Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Presentazione

Elŝuti 3.58 Mb.

Presentazione




paĝo21/90
Dato15.03.2017
Grandeco3.58 Mb.

Elŝuti 3.58 Mb.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   90

cr


crassa ignoranza: kruda nescio.

creare: krei; creativo: krea, kreiva, kreema; in principio Dio creò il cielo e la terra: en la komenco Dio kreis la ĉielon kaj la teron; per certuni, ritenersi creati equivarrebbe a perdere la propria autonomia di coscienza: por iuj pensistoj, sin konsideri kreita egalvalorus perdi sian moralan aŭtonomion.

crearsi: kreiĝi; autocrearsi: memkreiĝo, sinkaŭzado; - socialmente, artisticamente: socie, arte sin krei; è impossibile creare se stessi: neeblas krei sin mem.

creatio continua (lat) = creazione continua (Dio crea in ogni momento perché sostiene nell’essere liberamente tutte le cose); kontinua (senpaŭza) kreado.

creatività: kreiveco; - artistica, sociale del cristianesimo: arta, socia kreiveco de kristanismo.

creato: a. kreita, s. kreitaro, (le cose create) kreitaĵoj; le bellezze del -: la belaĵoj de la kreitaro; custode del -: gardisto de la kreitaĵoj (la homo); giornata per la salvaguardia e difesa del creato (primo di novembre): tago por la gardo kaj protekto de la kreitaro (por la katolikoj).

creatore: kreinto, farinto; creatore del cielo e della terra: kreinto de la ĉielo kaj tero; uomoni orignari creatori del mondo (scientolgy): homoj originaj kreintoj de la mondo.

creatura: kre(it)aĵo; nuova - (nel linguaggio cristiano sta per uomo che ha accettato di vivere secondo Gesù): nova kreitaĵo, kristigita homo; - ragionevole: pensanta estaĵo; le creature: kreitaro.

creazione: kreo, kreado; la - del mondo: kreado de la mondo, genezo del l’ mondo; - dal nulla: kreado el nenio, kreado senantaŭmateria; le due rarrazioni bibliche della -: la du bibliaj rakontoj pri la kreo; nozione biblica di - (dal nulla e nel tempo), nozione extrabiblica di - (da materia informe in una evoluzione eterna): biblia koncepto pri kreado (el nenio kaj same kun la tempo mem), koncepto ekstrabiblia pri kreado (el materio senforma kaj en eterna evoluado); il concetto di - dal nulla è presente anche nelle culture egiziana e amerindie: la koncepto pri kreado el nenio estas intuiciita en la egipta kaj amerikindianaj kulturoj; - obbligata (Dio costretto): deviga kreado; i miti folcroristici della - biblica nacquero in Mesopotamia: la folklloraj mitoj de la biblia kreado naskiĝis en Mezopotamio; i mitici biblici sette giorni della -: la mitaj bibliaj sep tagoj de la kreado; - di materia dall’energia: kreiĝo de materio el energio; molti miti descrivono la - dal nulla: multaj mitoj priskribas la kreadon el nenio; il racconto biblico sulla - della vita esclude che l’uomo possa arrivare alla - della vita in laboratorio?: ĉu la biblia rakonto pri la kreo de l’ vivo ekskludas, ke la homo kapabliĝu laboratorie aranĝi la vivon?

creazionismo: (fil) kreismo; - nozione filosofica e religiosa, non scientifica: kreismo nocio el filozofio kaj religio, ne el scienco; - fondamentalista (per contrastare gli eccessi dell’evoluzionismo, o esclude ogni tipo di evoluzione della specie umana e tende a seguire letteralmente la bibbia o intravede lintervento di Dio creatore ad ogni ganglo difficile dell’evoluzione): fermita (fundamentisma) kreismo; - ed evoluzione della specie difficilmente s’accordano: (fundamentista) kreismo kaj specievoluismo forte kontrastas inter si. v. creismo.

creazionista: kreisto, subtenanto de kreoteorio; - evoluzionista: porevolucia kreisto; - fondamentalista (esclude o limita la evoluzione): fundamentisma kreisto.

credendità: kredendeco.

