Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Monata revueto de la Ligo "Humanitas"

Elŝuti 28.15 Kb.

Monata revueto de la Ligo "Humanitas"




Dato22.03.2017
Grandeco28.15 Kb.

Elŝuti 28.15 Kb.

HUMANITAS




Monata revueto de la Ligo "Humanitas"

http://www.geocities.com/adhumanitatem
adhumanitatem@yahoo.com

Numero 2

Marto 2002


LA MONDO HODIAŬA

Ĉiuj naturaj homaj vivspacoj kun akcepteblaj klimataj kaj ekonomiaj vivkondiĉoj jam estas troloĝataj. Grandegaj loĝlokoj, nomataj superurboj, en la administra kaj ekonomia senco prezentas zonoj en kiuj ne eblas organizo de la digna homa vivo por plimulto da iliaj loĝantoj. Okupiteco de ĉiuj loĝeblaj teritorioj faris la teritoriajn konkerojn vera escepto en la moderna epoko. Ĉiuj popoloj eliris je la limoj de aliaj popoloj, kaj ŝovado de limoj hodiaŭ estas konsiderata netolerebla entrepreno. Migradoj, diverskaŭze kaj diversmotive okazantaj, estas realeco en preskaŭ ĉiu lando de la mondo. Ŝtatoj ĉesis esti izolitaj sistemoj. Dank' al senduba kaj nerevenebla interdirektiĝo ĉiuj popoloj estiĝis unu al la alia proksimulo kaj najbaro. Nombro de loĝantaro sur la tero estiĝis grandega, sed ankaŭ daŭro de la homa vivo rimarkeble plilongiĝis (aŭ prolongiĝis). La periodo de la homa vivmatureco plilongiĝis kaj ĉe la fino kaj ĉe la komenco, kaj rimarkeble plilongiĝis ankaŭ periodo de la homa laborkapablo. La virino havas kondiĉojn por sia rekta socia konfirmado, kaj malplivastigas bazo por la dominado de viroj. Situacio kun la junularo esence ŝanĝis: dum oni antaŭe devigadis junajn homojn komenci frue labori, hodiaŭ junaj homoj malfacile trovas laborlokon. En preskaŭ ĉiuj landoj malplialtiĝo de la influo de eklezioj je la vivo de unuopuloj kaj socio proksimiĝas al la kulmino. Ĉefa karakterizo de la vivo estas rapida kaj senĉesa ŝanĝiĝo de la vivkondiĉoj kaj cirkonstancoj. Proceso de la industriigo komenciĝadis diverstempe en diversaj landoj kaj trovis diversajn popolojn en diversaj sociaj situacioj. Ŝanĝoj, kiujn kunportis la industriigo, esence influis vivon de homoj kaj iliajn interrilatojn.

Malproporcia dislokiĝo de produktrimedoj kaj de produktaĵoj rezultas per pririĉigado de riĉaj kaj malpliriĉigado de malriĉaj popoloj, tavoliĝado kaj socia diferenciĝado ene de unuopaj popoloj. Sekvas troa (mis)uzado de la naturaj riĉaĵoj, malpurigado de la hommedio, artefarita instigado al la konsumado. Teknologio faris interhoman komunikadon la tergloba. Edukado, necesa por "produktado" de kvalifikitaj laboristoj por bezonoj de la scienco kaj industrio, estas, spite al ĉiuj deklarataj principoj pri rajtoj, evoluiĝo kaj libero de la persono, konsiderata la negocinvestado. Rapida industrialigo transformis homojn en produktantojn kaj konsumantojn, kaj naturon en spacon por rabado kaj malpurigado. De la "homo industria" krucumita inter la produktado kaj konsumado, dividita de aliaj homoj per maŝinoj, proceduroj kaj plejofte malbona administrado, estas forpenitaj origina interrilato kun la naturo kaj la altaj sopiroj. En senmaska socia realeco la homo estas reduktita en staton sub la nivelo de la laborbesto: en nivelon de la produktkapacito kaj konsumpotencialo, rilate kiun oni povas amase aplikadi matrikulnumerojn, indeksojn, indikilojn, kaj kiujn oni povas envicigi en sliparojn, registrojn kaj datumarojn. La maro de la homa sufero estas netrarigardebla, kaj la maro de la senespero estas profundega. Teknologio de la moderna industria epoko ebliganta al ĉiu la biologian minimumon ebligas al multaj - kamufladon de la vera malespero. Same kiel homecon kaj noblecon oni ne povas aĉeti, nek ilin kaŝi aŭ ekstermi, tiel ankaŭ la hommizeron oni ne povas maski.

