Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Milito kontraŭ salamandroj el la ĉeĥa esperantigis Josef Vondroušek

Elŝuti 0.71 Mb.

Milito kontraŭ salamandroj el la ĉeĥa esperantigis Josef Vondroušek




paĝo7/12
Dato14.03.2017
Grandeco0.71 Mb.

Elŝuti 0.71 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
SALAMANDRO MERKATO

/ČTK/ Laŭ la lasta informo, kiun eldonis Salamandro Sindikato fine de la kvaronjaro, kreskis debito de la Salamandroj preskaŭ je 30 procentoj. En tri monatoj estis liverite preskaŭ sepdek milionoj da Salamandroj ĉefe en la Sudan kaj Mezan Amerikojn, Indonezion kaj Italan Somalion. Por la plej proksima tempo estas preparata profundigo kaj larĝigo de Panama Kanalo, purigo de haveno en Guayaquil kaj forigo de kelkaj malprofundadaĵoj kaj rifoj en Torres Markolo. Nur ĉi tiuj laboroj signifus laŭ la proksimuma takso transigon de naŭ miliardoj da kubometroj de firma teraĵo. Konstruado de pezaj fluginsuloj sur traceo Madejro Bermudoj estas komencote nur venontjare. Superŝuto de Marianaj Insuloj en la japana mandato plu progresas; ĝis nun estis akirite okcent kvardek mil akreoj da nova, tiel ke nomata leĝera seka tero inter insuloj Tinian kaj Saipan. Konsidere al la kreskanta postulo estas la Salamandroj tre firmaj en la prezo kaj notas Leading 61, Team 620. Provizoj sufiĉaj.

                                                                



4/ Pri la similaj obstakloj atestas ekzemple ĉi tiu informo, eltondita el ĵurnalo sen dato:

ĈU ANGLIO FERMAS SIN KONTRAŬ SALAMANDROJ?

(Reuter.) Demandite de membro el la malsupra parlamento, Mr. J. Leeds, respondis hodiaŭ Siro Samuel Mendeville, ke la registaro de Ŝia Majesto fermis la Suezan Kanalon por ĉiaj Salamandro transportoj; plue, ke ĝi ne intencas allasi, ke eĉ nur unu Salamandro estu okupata sur bordo aŭ en la suverenaj akvoj de la britaj insuloj. Kaŭzo por ĉi tiuj dispozicioj, deklaris Siro Samuel, estas unue sekureco de la britaj bordoj, due, valideco de la malnovaj leĝoj kaj kontraktoj pri persekutado de komerco kun sklavoj.

Je demando de parlamentano, Mr.B. Russel, anoncis Siro Samuel, ke ĉi tiu vidpunkto memkomprene ne koncernas la britajn dominiojn kaj koloniojn.

                                                              



5/ Ĝenerale oni uzadis por tio pistolojn, kiujn inventis inĝ. Mirko Šafránek kaj kiujn fabrikis la arsenalo Zbrojovka en Brno.

                                    



6/ Komp. kun ĉi tiu ĵurnala raporto:

STRIKMOVADO EN AŬSTRALIO

(Havas.) Gvidanto de aŭstraliaj Sindikatoj, Harry Mac Namara, anoncas ĝeneralan strikon de ĉiuj havenaj, transportaj, elektrejaj kaj aliaj dungitoj. Sindikataj organizoj nome postulas, ke importo de laborsalamandroj en Aŭstralion estu severe kontigentata laŭ la enmigrad leĝoj. Kontraŭe aŭstraliaj farmistoj postulas, ke importo de Salamandroj estu malblokita, ĉar per ilia furaĝado konsiderinde altiĝas debito de la enlanda maizo kaj de bestgrasoj, ĉefe de la ŝafsebo. La registaro strebas pri kompromiso; Salamandro Sindikato proponas, ke ĝi pagus al Trade Unioj por ĉiu importita Salamandro sumon de ses ŝilingoj. La registaro pretas doni garantiojn, ke Salamandroj estos estos okupataj nur en la akvo kaj (pro moralaj kaŭzoj) ili elmergiĝos el la akvo ne pli ol 40 centimetrojn, tio estas ĝis la brusto. Sindikatoj persistas pri 12 centimetroj kaj postulas por ĉiu Salamandro takkson de dek ŝilingoj kaj enregistran takson. Ŝajnas, ke la akordo estos atingita per subvencio el la ŝtata kaso.

                                                                 



7/ Komp. la rimarkindan dokumenton el la kolekto de sinjoro Povondra:

Salamandroj savas

la vivon de 36 dronantoj

(De nia ekstra raportisto.)