credente: kredanto, fidelulo, religiano, kredulo; non sono -, ma…”: “mi ne estas kredanto, sed…”; - pensante: (pri)pensanta kredanto; - pensieroso: enpensa (serĉanta) kredanto; - in crisi: enkriza kredanto; piccolo -: (per l’età) eta kredanto, (poco significante) etkredanto.

credenza: kredo, opinio; (altarino, tavolo): kredenco.

credenziale (lettera): konfidletero, akreditilo; creditizia (lettera): akreditaĵo, akreditilo; dimissoriale (lettera): permesletero.

credere1: kredi; - a Dio: fidi al Dio; - in Dio: kredi, ke Dio estas, kredi pri Dio; - in Dio (fede), credere la chiesa: kredi je Dio (kredi en Dio), kredi eklezion; - poco equivale a non -: malmulte kredi egalas nekredi; senza la divina rivelazione non è possibile -, ma solo avere certezze di ragione: sen la dia revelacio ne eblas kredi, sed nur havi raciajn konvinkojn; - per bisogno psicologico: kredi pro psika bezono; - per tradizione: kredi pro tradicio; - senza verifiche: kredi sen enketi pri; - fideisticamente: kredi fideisme; - cristianamente: kredi kristane (laŭ “Venu kaj Vidu” de la Johana evangelio); credo, ma non ho le prove (espressione irrazionale e anticristiana): mi kredas, sed pri ĝi mi ne havas pruvojn (mi kredas kvankam mankante je pruvoj); non crederei se non avessi solide ragioni per -: mi ne kredus se mi ne posedus validajn motivojn por kredi; - nel progresso, nella scienza, nella giustizia: kredi je la progreso, scienco, justeco; molto prnsiero postmoderno ritiene pregiudizialmente che - sia pensare senza verifiche: multo el postmoderna pensado erare juĝas kristanan kredon pensado senkontrola.

credere2: (opinare, pensare, stimare) kredi, opinii, taksi, juĝi; il - cristiano non è -: kristane kredi ne estas opinii; - (dare valore): estimi, valore taksi.

credere senza appartenere: religie vage kredi sen memligo al preciza kredo, supraĵa kredo.

credibile: kredebla, kredinda, fidinda; persona -: fidinda persono.

credibilità: kredebleco, (evidenza) kredindeco, (affidabilità) fidendeco; la - del cristianesimo: la kredindeco pri kristanismo; la - viene prima dell’atto di fede: kredindeco antaŭas la kredagon.

credo compendio delle verità da credere: kredo, kredformulo, apostola kredkonfeso; - (atto del credere): fido; un articolo del -: kredartikolo; recita del -: kredo-konfeso; il - si basa su prove convincenti: la kredo baziĝas sur konvinkaj pruvoj.

credo quia absurdum (lat) credo perché umanamente incredibile (paradosso forse di Tertulliano, variamente interpretato, comunque non rappresentativo della mentalità cristiana): mi kredas ĉar home ne kredebla, mi kredas je dogmo pro ĝia nekomprenebleco por la homa racio, se mi ne kredas mi ne komprenas.

credulità: senkritika kredemo, naiveco; a volte la - è più forte della fede: foje senkritika kredemo estas pli forta ol la kredo.

credulo: kredema, facilfida; credulone (non sente necessità di verifica): (senkritika) kredemulo.

creismo, creazionismo: (fil) kreismo; il - non contrasta con i dati scientifici dell’evoluzione: kreismo ne forĵetas sciencajn malkovrojn rilate specievolucion; occorre distinguere - aperto alla scienza dal creazionismo fondamentalista: oni distingu kreismon malfermitan al sciencaj eltrovoj el kreismo fundamentisma.

cremare: kremacii, cindrigi; crematorio, forno crematorio: kremaciejo; cremazione: kremacio.