(El la libro de Fran Urban OTVORENA ŠUTNJA, "FTI" Zagreb 1980, elektis kaj esperantigis M. Š.)

Aristotelo

Aristotelo (384 a.K. - 322 a.K.) estis antika greka filozofo, estinta dum jarcentoj mensa vojmontrilo por la Okcidenta civilizo. Li estis unu el la plej universalaj pensuloj. Li posedis brilan intelekton kaj abundajn sciojn. Aristotelo fondis t.n. "peripatetikan skolon", kie oni promenadinte disputis pri elektitaj temoj. Li havis multajn disĉiplojn. Li estas aŭtoro de pli ol 400 verkoj, multegaj traktatoj kaj eldiraĵoj. La celo de la vivo, laŭ Aristotelo, estas praktikado de la virto. Sed nura virto ne sufiĉas por la feliĉo, dezirindaj estas ankaŭ korpaj (ekz. sano, forteco, beleco...) kaj materiaj bonaĵoj (ekz. riĉeco, nobla deveno...). Aliflanke, malvirto, laŭ Aristotelo, malfeliĉigas la homon eĉ se li disponas per korpaj kaj materiaj bonaĵoj. Koncerne pasioj, li konsideris ke nek la saĝa homo povas esti tutlibera de pasioj, sed, diference de la malsaĝa, li ilin prudente (modere) praktikas, ne estante ilia sklavo. Aristotelo estis pledanto por nedisigebleco de la etiko kaj politiko



(Mato Špekuljak)

EL TREZOREJO DE ETIKAJ PENSOJ DE ARISTOTELO




  • Por plena kontento per la vivo, homo bezonas kaj la eksterajn kaj la internajn bonaĵojn. (1360b)

  • Partoj de la feliĉo estas nobla deveno, multaj kaj bonaj amikoj, riĉeco, bonaj kaj multaj posteuloj, sano, beleco, forteco, belastatureco, bona reputacio, honoro, kuraĝo, justeco, sobreco... (1360b)

  • Saĝa homo evitas same troecon, kiel ankaŭ nesufiĉecon, kaj inklinas al la mezo. (1106b)

  • Pri tio kioma kaj kia trapaŝo de la mezeco estas kondamninda decidas la unuopa kazo kaj la individua kompreno. (1126b)

  • Estas sentoj kaj faroj kiuj estas malbonaj per si mem, kaj rilate kiujn oni ne povas paroli pri la ĝusta mezuro; tiaj estas ekzemple malico, senhonto, envio, kaj el inter agoj - adulto, ŝtelo, hommortigo. (1107a)

  • Kuraĝeco estas mezo inter la timemo kaj frenezbraveco, kaj mezo inter prodigemo kaj avareco estas - grandanimeco. (1107b)

  • Estas aferoj je kiuj neniu rajtas permesi al si esti devigita, nek kondiĉe de la morto en la plej teruraj suferoj. (1110a)

  • Se de ni dependas ĉu ni faros ion bonan, de ni dependas ankaŭ ĉu ni faros ion malbonan. (1113b)

  • Plej ŝati ĝuojn kiuj estas komunaj kaj al homoj kaj al bestoj - estas beste. (1118b)

  • Ĉiuj homoj trovas plezuron en manĝado, trinkado kaj seksumado, sed ne ĉiuj en la ĝusta mezuro. (1154a)

  • La homon ne faras pli riĉa nur plialtigo de la disponebla riĉeco, sed ankaŭ malplialtigo de elspezoj. (1359b)

  • Pozitiveco de la karaktero respegulas sin pli en farado de la bono, ol en nefarado de la malbono. (1120a)

  • Pri la grado de la grandanimeco decidas amplekso de la havaĵo de la donacanto (kaj ne la absoluta valoro de tio kio estas donacata). (1120b)

  • Senkolere toleri insultojn kaj trankvile observi ofendadon de proksimuloj estas signo de la sklava naturo. (1126a)

  • Justa estas tio, kio alportas kaj konservas feliĉon ĝenerale kaj en la ŝtatkomunumo. (1129b)

  • Kvereloj kaj konfliktoj aperas aŭ kiam la egalaj ne ricevas egale, aŭ kiam la neegalaj ricevas kaj ĝuas egale. (1131a)

  • Homoj inklinas al uzado de la regpotenco por la propra utilo, tial oni donas regpotencon ne al homo sed al la leĝo. (1134b)

  • Plimulto da homoj sin detenas de malbonfaroj ne pro honto, sed pro (timo de) la puno. (1179b)

  • Ne estas pliboniĝado sen pentado. (1150a)