En ĉi tiea haveno karambolis vaporŝipo Indian Star kun boato transportanta ĉirkaŭ kvardek indiĝenojn, kiu tuj dronis. Antaŭ ol eblis ekspedi polican barkason, alhastis helpi Salamandroj laborantaj por forŝlimigo de la haveno kaj surbordigis tridek ses dronantojn. Unu Salamandro mem eltiris el la akvo tri virinojn kaj du infanojn. Rekompence por ĉi tiu brava ago ricevis Salamandroj skriban dankon de la lokaj aŭtoritatoj en akvorezista ujo. Kontraŭe la indiĝena loĝantaro estas ekstreme inicitita tial, ĉar al la Salamndroj estis permesite tuŝi la dronantajn personojn de la superaj kastoj. Ĝi opinias la Salamandrojn malpuraj kaj netuŝendaj. En la haveno tumultis kelkmil indiĝenoj postulantaj, ke la Salamandroj estu elpelitaj el la haveno. Sed la polico konservas ordon; nur tri estis mortigitaj kaj cent dudek arestitaj.

Ĉirkaŭ la naŭa vespere estis restarigita trankvilo. La Salamandroj plu laboras.

                                   



8/ Komparu la jenan altgrade interesan eltondaĵon, bedaŭrinde en nekonata lkingvo kaj tial netradukeblan:
SACHT na kchri te Salaam Ander bwtat

Saght gwan t'lap ne Salaam Ander bwtati og t'cheni berchi ne Simbwana m'bengwe ogandi sŭkh ma moě moě opwana Salaam Ander sri m'oana gwen's. Og di Limbw og di bwtat na Salaam Ander kchri p'we ogandi p'we o'gwandi te ur maswĺli sŭkh? Na, ne ur lingo t'Islamli kcher oganda Salaam Andrias sahti. Bend op'tonga kchri Simbwana mčdh, salaam!


                                                                  

9/ Komp. detalan kaj objektivan priskribon, signitan per signo

e.w., la 5 an de oktobro:



S TRADE

"Singapuro la 4 an de oktobro. Leading 63. Heavy 317.

Team 648. Odd Jobs 26,35. Trash 0.08. Spawn 80 132."

Tian informon povas leganto de ĵurnaloj trovi ĉiutage en ekonomia rubriko de sia gazeto inter telegramoj pri prezo de kotono, stano aŭ tritiko. Ĉu jam vi scias,kion signifas ĉi tiuj enigmaj numeroj kaj vortoj? Nu jes, komercon kun Salamandroj, aŭ S Trade; sed kiel ĉi tiu komerco vere aspektas, pri tio plejparto da legantoj havas imagon malpli klaran. Eble ili imagas grandan foirejon, svarmanta de miloj kaj miloj da Salamandroj, kie promenas aĉetantoj en tropikaj kaskoj kaj turbanoj, rigardas la ofertatan varon kaj fine fingre montras bone evoluintan, sanan, junan Salamandron dirante: "Vendu al mi ĉi tiun pecon; kiom ĝi kostas?"

Fakte la Salamandro Merkato aspektas nepre alie. En la singapura marmora konstruaĵo S Trade vi vidos eĉ ne unu Salamandron, nur viglajn kaj elegantajn oficistojn en blankaj vestoj, akceptantaj telefonajn komisiojn. "Jes, sinjoro. Leading kostas 63. Kiom? Ducent pecojn? Jes, sinjoro. Dudek Heavy kaj cent okdek Team. Okey, mi komprenas. Ŝipo navigos post kvin semajnoj. Right? Thank you, sir." La tuta palaco S Trade sonas per telefonaj interparoloj; pli vere ĝi impresas kiel oficejo aŭ banko ol ia foirejo; kaj kolonaro fronte estas foirejo pli tutmonda ol la bagdada bazaro dum Harun al Raŝido.

Sed ni revenu al la citita merkat informo kun ĝia komerca ĵargono. Leading estas simple speciale selektitaj inteligentaj, kutime trijaraj Salamandroj, zorgeme instruitaj por esti inspektistoj kaj gvidantoj en la salamndraj laborkolumnoj. Ili estas vendataj po unu senkonsidere la korpopezon; oni aprecas nur ilian inteligentecon. Singapuraj Leading, parolantaj bone la anglan, estas opiniataj unuarangaj kaj la plej fidindaj; sporade oni ofertas ankaŭ aliajn markojn de gvidantaj Salamandroj, kiel tiel nomatajn Capitanos, Inĝenieroj, Malaian Chiefs, Foremanders kaj aliajn, sed Leading estas taksataj maksimume. Nuntempe ilia prezo varias ĉirkaŭ sesdek dolaroj po peco.