Crescenzio, -a (np): Krescenco, Krescenca.

crescita: kresko; - del senso morale, del dubbio religioso: kresko de la morala sento, de la prireligia dubo; la - economica illimitata e selvaggia è compatibile con lo sviluppo sostenibile: ĉu ekonomia kresko senlima kaj sovaĝa akordiĝeblas kun la nedanĝera progreso plutenebla (daŭropova)?

cresima: konfirmacio; cresimante: konfirmacianto; cresimare: konfirmacii; cresimato, cresimando: s. konfirmaciito, konfirmacioto.

cripta: kripto; cripta, portico: (arch) kriptoportiko.

crisi: krizo; - morale, religiosa: morala, religia krizo; - della famiglia: krizo de la familio; - di identità religiosa: krizo de religia identeco; - di astinenza: krizo pro abstino, krizo pro manko (de drogoj).

crisma: krismo, oleo kun balzamo benata de episkopo; con tutti i crismi ecclesiastici: kun ĉiuj ekleziaj aproboj, laŭ ĉiuj ekleziaj normoj; secondo i crismi dell’arte: laŭ ĉiuj leĝoj de l’arto; unto con -: a. krisme oleita, s. krisme oleito (konsekrito).

crismale: krisma; messa -: krisma meso.

crismazione: (cresima) krismado.

Crisostomo, S. Giovanni -: Sankta Johano Krisostomo.

cristianamente: kristane.

cristianeggiare: kristanumi, kristumi, (mostrare sentimenti cristiani) publike sin montri kristane, (ostentare) parade, ostente kristanumi.

Cristianesimo: Kristanismo, Kristismo; - rivelazione e avvenimento: kristanismo revelacio kaj historia okaz(int)aĵo; - non religione, ma fatto: kristanismo ne religio, sed fakto (io pli ol religio, ĉar antaŭ ĉio evento: enkarniĝo de la Difilo); il - non è la religione degli uomini che cercano Dio, ma di Dio che ha cercato l’uomo: kristanismo ne estas la religio de homoj kiuj serĉas Dion, sed tiu de Dio kiu serĉis la homon; - tappa superata della cultura europea (secondo il neoilluminismo): kristanismo stadio, jam devancita, de la eŭropa kulturo.

cristiania: kristianio.

cristianismo tendenza a condividere soltanto un cristianesimo culturalizzato e secolarizzato: kristanecismo; cristianista: a. kristanista, kristanecista, s. kristanisto; intellettuale cristianista: kristanista intelektulo.

cristianissimo: kristanega.

cristianistica: kristanismiko, kristanistiko.

cristianità: (essere cristiano) kristaneco, (i cristiani) kristanaro (kristanario), (fede) kristaneco; ogni epoca ha la sua -: ĉiu epoka havas sian kristanecon, sian kredtravivadon; la - non vuole imporsi agli altri, ma solo poter fare liberamente il suo annuncio: kristanaro ne alcelas la povon, sed celas la liberon anonci sian mesaĝon.

cristianizzare: kristanigi; cristianizzarsi: kristaniĝi; - la cultura, la società: igi kristeca la socion, la kulturon.

cristiano: kristano, a. kristana; il - crede nel Dio rivelato da Gesù Cristo: kristano kredas je la Dio revelaciita de Jesuo Kristo; - di appartenenza, non di fede: kulturkristano, ne kredkristana; strano - (che ha il coraggio di proclamare la propria fede): “stranga” kristano; dottrina cristiana: katekismo, kristana doktrino; maniera da - (fig): deca, kongrua sinteno; morire cristianamente: morti kiel kristano; il Cristianissimo (titolo per i re di Francia): la Plejkristano, la Kristanega.

Cristiano, -a (np): Kristiano, Kristiana.

cristiano-sociale (propone di affrontare i problemi sociali alla luce dell’etica cristiana): sociala kristano, socialkristano.

Cristina (np): Kristina.

Cristo: Kristo; Cristo = Messia: Kristo = Mesio (sed la vorto Kristo naskiĝis kiam la kristkredantoj eksplicite ekrekonis al Jesuo la diecon, tial ne tute ekzaktas Mesio = Kristo); tu sei il -, il Figlio del Dio vivente: vi estas la Kristo, la Filo de la vivanta Dio (Mt 16,16); un - del Reni, un - d’avorio: Kristbildo de Reni, eburaĵo pri Kristo; Cattolici di - (prot): Kristkatolikoj; Chiesa di - (prot): Kristordeno; povero -: kompatinda povrulo; la sposa di -: la edzino de Kristo (la eklezio); Cristocentrismo (- non solo centro della storia e della liturgia, ma di tutta la vita e della speculazione religiosa): Kristocentrismo; cristocentrico: kristocentra; cristologia: kristologio.

Cristo cosmico (qualcosa di universalmente diffuso che si concentra in certe persone, come Gesù: concezione che contraddice la unicità del Figlio incarnato): kosma (kosmeca) Kristo.