  • Saĝa estas tiu homo, kio ĝuste juĝas pri ĉio kio kondukas al la ĝusta vivmaniero. (1140a)

  • Ne eblas realigi personajn interesojn sendepende de interesoj familiaj kaj de la pli vasta komunumo. (1142a)

  • Malbona homo povas fari dekmilfoje pli da malbono ol la besto. (1150a)

  • Raraj estas homoj okupantaj altajn sociajn potenojn, kaj samtempe posedantaj altajn moralajn valorojn. (1158a)

Fontoj: Aristotel NIKOMAHOVA ETIKA, "BIGZ" Beograd 1980 kaj Aristotel RETORIKA "Nezavisna izdanja 40" Beograd 1987 (fragmentojn elektis kaj esperantigis: Mato Spekuljak)


Someraj humanistaj aranĝoj 2002 en Červar-Porat (Kroatio)



Agava 1, HR-52449 Červar-Porat (apud Poreč, Norda Adriatiko), Kroatio


Programo:
30.06 - 07.07 VIVSAĜO DE ARTHUR SCHOPENHAUER (en esperanto kaj la kroata)
26.08 - 01.09 SEMAJNO DE sir THOMAS MORE - LA ANGLA SOKRATO (en esperanto kaj la kroata)
01.09 - 08.09 SEMAJNO DE L. L. ZAMENHOF - KREINTO DE LA UNIKA MONDLINGVO (en esperanto kaj la kroata)

Enhavo: Studparto konsistos el: (1) prelegoj (de lundo ĝis ĵaŭdo po unu prelego tage en daŭro de 2 horoj, aparte en esperanto kaj aparte en la kroata lingvo), (2) diskutforumo (vendrede en daŭro de 3 horoj). Ekster la studparto eblos sunumado, naĝado, promenado, biciklado, eksursado... (en grupo aŭ individue, laŭ persona prefero)

Aliĝo: laŭ la kontaktadreso de la Ligo "Humanitas"

Kondiĉoj por aliĝi: Partopreni la aranĝojn organizataj en Červar-Porat de la Ligo "Humanitas" povas ĉiu deziranto. Estas antaŭvidita kotizo 10 EUR-ojn por unu semajno (aŭ 2 EUR-ojn por 1 tago se malpli ol unu semajno). Nepagipovuloj povas peti liberigon de la kotizo aŭ ĝian malplialtigon. Personajn aŭ grupajn dumsemajnajn restadojn en la apartamentaro, apudaj hoteloj aŭ kampadejoj oni povas antaŭaranĝi: (1) esperantlingve - laŭ la kontaktadreso de la Ligo "Humanitas", (2) anglalingve, germanlingve, itallingve aŭ kroatlingve pere de loka turisma agentejo "Lina" (Park Učka 2, HR-52449 Červar-Porat, Kroatio - Croatia; tel. ++385 (0)52 436618, rete: trav@pu.tel.hr), (3) surloke post la alveno se estos liberaj restadeblecoj. Por ĝis 2 kunprelegantoj-gastoj en ĉiu semajno estos ebla senpaga uzado de po 1 lito en trilita ĉambro kun la posedanto - membro de la Ligo "Humanitas" - kaj kun ebla senpaga uzado de la apartamenteta kuirejeto.


ANTAŬANONCU ANKAŬ VIAN PRELEGON (KADRE DE LA KONKRETSEMAJNA TEMO) KAJ ĜUU SENPAGAN SOMERUMADON!


El leteroj al HUMANITAS

Nancy (Svislando)
Mi deziras al vi multe da sukcesoj.

Renato (Italio)
Mi gratulas vin, ĉar vi abunde pritraktis la dat-revenon de Komenio, kiu estas sufiĉe ignorata en nacilingvaj medioj.

Zbigniew (Aŭstralio) Mi ĝojas ke tiu nova humanista ligo estiĝis. Gratulojn al ĉiuj ĝisnunaj membroj kaj la sekvontaj.



David (Britio)
Antaŭ kelkaj jaroj mi konservis informon pri simila projekto por la periodo 1998-2000, fare de Internacia Humanista kaj Etika Unio (fakte: International Humanist and Ethical Union). Tiu organizo stars antaŭlonge ĉe 47 Theobald’s Road, London, WC1X 8SP; babu@heu.org. Eble estis en la jaro 1998, kiam mi pripensis aliĝi al tiu organizo. Mi ne aliĝis ĉar la jarkotizo estis po 30 britaj pundoj, kion mi ne povas toleri. Per tiom da mono mi kaj mia edzino povas nutri sin dum sep tagoj. Sed evidente tiu organizo estas sufiĉe forta. Bedaŭrinde ĝi agas ne en Esperanto, sed en la angla lingvo. Eble vi volus ligi viajn klopodojn al tiuj de IHEU?