Heavy estas pezaj, atletaj, kutime dujaraj Salamandroj, kies pezo varias inter cent ĝis cent dudek funtoj. Oni vendas ilin nur po trupoj (tiel nomataj bodies) po ses unuopuloj. Ili estas dresitaj por la plej pezaj korpaj laboroj, kiel rokrompado, forrulado de ŝtonblokoj kaj simile. Se la citita kurzo raporto indikas Heavy 317, tio signifas, ke la sesmembra trupo (body) de pezaj Salamandroj estas pagata per tricent dek sep dolaroj. Por ĉiu trupo de la pezuloj kutime estas destinita unu Leading kiel gvidanto kaj inspektisto.

Team estas ordinaraj labor salamandroj pezantaj 80 ĝis 100 funtojn, vendataj nur en labortrupoj (teamoj) po dudek pecoj; ili estas destinitaj por amaslaboro kaj estas uzataj ŝate por la dragado, konstruado de remparoj aŭ digoj kaj simile. Por ĉiu dudekmembra teamo estas destinita unu Leading.

Odd Jobs estas aparta klaso. Ili estas Salamandroj, kiuj pro diversaj kaŭzoj ne ĝuis amasan kaj specialigitan instrukciadon, ekzemple tial, ĉar ili elkreskis ekster grandaj, fake administrataj salamandraj farmbienoj. Fakte ili estas duonsovaĝaj, sed ofte tre talentaj Salamandroj. Ili estas aĉetataj po unu peco aŭ po dekduoj kaj estas uzataj por diversaj helplaboroj aŭ negravaj funkcioj, por kiuj ne valoras alkomando de la tuta salamandra trupo aŭ laborteamo. Se ni povas opinii Leading elito inter la Salamandroj, Odd Jobs prezentas ion kiel etproletaron. Lastatempe oni aĉetas ilin ŝate kiel salamandro krudaĵon, kiun unuopaj entreprenistoj plu bredas kaj klasigas je Leading, la Pezuloj, Teamo aŭ Trash.

Trash aŭ fatraso (defalaĵoj) estas malpli valoraj, malfortaj aŭ korpe difektitaj Salamandroj, kuj estas vendataj nek unuope nek en difinitaj grupoj, sed amase laŭpeze kutime po dekoj da tunoj; kilogramo da vivpezo kostas nun sep ĝis dek centimojn. Fakte ne estas konate por kio ili estas utiligataj kaj kiacele oni aĉetas ilin   eble por pli leĝeraj laboroj sub la akvo; por ke ne estiĝu miskompreno, ni rememorigas, ke la Salamandroj ne estas por la homoj manĝeblaj. Ĉi tiun Trash aĉetas preskaŭ senelekte ĉinaj revendistoj; kien ili ĝin transportas, ne estas konstatite.

