Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Presentazione

Elŝuti 3.58 Mb.

Presentazione




paĝo23/90
Dato15.03.2017
Grandeco3.58 Mb.

Elŝuti 3.58 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   90

de


deambulatorio: (arch) ambulatorio.

debito: ŝuldo; - coniugale: geedza devo, geedza interrilato, intergeedza ŝuldo.

debole: malforta, febla; - nella virtù: cedema al malvirto; lo spirito è forte, ma la carne è - (Matteo): la spirito ja estas fervora sed la karno malforta (= la prideva vizio estas klara kaj solida, sed la homa adhero estas febla); pensiero -: (fil) febla (malforta) penso; dal pensiero - al pensiero umile: el la penso febla al la penso humila.

debolezza: (fig) falemo, cedemo, febleco; prendere coscienza delle proprie debolezze: konsciiĝi pri siaj malfortaj punktoj.

debolismo: (fil) feblismo, malfortismo (debolismo);

decade: dek(op)o, dekado, dekumo; posta del rosario: deko (dekado) da “Saluton, Maria”, rozaria mistero.

decadenza: dekadenco; - morale, religiosa: morala, religia dekadenco.

decadere: dekadenci, forfali, defali; - da una funzione, dignità: deoficistiĝi, defali (eksiĝi) el indeco (rango).

decalogo: dekalogo, dekordonaro.

decano: (per autorità) dekano, (per età o più lunga appartenenza) dojeno; - del sacro collegio: dojeno de la sankta kolegio; decanato: dekanato; decania: (territorio) dekanlando, (dignità) dekaneco.

decapitare: sekapigi; gli ebrei decapitarono l’apostolo Giacomo: hebreoj senkapigis apostolon Jakobon (Agoj).

decentralizzare: malcentrigi, malcentralizi, malkoncentri; - l’amministrazione della chiesa: malcentrigi la administradon de la eklezio; decentrazione: malcentralizado.

decenza: deco, konveneco; comportarsi con -: dece konduti, dece teniĝi; decente: deca, konvena.

decesso: morto, forpaso.

decidere: decidi; - contro coscienza: decidi kontraŭkonscience, peki; - liberamente: libere decidi.

decima: dekonaĵa tributo.

decina, diecina: deko, dekonaĵo, dekumo; le diecine del rosario: la dekumoj de la rozario.

decisione: decido; prendere una -: alpreni decidon, decidi; essere risoluti: decidemo, decidkapablo; se la - è libera, la necessità di decidere non lo è: se decido estas libera, la neceso decidi tia ne estas; deciso: decida; decisivo: decida, finofara; decisamente: decide.

decodificare: elkodigi; - (fig) i mezzi della comunicazione (comprendere la loro tendenza a sostituirsi alla realtà): elkodigi komunikilaron; - il linguaggio della religione: elkodigi la religian lingvaĵon.

decollare, decapitare: kaptranĉi, senkapigi; decollato: senkapigita; san Giovanni Decollato: sankta Johano Senkapigita; elevarsi (di aereo): deteriĝi.

decoro: (dignità) indeco, honoro; il - nelle cerimonie religiose: indeco en la liturgiaj ceremonioj; decorazione: dekoracio.

decretali: dekretaro, papaj dekretaroj; false -: falsa dekretaro; decretare: dekreti, reskripti; decreto: dekreto, reskripto.

deculturizzazione processo di abbandono o distruzione di una cultura: dekulturiĝo, dekulturigo; la secolarizzazione deculturizza i popoli cristiani: sekularigo dekulturas la kristanajn popolojn.

dedicare: dediĉi; dedicarsi: sin dediĉi, sin fordoni; - una chiesa alla Madonna: dediĉi preĝejon al la Madono.

dedicazione festa della -: festo de la Dediĉo; festa della - della chiesa locale (edificio): dediĉo de la loka preĝejo.

deellenizzare: senhelenigi; - il cristianesimo: senhelenigi kristanismon.

definire: difini; - un dogma: dogmo, proklamo; definitivo: definitiva; definitore: asistanto (konsilanto, estranto).

definito: difinita; verità definita: dogmo, deklarita kredendaĵo.

definizione: difino; - di dogma: dogmo-proklamo; - del dogma punto di arrivo, non punto di partenza: dogmo-proklamo alvenpunkto, ne elvenpunkto.

deflorare togliere la verginità alla donna: deflori, malvirgigi.

defunto: mortinto; Commemorazione dei Defunti: Memortago de ĉiuj Mortintoj, animtago.

degenerazione: degener(ig)o; degenere: degenerinta; figlio degenere: degenerinta filo.