Aliĝoj:

7. Nives (Kroatio)


8. Alesandro (Kroatio)
9. Zlatko (Kroatio)




Emilo (Francio)
De mia infanaĝo - mi estas 68 jara - mi ne komprenas kial tiom da homoj partoprenas en militoj, kiuj okazigas tiom da suferoj, je la profito de etaj minoritatoj... Mi studis ĉion kion mi povis, mi multe legis, dialogis ktp.. pri la kialoj de militoj kaj nun mi estas konvikita ke unu el la kialoj de militoj estas nia alkutimiĝo al fenomeno "milito", ekzemple kiam plimulto da homoj taksas "normale" vanti ŝajn-heroojn kiuj agadis (kelkfoje kun granda kuraĝo, sindonemo, ktp...), ĉu por "liberigi" sian landon, ĉu por provi konverti al siaj propraj kredoj aliulojn, uzante perforton. Por mi la veraj, autentaj dikredantoj estas nur tiuj kiuj obeas la leĝon : "amu Dion super ĉio, kaj cian proksimulon kiel cin mem". Do, temas pri absoluta malpermeso agresi, morti iu ajn. Ĉiuj kiuj tiel agadis profitis la dian helpon, protekton, eĉ kiam ŝi/li devis suferi perdon pri libero, eĉ pri vivo!!! Mi petas vin, se vi vere volas kontribui al konstruado de harmonia, paca mondo, ne miksi la homojn kiuj agadis nur uzante neperforton (kiel faris Kristo kaj la aŭtentaj kristanoj..., Tolstoi, Gandhi, L. King, Lanza del Vasto, Don Helder Camara, la episkopo gvatemala "Romero", sen forgesi la kvakeroj, ktp..) kun aliaj homoj kiuj eble kontribuis al plibonigado de nia vivo, sed uzante perforton. Oni povas konstati, ke pli kaj pli da homoj deprimiĝas (en Francio, ĉiujare , pli ol 100 000 homoj provas sin mortigi pro malespero...) , ke la perfortuloj kreskas laŭ nombro, kaj laŭ bedaurinda efikeco, do mi opinias ege utila distingi la aŭtentajn altruistojn, kiuj agas nur neperforte, disde aliulojn (eble bonvolemajn, mi ne kontestas tion!!) kiuj, laŭ mi, ne povas esti modeloj por ni (kaj por gejunuloj).

Andrei (Rusio)
Mi deziras al projekto "Humanitas" sukcesojn!


Abono je la reta versio de "Humanitas" estas senpaga. Presatan version de "Humanitas" eblas aboni kontraŭ 6 IRK por unu jaro. Abonpetojn, same kiel materialojn por publikigi, sendu al la redaktanto:
Mato Špekuljak, Oštarijska 8, HR-10000 Zagreb, Kroatio; rete
mato.spekuljak@zg.tel.hr


Elŝuti 28.15 Kb.

  • Por plena kontento per la vivo, homo bezonas kaj la eksterajn kaj la internajn bonaĵojn. (1360b)
  • Saĝa homo evitas same troecon, kiel ankaŭ nesufiĉecon, kaj inklinas al la mezo. (1106b)
  • Kuraĝeco estas mezo inter la timemo kaj frenezbraveco, kaj mezo inter prodigemo kaj avareco estas - grandanimeco. (1107b)
  • Plej ŝati ĝuojn kiuj estas komunaj kaj al homoj kaj al bestoj - estas beste. (1118b)
  • Pozitiveco de la karaktero respegulas sin pli en farado de la bono, ol en nefarado de la malbono. (1120a)
  • Justa estas tio, kio alportas kaj konservas feliĉon ĝenerale kaj en la ŝtatkomunumo. (1129b)
  • Plimulto da homoj sin detenas de malbonfaroj ne pro honto, sed pro (timo de) la puno. (1179b) Ne estas pliboniĝado sen pentado. (1150a)
  • Ne eblas realigi personajn interesojn sendepende de interesoj familiaj kaj de la pli vasta komunumo. (1142a)
  • Agava 1, HR-52449 Červar-Porat (apud Poreč, Norda Adriatiko), Kroatio Programo: 30.06 - 07.07 VIVSA ĜO DE ARTHUR SCHOPENHAUER
  • ANTAŬANONCU ANKAŬ VIAN PRELEGON (KADRE DE LA KONKRETSEMAJNA TEMO) KAJ ĜUU SENPAGAN SOMERUMADON!
  • Zlatko

  • Elŝuti 28.15 Kb.