Spawn estas simple salamandra frajo, pli precize dirite larvoj ĝis unu jaro. Oni vendas kaj aĉetas ilin po centoj kaj ili ĝuas tre bonan debiton, ĉefe ĉar ili estas malkaraj kaj ilia transporto estas plej malmultekosta; nur sur la destinita loko oni finbredas ilin ĝis la tempo, kiam ili kapablas labori. Spawn estas ekspedataj en bareloj, ĉar la larvoj ne forlasas la akvon, kion la maturaj Salamandroj bezonas ĉiutage fari. Ofte okazas, ke el Spawn finkreskas unuopuloj kun eksterordinara talento, superantaj eĉ la standartigitan tipon Leading; per tio la komercado kun la frajo akiras specialan intereson. Alttalentaj Salamandroj poste estas vendataj po kelkcent dolaroj popece; usona milionulo Denicker pagis eĉ du mil dolarojn por Salamandro flue parolanta naŭ lingvojn, kaj igis ĝin transporti per speciala ŝipo ĝis Miami; ĉi tiu transporto mem kostis preskaŭ dudek mil dolarojn. Lastatempe la salamandra frajo ŝate estas aĉetata por tiel nomataj salamandraj staloj, kie estas selektataj kaj trejnataj rapidaj sportaj Salamandroj; tiujn poste oni jungas triope al plataj konkosimilaj boatoj. Vetkonkuroj en konkoj tirataj de Salamandroj estas nuntempe altmodaj kaj la plej ŝatata amuzo de junaj usonaninoj en Palm Beach, en Honolulu aŭ en Kubo; oni nomas ilin Triton Races aŭ Venusaj boatfestoj. En malpeza dekoraci riĉa konko glitanta sur la marsurfaco, staras konkurantino en maksimume kurta kaj ĉarma bankostumo kaj firme tenas en la manoj silkajn konkudilojn de la salamandra trijungaĵo; oni konkuras simple pri titolo de Venusa. Mr. J.S. Tincker, nomata reĝo de konservujoj, aĉetis por sia filineto konkuran salamandrotrion, Pozidonon, Hengist'on kaj King Eduardon, por ne malpli ol tridek ses mil dolaroj. Sed ĉio ĉi estas jam ekster kadro de la propra S Trade, kiu limigas sin per tio, ke ĝi liveras en la tutan mondon solidan laborajn Leadings, Heavies kaj Teams.
Jam ni menciis la salamandrajn farmobienojn. Leganto ne imagu grandegajn bredstalojn kaj enfermejojn; ĝi estas kelkkilometra nuda bordregiono, sur kiu dise staras dometoj el ondolado. Unu dometo estas por la veterinaro, unu por la direktoro kaj la ceteraj estas por la inspektista personaro. Nur dum la malfluso videblas, ke for de la bordo etendiĝas en la maron longaj digoj, dividantaj la bordon je kelkaj basenoj. Unu estas por la frajo, la dua por klaso Leding kaj tiel plu; ĉiu specio estas nutrata kaj dresata aparte, kompreneble nokte. Je krepuskiĝo elmergiĝas Salamandroj el siaj truoj sur la bordon kaj ariĝas ĉirkaŭ siaj instruistoj; kutime ili estas ekssoldatoj. Unue estas parol leciono; la instruisto antaŭdiras al salamandroj vortoj, ekzemple "fosi", kaj demonstre klarigas al ili ilian sencon. Poste li vicigas ilin kvarope kaj instruas ilin marŝi; sekvas duonhoro de gimnastikado kaj ripozo en la akvo. Post la paŭzo oni instruas, kiel manipuli kun diversaj instrumentoj kaj armiloj, post kio proksimume dum tri horoj sub kontrolo de instruistoj sekvas praktikaj laboroj en la akvo konstruado. Poste la Salamandroj revenas en la akvon kaj estas nutrataj per salamandro biskvitoj, entenantaj ĉefe la maizan farunon kaj sebon; Leading kaj la Pezaj Salamandroj estas alnutrataj per viando. Maldiligenteco kaj malobeemo estas punataj per forpreno de nutraĵo, aliaj korpaj punoj ne ekzistas; cetere sentemo de Salamandroj kontraŭ doloro estas sensignifa. Kun la sunleviĝo komenciĝas en la salamandraj farmbienoj morta trankvilo; homoj iras dormi kaj Salamandroj malaperas sub la mara surfaco.

Ĉi tiu sinsekvo de la aferoj ŝanĝiĝas en la jaro nur dufoje. Unufoje en tempo de pariĝo, kiam la Salamandroj estas lasataj al si mem, kaj la duan fojon, kiam al la farmbieno albordiĝas cisterna ŝipo de Salamandro Sindikato kaj transdonas al direktoro de la farmbieno ordonojn, kiom da Salamandroj el tiu aŭ alia klaso estas transportotaj. Rekrutado okazas nokte; ŝipoficiro, direktoro de la farmbieno kaj veterinaro sidas ĉe tableto kun lampo, dum inspektistoj kaj la ŝipanaro fermas al la Salamandroj retiriĝon al la maro. Poste Salamandro post Salamandro alpaŝas al la tableto kaj estas deklarita taŭga aŭ ne. La rekrutitaj Salamandroj poste enboatiĝas kaj estas transportataj al la cisterna ŝipo. Ili faras tion plejparte volontule, tio estas laŭ nura akra ordono; nur iam necesas modera perforto, kiel ekzemple estas katenado. Spawn aŭ frajo memkompreneble estas kaptataj per retoj.

Same humane kaj higiene okazas la transporto de la Salamandroj en la cisternaj ŝipoj; ĉiun duan tagon oni ŝanĝas al ili per pumpiloj la akvon en ujoj kaj ili estas pleje abunde nutrataj. Mortokvanto dum la transporto apenaŭ atingas dek procentojn. Laŭ deziro de Bestprotektaj Societoj ĉeestas sur ĉiu cisterna ŝipo ŝipkapelano, atentemas super la homeca traktado kun la Salamandroj kaj ĉiunokte predikas al ili kaj arde rekomendas ĉefe respekton al la homoj kaj dankeman obeemon kaj amon por iliaj estontaj labordonantoj, volantaj nenion alian nur patrece zorgi pri ilia bonfarto. Certe estas sufiĉe malfacile klarigi al la Salamondroj ĉi tiun patrecan zorgemon, ĉar la nocio patreco estas al ili nekonata. Inter pli kleraj Salamandroj enkondukiĝis por la ŝipkapelanoj nomo Paĉjo Salamandro. Ankaŭ edukfilmoj pruviĝis tre taŭgaj, per kiuj al la Salamandroj estas prezentataj dum la transporto aŭ mirakloj de la homa tekniko, aŭ iliaj estontaj laboroj kaj devoj.