Cristo della storia, Cristo della fede: Kristo laŭ la historio, Kristo laŭ la kredo; per il cristiano i due coincidono:por la kristano la du koincidas.

cristofania: kristfanio, kristomontriĝo, kristoreveliĝo.

Cristoforo (np): Kristoforo.

Cristo sì, chiesa no: vivu Kristo, malvivu eklezio; intrappolarsi nel motto -: enkaptiĝi en la slogano: Kristo jes, eklezio ne!

criterio interno (p. es. della bibbia): interna kriterio; contrasto tra i criteri interni: malakordiĝo inter la internaj kriterioj.

critica: s. kritiko, kritikaĵo; - costruttiva, distruttiva: konstrua, detrua kritiko; - testuale, storica: teksta, historia kritiko; storia della - biblica: historio de la kritiko pri biblio; criticare: kritiki, kritikaĉi; criticone: kritikema, kritikemulo, klaĉemulo.

crittogramma: kriptaĵo.

croccia: (kardinala violkolora ĥora) brustpelerino.

croce: kruco; a -, in -: kruce; - astile: krucbastono; - pettorale: episkopa, surbrusta kruco; - latina, greca, uncinata: latina, greka, hokokruco (svastiko); - al merito: meritkruco, honorkruco; dar la - addosso: persekuti; deposizione dalla -: dekrucigo; (emblema a forma di -): kruco; - cavalleresca: ordenkruco; - di Malta, di Sant’Andrea, di Lorena, di Terra Santa: kruco de Malto, de Sankta Andreo (iksoformakruco), de Loreno (ankrumita), de la Sankta Tero (kvarkrucornamita); - di ferro: fera kruco; - Rossa: Ruĝa Kruco; crocerossina: ruĝkrucanino; segno di -: krucsigno; solo la -, e senza il crocifisso, tolleravano gli iconoclasti: nur krucon, kaj ĝi sen la krucumito, akceptis ikonoklastio; - crociata sulla bandiera di molti stati: krucmilita kruco sur multaj ŝtataj flagoj; - segno parlante: kruco paroliva signo.

crociata: krucmilito, kruca militiro; storia delle crociate: historio pri krucmilitoj; demonizzare le crociate: demonigi la krucmilitojn; le crociate non furono né aggressione, né guerra santa, né tentativo di convertire con la forza, ma legittima difesa: la krucmilitoj estis nek agreso, nek sankta milito, nek provo perforte konverti, sed nur legitima sindefendo; crociato: kruckavaliro, krucisto, krucpilgrimanto; crocifero, crocigero: krucportisto.

crociera: (arch) transepto, transversa navo; viaggio: krozado.

crocifiggere, crucifiggere: krucumi, alkrucigi; (fig) torturare, disturbare: turmenti (suferigi), ĝeni (maloportuni).

crocifissa: (rel) krucanino.

crocifissione: krucum(ad)o.

crocifisso immagine di Gesù -: krucifikso; il Divin -: la Dia Krucumito; (fig) abbracciare il -: kristaniĝi, sekvi Jesuon; - né oggetto di culto, né suppellettile, ma simbolo di laicità, tolleranza e autonomia della coscienza morale: krucifikso, nek kultobjekto, nek hornamaĵo sed simbolo de laikeco, de tolero kaj de aŭtonomio de la morala konscienco; impugnare il -: enmani (preni permane) krucifikson; crocifissore: krucumanto, krucuminto.

crotalo raganella, nacchera del Venerdì Santo: klakilo, klakilaro.

cruciforme: krucforma.

crucis via -: krucvojo, krucirada preĝo, kalvaria vojo.

cruento: sangoverŝa, sanga; sacrificio -: oferbuĉo; sacrificio - con sangue umano: per homa sango oferbuĉo.

cruna: kudriltruo; è più facile che un cammello passi per la - che…: pli facilas, ke la kamelo (aŭ ĉu ŝnurego?) trapasas kudriltruon ol…; (fig) difficoltà: malfacilaĵo, striktaĵo.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   90


Elŝuti 3.58 Mb.

  • Cristiano, -a
  • Cristo della storia, Cristo della fede

  • Elŝuti 3.58 Mb.