degno: (meritevole) inda; - di lode, di approvazione: inda je laŭdo, aprobinda; Signore, non sono - che tu entri sotto il mio tetto: Sinjoro, mi ne indas, ke vi venu sub mian tegmenton; (rispettabile): digna, estiminda; degnamente: inde; degnarsi, condiscendere: degni; degnazione: degno, degna signo.

degradare: degradi, senrangigi; - un chierico: degradi (senoficigi) klerikon; - deteriorare la chiesa: difekti preĝejon; degradazione: degrado; degradarsi: humiliĝi, maldigniĝi; degradarsi con azioni ignobili: malnobliĝi per fiaj agoj.

degrado: malboniĝo, subenfalo, defalo; - dell’ambiente, morale: defalo de la medio, de la moralo; le riflessioni di chiesa spingono i cristiani a combattere il -: ekleziaj prikonsideroj pelas por la malhelpo de la defalo de la medio; - dell’energia: degradiĝo de la energio.

dehoniano: (rel) sacerdoto de la Sankta Koro, dehonano.

dei, gli dei: dioj, diaĵoj.

deicidio: dimortigo, dimurdo; di - fu accusato ingiustamente il popolo ebreo: pri deicido estis maljuste kulpigita la hebrea popolo; deicida: dimortiga.

deificare: diigi; (fig) esaltare senza limiti: diecige admirigi.

deificazione: diigo; deiforme: disimila.

deismo credenza in un Dio personale trasparente al pensiero ma non interessato a rivelarsi: diismo, deismo; - contro l’ateismo e contro la rivelazione: diismo oponas ateismon kaj dian revelacion; deista: diisto, diismulo; il Dio dei deisti ha il naso di cera: la Dio de la diistoj havas vaksan nazon (Dio laŭ varia homa mezuro); - aggiornato (pantheon di tutte le religioni): ĝisdatigita diismo (panteono de ĉiuj religioj).

deismo umanitario al cui centro sta l’uomo esaltato fino a farne una divinità: homama (human(ec)a) diismo; - e cristianesimo si escludono: homama diismo kaj kristanismo ekskludas unu la alian.

Dei verbum (DV, In Religioso Ascolto della Parola di Dio) costituzione del Concilio Vaticano II sulla Parola di Dio: Dei Verbum, Pie Aŭskultante la Dian Vorton.

delegare: delegi, komisii.

delegato: s. delegito, a. delegita; - apostolico: apostola (papa) delegito; - a jure, ab homine (lat): jurdelegita, persondelegita; delegazione apostolica (luogo): apostola delegitejo, (delegati) delegacio, delegitaro.

deliberare: decidi, decidi fari ion; (consigliare): konsili, diskuti; (riflettere): memkonsiliĝi; aggiudicare: aljuĝi.

deliberativo: voĉdonrajta; voto -: decida voĉo; deliberativa (voce): konsilvoĉo; deliberato: a. plenvola, senhezita, rezoluta, s. juĝa konsiliĝo; deliberatamente: konsulte, konscie, celkonscie.

delinquente: krimulo, krimanto; - abituale: kutima krimulo; delinquere: krimi.

delitto: delikto, krimo.

deludere: seniluziigi, (disilludersi) elreviĝi; Gesù non delude: Jesuo ne elrevigas; delusione: elreviĝo, desanpontiĝo; la delusione del peccatore: la desanpontiĝo de la pekulo.

demagogia: demagogio (emo fariĝi popolestranto per flatado kaj ekscitado); demagogicità: demagogieco; condotta demagogica: demagogeco; demagogo: demagogo; antidemagogo: kontraŭdemagogo; l’antidemagogo per eccellenza fu accusato di -: la plej kontraŭdemagogulo estis kulpigita pri demagogio (Kristo).

demandare: komisii, delegi; demandato: komisiita; demandato ai laici: komisiita al la laikoj.

demaschilizzare: demaskligi, senmaskligi; come demaschilizzare il nome e la nozione “Dio”?: kiel demaskligi la diajn nomon kaj nocion?; demascolinizzare: senvirigi.

Demetrio (np): Demetrio.

demistificare: malmistifiki, senmistifiki; demistificazione: senmistifiko.

demitizzare: senmitigi; - il linguaggio, - pericopi della bibbia: senmitigi la lingvaĵon, bibliajn pecojn.