Ekzistas homoj tradukantaj la mallongigon S Trade (Salamandro Sindikato) Sklavo Trade aŭ sklavokomerco. Nu, kiel senpartiaj observantoj ni povas diri, se la iama komercado kun sklavoj estus same bone organizita kaj higiene tiel senriproĉe farata kiel la nuntempa komerco kun la Salamandroj, ni povus al sklavoj nur gratuli. Nome, la pli karajn Salamandrojn oni traktas vere zorgeme kaj delikate, jam tial, ĉar kapitano kaj ŝipanaro garantias per siaj salajroj kaj laborpagoj por vivo de la Salamandroj al ili konfiditaj. Skribinto de ĉi tiu artikolo estis atestanto, kiel eĉ la plej harditaj ŝipanoj sur cistrena ŝipo S.S. 14 estis profunde emociitaj, kiam ducent kvardek unuarangaj Salamandroj en ia kuvego malsaniĝis je pezaj diareoj. Ili iradis rigardi ilin kaj kun la larmplenaj okuloj elmontradis siajn homajn sentojn per malmildaj vortoj: "Ĉi tiujn bestaĉojn diablo ŝuldis al ni!"

                                                                 


10) Ni citas tiutempan aŭtentikan priskribon:
PIRATOJ DE LA XX A JARCENTO
E.E.K.
Estis la dekunua vespere, kiam la kapitano de nia ŝipo ordonis malhisi flagon pri ŝtataneco kaj mallevi boatojn. La nokto estis plenluna sub arĝenta vualo; insuleto, al kiu ni remis, estis, mi opinias, Gardnera Islando en Feniksa Insularo. En tiaj lunnoktoj la Salamandroj suriras bordon kaj dancas; vi povas alproksimiĝi al ili kaj ili ne aŭdas vin, tiom ili estas absorbitaj de sia amasa, muta danco. Ni dudekope surpaŝis la bordon kun remiloj enmane, kaj forminte plotonon ni komencis duonronde ĉirkaŭi malhelan aron svarmanta sur plaĝo en la laktblanka lunlumo.

Estas malfacile priskribi la impreson, kiun elvokas danco de la Salamandroj. Proksimume tricent bestoj sidas sur la malantaŭaj piedoj en absolute preciza rondo, frunte al la centro; interno de la rondo estas malplena. La Salamandroj sidas senmove, kvazaŭ rigide; ĝi aspektas kiel ronda palisaro ĉirkaŭ ia mistera altaro; sed estas tie nek altaro nek dio. Subite iu el la bestoj ekŝmacas "ts ts ts" kaj komencas balance turni la supran korpoparton; ĉi tiu balanca movo transiras plue kaj plue kaj post kelkaj sekundoj ĉiuj Salamandroj tordas la supran korpoparton, ne forlasante la lokon, pli kaj pli rapide, sensone, ĉiam pli fanatike, en furioza kaj ebriiga turbado. Proksimume post kvaronhoro febliĝas unu Salamandro, la dua, tria, balanciĝas senenergie kaj rigidiĝas; denove ĉiuj sidas senmove kiel statuoj; post tempeto aŭdiĝas aliloke la mallaŭta "ts ts ts", alia Salamandro komenciĝas tordiĝi kaj ĝia danco per unufojo transaltas sur la tutan rondon. Mi scias, ke ĉi tiu priskribo efikas tre mekanike; sed imagu ĉe tio la palan lunlumon kaj la regulan, longan muĝadon de fluso; ĝi entenis ion senlime magian kaj kvazaŭ ensorĉitan. Mi haltis kun la kunpremita gorĝo pro senvola sento de hororo aŭ mirego. "Homo, movu vin," alkriis min la plej proksima najbaro, "alie vi faros truon en la sablo."

