasko, blanka dimanĉo; - laetare, - gaudete: “estu gaje” dimanĉo” (gajecdimanĉo: kvaran de karesmo), “ĝoju” dimanĉo, (ĝojecdimanĉo: trian de advento); domenicale: dimanĉa; orazione domenicale: “Patro Nia”, Sinjora Preĝo.

Domenico, -a (np): Dominiko, Dominika; (rel) domenicano, domenicana: dominikan(in)o, predikista frato.

domestico: a. hejma, s. hejmhelpulo; prelato -: palaca prelato.

domicilio: domicilo; quasi -: kvazaŭdomicilo.

dominare: regi, superregadi; Dio disse: “riempite la terra e dominatela”: Dio diris “plenigu la teron kaj submetu ĝin…”; lo stile del dominio sulla terra si ricava dal versetto (Ge 2,15) “E Dio prese l’uomo e lo fece abitare nel giardino di Eden perché lo custodisse e lavorasse”: la manieron regi sur la tero oni lernu el versiklo: “Kaj Dio prenis la homon kaj lin enloĝigis en la ĝardeno edena, por ke li prilaboru ĝin kaj gardu ĝin”; per - rispettosamente la terra l’uomo deve prima - la sua egoistica prepotenza: por respekte domini la teron homo devas antaŭe domini sian egoisman perfortemon.

dominare gli istinti: regi siajn instinktojn.

dominarsi: sin regi, sin mastri.

Dominazioni (coro angelico): Regantoj.

Domineddio: Disinjoro; che intervenga Domineddio!: Disinjoro helpu!

dominio: regado; - di sé: sinregado, rego super sin mem; (fig) fuori del - della scienza (o teologia): ekster studkampo de scienco (aŭ teologio).

dominium orbis (lat) dominio su tutto il mondo (se lo attribuivano il papato e imperi cristiani): imperio sur la tuta mondo.

Domiziano (np): Domiciano.

don, dom titolo onorifico: “don”, sinjoro, moŝto; (ecclesiastico): sacerdoto, pastro.

donare: doni, donaci (= senkompense doni); - un organo per un trapianto: fordoni organon por transplanto; - il sangue: doni sian sangon; - in sacrificio: foroferi; - la vita: foroferi sian vivon; donaci la pace, o Signore: Sinjoro, donu al ni la pacon.

donatismo eresia a carattere rigoristico (es: invalidità del sacramento se conferito da ministro indegno) e pauperistico: (st.e) donatismo; donatista: donatisto.

Donato (np): Donato; a.: donita, donacita; donati (categoria di religiosi, senza voti, in certi ordini): donito, oblato.

donazione: donado, donacado, donacio (al institucio por difinita celo); - mortis causa: mortokaŭza donaco; - dello Spirito Santo: dono de la Sankta Spirito; - degli organi: donado de la organoj.

donatore: donacanto, donanto; il - di sangue, di organi agisce secondo la carità cristiana: sangodonanto, organdonanto sindonas laŭ la sugestoj de la kristana karitato.

Donna Nostra -: Nia Sinjorino.

donna: virino, ino; - creata ad immagine di Dio: virino kreita laŭ la bildo de Dio; - di mondo: mondumanino; la - nei vangeli: la virinoj de la evangelioj; anche donne attorniavano Gesù che egli trattava come persone, riconoscendo loro dignità e rispetto come agli uomini: Jesuo amis la virinojn kiel personojn, sed samtempe al ili agnoskis dignon kaj respekton kiel al la viroj; nato da - (Galati 4,4): (Dio sendis sian filon) el virino naskitan; - in attesa: gravedulino, akuŝonta virino.

dono: (regalo) donaco, dono; - di convenzione, di gratuità, di solidarietà: konvencia, senrepaga, solidara donaco; la vita è un - di Dio: vivo estas dia donaco (dono); (offerta) forofero; (capacità): doto, kapablo; - di sé: sindono, sinofero; i sette doni dello Spirito Santo (sapienza, intelletto, consiglio, fortezza, scienza, pietà, timore di Dio): la sep donoj de la Sankta Spirito.

doping, dopaggio assunzione di sostanze per attenuare la percezione della fatica nello sport: dopado; il - contrasta con il dovere di conservare l’integrità fisica del proprio corpo e con la lealtà richiesta nell’agonismo sportivo: dopado kontraŭstaras la devon konservi la integrecon de sia korpo kaj kun la lojaleco postulita en la sporta agonismo; dopare: dopi; dopato: dopita; sdoparsi: sendopigi.

doppiezza: duvizaĝeco, hipokriteco.

doppio di campane: sonorilado; rito -: duobla festo.

dorico: (arch) dorika.

dormire nel Signore: pie morti, endormiĝi en Dio; dormitorio: dormejo; dormiveglia: duondormo.

Dormizione di Maria festa della -: (festo de la) Forpaso de Maria, (Forpasa Endormiĝo de Maria).

Doroteo (np): Doroteo; dorotea: dorotea; dorotea (suora): doroteanino.

dossale: tegaĵo; - d’altare (paliotto): antipendio, antaŭpanelo.

dossologia: doksologio; dossologico: doksologia.

dotazione: dotaĵo, asignaĵo; - spirituale: spiritaj privilegioj.

dote: doto.

dotto: a. klera, scioplena, erudicia, s. klerulo, erudiciulo.

dottorato: doktoreco, habilitdoktoreco; prendere il -: doktoriĝi; dottore: doktoro v. laureato; Dottore in utroque: doktoro en unu kaj alia (juro).

dottore: doktoro; - della chiesa: eklezia doktoro; anche donne sono state proclamate - della chiesa: ankaŭ virinoj estis proklamitaj eklezia doktoro; - mellifluo: mielflua doktoro (sankta Bernardo); - angelico: anĝela doktoro (S. Tomaso); - in legge: doktoro pri leĝo, juristo, leĝinterpretisto, leĝinstruisto; - in Sacra Scrittura: bibliisto, skriboscienculo.

dottore della legge: (biblie) torao-doktoro, doktoro de la leĝo, skribisto, leĝisto, leĝdortoro.

dottrina: doktrino; - della fede: kredodoktrino; - cristiana: katekismo, kristanisma doktrino; - sociale cattolica (v. enciclica): katolikisma (katolika) soci(al)doktrino; mandare i figli a -: sendi la gefilojn al la katekismo; (fil) la - di San Tommaso: la doktrino de sankta Tomaso; dottrinario: a. doktrina, s. (rel) doktrinpatroj (Kongregacio de la patroj de la Kristana Doktrino); dottrinesco: doktrineska.

dottrinare, dottrinarsi: doktrinigi (doktrini), doktriniĝi; dottrinario (che sta alla teoria senza tener conto della realtà): a. doktrinema, s. doktrinulo, dogmemulo.

dovere avere l’obbligo: devi; essere debitore: ŝuldi, (compito, obbligo) devo, devoligo; - di riconoscenza: ŝuldo, kompenso, danko; obbligo morale: devo; coscienza dei propri doveri: konscio pri propraj devoj; il sentimento del - si impone alla coscienza: la devsento altrudiĝas al la konscienco (ne estas kreita de la konscienco); il - davanti a Dio e agli uomini: la devo antaŭ Dio kaj homoj; immanentizzare Dio con il sentimento del -: identigi Dion kun (per) la sento de la devo.

doveri: devoj, devaro; - verso se stessi, la famiglia, la nazione, il mondo: devoj al si mem, al la familio, al la patrujo, al la mondo.

doveroso: laŭdeva, justa.
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   90


Elŝuti 3.58 Mb.


Elŝuti 3.58 Mb.