Demiurgo: (fil) Demiurgo (farinto de la mondo, sed ne ĉiopova).

democratico: a. demokrata; la chiesa può essere democratica in tutto, tranne in ciò che proviene dalla rivelazione divina: la eklezio povas praktiki demokration en ĉio, krom en tio kio devenas de la dia revelacio (laŭ iuj).

democrazia: demokratio; - nata in ambiente cristiano: demokratio el kristanaj socioj; - senza valori: senvalora demokratio; il credo cattolico non è frutto di -: la katolika kredo ne estas frukto de demokratio; le istituzioni della chiesa, create da Cristo, non contraddicono la pratica della - della società civile: la ekleziaj institucioj, kreitaj de Kristo, ne kontrastas kun idealoj de demokratio de la civilaj socioj.

demografia studia i fenomeni quantitativi della popolazione: demografio; politica demografica: demografia politiko; per il cattolicesimo, la politica demografica deve rispettare la libertà dei coniugi e i diritti naturali del concepito: laŭ katolikismo, demografia politiko devas respekti la liberon de la geedzoj kaj la naturajn rajtojn de la koncipito.

demone: dajmono; metafora di passione travolgente: dajmono; il demone dell’invidia: la demono de envio; demonico: dajmona v. diavolo.

demoniaco: demona, diabla, perversa, tutmalvirta, dajmona.

demonio: demono, diablo (laŭ mitoj, malbonfara diaĵo; laŭ kristanismo, malbonfariĝinta kreitaĵo).

demonismo: demonismo; il - cristiano è diverso da quello mitologico: laŭkristana demonismo (demono libervole elektas malbonon) distanciĝas el tiu de etnaj religioj (laŭ kiuj demonoj estas bonaj aŭ malbonaj el sia propra naturo).

demonizzare: demonigi, konsideri iun diablo.

demonofobia paura eccessiva del demonio: demonofobio.

demoralizzare: (deprimere) deprimi, (corrompere) korupti; i mass media spesso demoralizzano la società: la amaskomunikiloj ofte koruptas la mora-lan senton de la popolo

demoscopico: demoskopa, publikopinia.

denatalità: malkresko de la naskokvanto.

dente per dente: dento pro dento (okulo pro okulo); la morale del -: la moralo de dento pro dento; il vangelo, con il precetto del perdono, supera la morale del -: la evangelio, per la ordono de la pardono, transpasas la moralon de la dento pro dento; il vecchio testamento e il corano vanno oltre la morale del -?: ĉu la malnova testamento kaj korano superas la moralon de la dento pro dento?

denudazione dell’altare: sentukigo, senornamado de altaro.

denunzia: denunco; denunziare: denunci.

Deo gratias: dank’al Dio, al Dio estu danko.

deontologia: deontologio; deontologico: deontologia.

deplorare: mallaŭdi, bedaŭri; - il peccato: mallaŭdi pekadon; deplorazione: solena malaprobo; deplorevole: plendinda, veinda.

deporre da un ufficio: eksigi, formeti, senoficigi; - dalla dignità presbiterale: forigi el la pastra rangeco; attestare (dir): atesti, depozicii.

deposito della Rivelazione: Revelaciaro, apostola instruitaĵaro.

deposizione: (dir) depozicio, atestaĵo; - dalla croce: dekrucigo, depono; - da una carica: eksigo; - del SS. Sacramento: formeto de la Sankta Eŭkaristio; deposto: eksigita.

de post fetantes (lat) da dietro il gregge (per indicare la bassa condizione sociale di qualcuno. Fu detto del re David, portato dal pascolo del gregge al trono): de paŝtisteco al reĝeco.

deprecare: malaprobi, mallaŭdi; (allontanare con la preghiera): preĝe deturni.

deprecatorio: malaproba, mallaŭda; salmo -: deturna psalmo.

deprecazione: malaprobo, mallaŭdo, deturno; - con preghiera e benedizione: perpreĝbena deturno.

depressione: depresio, deprim(iĝ)o, deprimiteco; soffrire di -: esti en depresia stato; l’abbandono a Dio attenua e contribuisce a superare la -: la sinforlaso al Dio malpliigas kaj kontribuas al la superado de depresio; - favorita dalla perdita della fede: depresio favorita de la kredperdo.

depresso: depresia; detto di popoli e zone: deprimita, depresia.

de profundis (lat): de profundis, de korprofundo; cantare il - funebri.

deputazione: delegitaro, deputaro, komisio.

derogare alle leggi: malobservi, malplenumi, malvalorigi.

deserto: dezerto; - di Giuda: dezerto de Judujo; - interiore: interna (spirita) dezerto; - dell’oscurità di Dio: dezerto de la obskureco de Dio; ambiguità del - nella bibbia: ambigueco de la dezerto en la biblio; (SS) - luogo degli spiriti cattivi e dell’incontro con Dio: dezerto: dezerto sidejo de la malbonaj spiritoj kaj renkontejo kun Dio; - luogo di rifugio e salvezza: dezerto, rifuĝo de persekutatoj, kaj savo.