Ni mallarĝigis nian ringon ĉirkaŭ la besta dancrondo. La viroj tenis remilojn transverse kaj parolis duonvoĉe, ĉar estis nokto, kaj ne ĉar la Salamandroj povus aŭdi ilin. "Mezen, trote," ekkriis la komandanta oficiro. Ni ekkuris al la kirliĝanta rondo; la remiloj ekfrapis kun obtuza brufalo dorsojn de la Salamandroj. Nur nun la Salamandroj ektimegis, retretis mezen aŭ volis tragliti inter la remiloj al la maro, sed la bato per remilo reĵetis ilin, ŝrikantajn pro doloro kaj timo. Ni puŝis ilin per la remilstagnoj en la mezon, kunpremitajn, plenŝtopitajn, superrampantajn unu la alian en kelkaj tavoloj; dek viroj ĉirkaŭfermis ilin en la remilbariero kaj dek puŝis kaj bategis per la remiloj tiujn, kiuj provis subrampi aŭ trakuri. Ĝi estis nura volvaĵo de nigra, tordiĝanta, kaose kvakanta karno, sur kiun estis falantaj obtuzaj frapoj. Poste malfermiĝis spaco inter du remiloj; tra tie elglitis Salamandro kaj estis svenigita per klabfrapo sur la nukon; post ĝi la dua kaj tria, ĝis kuŝis tie proksimume dudek da ili. "Fermi," ordonis la oficiro, kaj la spaco inter la remiloj fermiĝis. Bully Beach kaj mestizo Dingo ekkapis per ĉiu mano kruron de unu svenigita Salamandro kaj trenis ilin trans la sablon al la boatoj kvazaŭ senvivajn sakojn. Iam la trenata korpo fiksiĝis inter ŝtonoj, tiam la maristo ektiris per abrupta kaj kolera ektirego kaj la kruro deiĝis. "Ne gravas," murmuris maljuna Mike, kiu staris apud mi. "Homo, tiu denove elkreskos al ĝi." Kiam ili ĵetamasigis la svenigitajn Salamandrojn en la boatoj, ordonis la oficiro seke: "Preparu la pluajn!" Kaj denove falis frapoj per klaboj sur la nukojn de la Salamandroj. Tiu oficiro, li nomiĝis Bellamy, estis klera kaj kvieta homo, bonega ŝakisto; sed ĉi tio estis ĉaso aŭ plivere komerco, do kiajn ceremoniojn. Tiel estis ĉasitaj pli ol ducent svenigitaj Salamandroj; proksimume sepdek tie restis, versimile ili estis mortaj kaj ne valoris la fortrenon.

Sur la ŝipo la kaptitaj Salamandroj estis ĵetitaj en ujojn. Nia ŝipo estis malnova cisterna ŝipo por transporto de nafto; malbone purigitaj cisternoj fetoris post petrolo kaj la akvo en ili estis tegita grase kaj irize; nur la kovraĵo estis forigita, por alkonduko de la aero; kiam oni ĵetamasigis tie la Salamandrojn, ĝi aspektis dense kaj abomene kiel nudelsupo; ie tie io senforte kaj plorinde moviĝis, sed dum la tago oni lasis tion en trankvilo, por ke la Salamandroj povu rekonsciiĝi. Postmorgaŭ venis kvar viroj kun longaj stangoj kaj per ili puŝis la "supon" (fakte oni vere nomas tion soup); ili kirlis per tiu dense arigitaj korpoj kaj observis, kiuj ne moviĝas aŭ de sur kiu forfalas la karno; tiujn poste ili pike surhokigis kaj elujigis. "Ĉu la supo estas pura?" demandis poste la kapitano. "Jes, sinjoro." "Alverŝu akvon tien!" "Jes, sinjoro." Tia purigado de la supo devis esti ripetata ĉiutage; ĉiufoje oni ĵetis en la maron ses ĝis dek pecojn de la "difektita varo", kiel oni tion nomas; nian ŝipon fidele akompanis kavalkado da grandaj kaj bonege satvorintaj ŝarkoj. Ĉe la ujoj tio abomene fetoris; malgraŭ la perioda ŝanĝado estis la akvo en la ujoj flava, dense kovrita de ekstrementoj kaj trempmoligitaj biskvitoj; en ĝi lace padelis aŭ apatie kuŝis nigraj, peze anhelantaj korpoj. "Ĉi tie estas bone al ili," asertis la maljuna Mike. "Mi vidis ŝipon, kiu transportadis tion en ladbareloj de benzeno; tie ĉio mortaĉis al ili."