desessualizzare: senseksecigi; - l’educazione, il linguaggio: senseksecigi edukadon, lingvaĵon (malaperigi priseksajn temojn en edukado, lingvaĵo); (fig) desessualizzazione dell’educazione: senseksecigo, seksignoro en eduko; (fig) la - è errore pedagogico: eduka senseksecigo estas pedagogia eraro.

desiderio: deziro; - di espiazione: deziro pri puna repagado (pri pekliberiĝo); - (concupiscenza) della carne: karna deziro, voluptamo; - di verità circa la sorte ultima dell’uomo: deziro pri la fina sorto de la homo; abbandonarsi al -: deziri, deziregi; il - ha la stessa moralità dell’azione desiderata: la deziro sammoralas kiel la dezirataĵo; l’arte di trasformare il - in bisogno e diritto: arto transformi deziron en bezonon kaj rajton, arto bezonigi kaj rajtigi deziron.

Desiderio (np): Dezidero.

desolata: senkonsola, malĝojega; la Desolata (Madonna): la Afliktulino.

destinare: destini; - fatalmente, per decisione imperscrutabile: fatale destini; devolvere: asigni; assegnare una somma al santuario: asigni sumon al la sanktejo; indirizzare: adresi, destini; - alla carriera ecclesiastica: destini (devigi, devige adresi) al kariero tra la ekleziaj oficoj.

destinazione: destinado, fiksado; la - dell’otto per mille dell’imposta sul reddito: la asigno de ok pro miloj de la impostoj sur la enspezoj.

destino: destino (por kristano: dia volo); - di gloria: glora destino; - sordo e cieco: destino surda kaj blinda; per il cristiano il - non è cieco: por kristano la destino ne estas blinda; (sorte): sorto; il mio destino è nelle mie mani: mia sorto estas en miaj manoj.

destituire: eksigi, eksoficigi; destituito dei sensi: senkonscia, sensensa.

destoricizzare (valutare un personaggio al di fuori del contesto storico): elhistoriigi; - l’origine dei vangeli: elhistoriigi l’originon de la evangelioj.

destorificare (liberarsi dall’attualità contingente proiettandosi, attraverso simbologie, in quella ideale delle origini): elhistoriigi, transhistoriigi, pluaktualigi.

destra: dekstra; sedere a destra (biblicamente): sidi dekstre (de iu), havi potencon, esti ekzaltita; siede alla - del Padre: Li sidas dekstre de la Patro; la - non sappia quel che fa la sinistra: la dekstra (mano) ne sciu, kion faras la maldekstra.

determinare: determini, fiksi; (decidere) decidi.

determinismo (ogni fenomeno è causato da un precedente senza alcuna voluta finalità): determinismo; - (fil) psicologico (con negazione del libero arbitrio): psika determinismo; - sociale: socia determinismo; determinista: deterministo, neganto de la sendependa libera volo; il - psicologico spesso non rifugge dalla predestinazione: psikologia determinismo ofte akompaniĝas al antaŭdestino.

detestabile: abomeninda, malaprobinda; detestare: abomeni.

detrazione: klaĉo pri.

dettame della coscienza: konsciencordono.

deus ex machina (lat): ĉiosolva diaĵo, diaĵo el postkulisoj, mekanika dio); (fig) rifugiarsi nel soccorso divino: sin ŝirmi per Dio sennecese.

deuterocanonico: (SS) deŭterokanona, duakanona; testo -: duakanonikaĵo.

Deuteronomio: Readmono; deuteronomico: readmona.

deviante: devia, devoj(iĝ)inta; comportamento -: devia sinteno; - dalla retta via: devojiĝinto el la rekta vojo; devianza: devio.

deviare: devii, devojiĝi; (fuorviare): deviigi, forturni; - dal bene: deviigi de la bonfarado.

deviazione: devio; - morale: morala devio, devojiĝo de la bonkonduto.

devoluzione: (dir) transigo; - ai poveri: asignado (destinado) al la malriĉuloj.

devoto: a. pia, devota, oferema, s. devotulo; essere -: devoteci; devotamente: pie, devote, ofereme, sindone.

devozionalismo (storia della pietà): devotismo; devozionalistico: devotisma.

devozione a Dio, ai santi: pieco, devoteco, kulto, pia sindono; dedizione: memforofero, sindonemo, sinofero; preghiera: piaĵo, pia praktikado, preĝo; le devozioni: personaj preĝoj, devotaĵoj; dire le devozioni: diri la devotaĵojn; le devozioni popolari: popolaj devotaĵoj; le devozioni popolari esaltano gli aspetti corporei del cristianesimo: la popolaj devotaĵoj kulte honoras la korpajn aspektojn de la kristana religio; - alla patria: sindonemo al la patrujo.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   90


Elŝuti 3.58 Mb.


Elŝuti 3.58 Mb.