Post ses tagoj ni surŝipigis novan varon sur insulo Nanomea.
*

Tiel do aspektas la komerco kun la Salamandroj; jes, komerco neleĝa, alivorte moderna piratado, trokreskinta preskaŭ dumnokte. Oni asertas, ke preskaŭ kvarono de ĉiuj vendataj kaj aĉetataj Salamandroj estas ĉasataj ĉi maniere. Ekzistas Salamandro kovejoj, kiuj ne valoras la penon flanke de Salamandro Sindikato, ke ĝi konservu tie daŭrajn farmobienojn; sur etaj pacifikaj insuloj multiĝis la Salamandroj tiom, ke ili fariĝis rekte ĝenaj; la indiĝenoj ne ŝatas ilin kaj asertas, ke ili traboras per siaj truoj kaj koridoroj la tutajn insulojn; tial kiel koloniaj oficoj tiel same Salamandro Sindikato mem fermetas la okulojn pro la rabatakado de salamandrejoj. Oni kalkulas, ke ekzistas ĉirkaŭ kvarcent piratŝipoj, kiuj okupiĝas nur pri rabado de Salamandroj. Krom entreprenistoj profesias ĉi tiun modernan piratadon tutaj ŝipkompanioj, el kiu la plej granda estas Pacific Trade Comp. kun restadejo en Dublino; ĝia prezidanto estas estimata sinjoro Charles B. Harriman. Antaŭ unu jaro estis la situacio iom pli malbona; tiam iu ĉina bandito Teng kun tri ŝipoj agresis eĉ farmobienojn de la Sindikato kaj tute ne hezitis masakri ĝian personaron, kiam tiu kontraŭstaris al ĝi; pasintnovembre ĉi tiu Teng kun sia nenombra floto estis pafdetruita de amerika kanonŝipo Minnetonka apud Midway Island. Ekde tiu tempo la salamandro piratado akceptis malpli sovaĝajn formojn kaj ĝuas konstantan prosperon, kiam estis interkonsentitaj difinitaj modaloj dum kiuj ĝi estas silente tolerata: ekzemple, ke ĉe agreso de fremda bordregiono estos forigita desur masto flago de la koncerna ŝtato; ke sub preteksto de piratado ne estos praktikata importo kaj eksporto de alia varo; ke la forrabitaj Salamandroj ne estos vendataj por dumping prezoj kaj estos markataj en komerco kiel duaranga kvalito. Salamandroj en la neleĝa komerco estas vendataj po dudek ĝis dudek du dolaroj po peco; ili estas konsiderataj malpli valoraj, sed tre hardita specio, rilate tion, ke ili transvivis la teruran traktadon en la pirataj ŝipoj. Oni taksas, ke tian transporton transvivas meznombre dudek kvin ĝis tridek procentoj de la kaptitaj Salamandroj; sed tiuj jam kapablas ion elteni. En la komerca ĵargono ili estas nomataj Makaronioj kaj lastatempe ili estas notataj ankaŭ en la regulaj merkat informoj.
*
Du monatojn poste mi ŝakludis kun sinjoro Bellamy en halo de hotelo France en Sajgono; tiam ne plu mi estis dungita maristo.

"Rigardu, Bellamy," mi diris al li, "vi estas bonedukita homo kaj kiel oni diras ĝentlemano. Ĉu iam ne estas kontraŭ via naturo, ke vi servas al io, kio esence estas la plej abomena sklavkomerco?"

"Bellamy ŝultrolevetis. "Salamandroj estas Salamandroj", li murmuris eviteme.

"Antaŭ ducent jaroj oni diradis, ke negroj estas negroj."

"Kaj ĉu tio ne estis vero?" diris Bellamy. "Ŝakon!"

Tiun ludon mi perdis. Subite ŝajnis al mi, ke ĉiu movo sur la ŝaktabulo estas malnova kaj jam iam de iu estis ludita. Eble ankoraŭ nia historio iam estis ludita; kaj ni movas la figurojn per la samaj movoj al la samaj malvenkoj kiel iam. Eble ke ĝuste tia bonmora kaj silentema Bellamy ĉasis iam negrojn sur Eburbordo kaj veturigadis ilin al Haitio aŭ al Luiziano, lasante ilin mortaĉadi en la subferdeko. Tiam li intencis per tio nenion malbonan, tiu Bellamy. Bellamy neniam pensas ion malbonan. Tial li estas nerebonigebla.

"La nigra malvenkis," diris Bellamy kontente kaj leviĝis por streĉiĝi.
                                                                 

11) Ni citas referaĴon pri la scienca kongreso en Parizo laŭ atesto de persona atestanto R.D.
Ier CONGRES d´ URODELES.
Mallongigite oni nomas ĝin Kongreso de amfibioj vosthavaj, sed ĝia oficiala titolo estas iom pli longa: La Unua Internacia Kongreso de Zoologoj por Psikologia Esploro de la Amfibioj Vosthavaj. Vera Parizano ne ŝatas klaftolongajn titolojn; la doktaj profesoroj kunsidantaj en la amfiteatro de Sorbono estas por li simple Messieurs les Urodeles, sinjoroj vosthavaj amfibioj, kaj sufiĉe. Aŭ ankoraŭ pli koncize kaj malpli respekte: Ces Zoos la.

Ni iris do rigardi ces Zoos la pli pro scivolemo ol pro la referdevo. Pro scivolo, komprenu, ne koncernanta la universitatajn, plejparte nejunajn kaj okulvitrajn kapacitojn, sed ĝuste tiujn ... estaĵojn (kial la vorto "besto" ne volas de nia plumo?), pri kiuj jam tiom multe estis skribite ekde la sciencaj foliantoj ĝis bulvardaj kanzonoj, kiuj onidire estas   laŭ opinio de kelkaj   ĵurnalblufo, laŭ aliaj estaĵoj multrilate pli talentaj ol mem la mastro de l´ kreitaro kaj krono de kreitaĵoj, kiel ankoraŭ nun (mi opinias post la mondmilito kaj la aliaj historiaj cirkonstancoj) oni nomas la homon. Mi esperis, ke la renomaj sinjoroj partoprenantoj de la kongreso por psika esploro de la amfibioj vosthavaj donos al ni laikoj klaran kaj finan respondon, kiel statas la fama lernemo de Andrias Scheuchzeri; ke ili diros al ni: jes, ĉi tio estas kreito racia aŭ almenaŭ tiom same kapabla por civilizacio kiel vi aŭ mi; tial oni devas kalkuli kun ĝi por la futuro, same kiel ni devas kalkuli kun estonteco de la homaj rasoj, iam opiniataj sovaĝaj kaj primitivaj ... Mi diras al vi, nenia tia respondo, nek demando estis farita en la kongreso; la nuntempa scienco estas por tio tro ... faka, por okupiĝi pri tiaspecaj problemoj.

Nu, ni instruiĝu do pri tio, kion science oni nomas spirita vivo de bestoj. Tiu longa sinjoro kun la flirtanta magobarbo ĝuste brueganta sur podio estas la fama profesoro Dubosque; ŝajnas, ke li venkobatas ian absurdan teorion de iu estimata kolego, sed tiun parton de lia komento ni ne povas bone sekvi. Nur post iom longa tempeto ni ekkomprenas, ke tiu pasia magiulo parolas pri perceptemo de Andrias por la koloroj kaj ĝia kapablo distingi diversajn kolorajn nuancojn. Mi ne scias, ĉu bone mi komprenis, sed mi akiris impreson, ke Andrias Scheuchzeri estas eble iom daltonisma, sed ke profesoro Dubosque estas nepre ege miopa laŭ tio, kiel li levadis siajn paperojn ĝis la dika, sovaĝe brilanta okulvitro. Poste parolis ridetema japana sciencisto d ro Okagawa; ĝi estis io pri reago arko kaj pri fenomenoj, kiuj estiĝos, se oni tratranĉas ian sesorian vojon en cerbo de Andrias; poste li priskribis, kion faras Andrias, se oni frakasas ĝian organon respondanta al la orel labirinto. Poste profesoro Rehman detale klarigis, kiel Andrias reagas je elektra incitado. Tuj ekfuriozis pasia disputo inter li kaj profesoro Bruckner. C´est un type, ĉi tiu profesoro Bruckner; malgranda, kolerema kaj preskaŭ tragike vigla; interalie li asertis, ke Andrias koncerne la sensorganojn estas same malbone ekipita kiel la homo kaj estas karakterizata per la sama instinkto malriĉo; nete biologie, ĝi estas laŭdire same dekadenca besto kiel la homo, kaj simile kiel li ĝi klopodas anstataŭi sian biologian minusecon per tio, kion oni nomas intelekto. Sed ŝajnas, ke la ceteraj fakuloj ne akceptis profesoron Bruckner serioze, versimile tial, ĉar li ne tratranĉadis iajn sensoriajn vojojn kaj ne kondukis en la cerbon de Andrias elektrajn impulsojn. Post tio profesoro van Dieten malrapide kaj preskaŭ pie priskribis, kiaj perturboj manifestiĝas ĉe Andrias, de kiu estis forprenita la dekstra frunta cerbolobo aŭ okcipita volvo sur la maldekstra flanko de la cerbo. Poste usona profesoro Devrient prelegis  

Pardonu, vere mi ne scias, kion li prelegis; ĉar tiumomente mi komencis cerbumi, kiaj difektoj estiĝus ĉe profesoro Devrient, se mi desekcus lian dekstran fruntan cerbolobon; kiel reagus la ridetema d ro Okagawa, se mi incitus elektre lin, kaj kiel versimile kondutus profesoro Rehman, se iu pistus lian orel labirinton. Ankaŭ mi eksentis ian malcertecon, kiel fakte statas mia distingado de koloroj aŭ faktoro
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


Elŝuti 0.71 Mb.

  • ĈU ANGLIO FERMAS SIN KONTRAŬ SALAMANDROJ
  • Je demando de parlamentano, Mr.B. Russel, anoncis Siro Samuel, ke ĉi tiu vidpunkto memkomprene ne koncernas la britajn dominiojn kaj koloniojn.
  • STRIKMOVADO EN AŬSTRALIO
  • (De nia ekstra raportisto.)
  • Ĉirkaŭ la naŭa vespere estis restarigita trankvilo. La Salamandroj plu laboras.
  • SACHT na kchri te Salaam Ander bwtat
  • Sed ni revenu al la citita merkat informo kun ĝia komerca ĵargono. Leading

  • Elŝuti 0.71 Mb.