Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Lernu la facilan gramatikon de Esperanto – la angla – la franca – la suahili. Dedico

Elŝuti 5.35 Mb.

Lernu la facilan gramatikon de Esperanto – la angla – la franca – la suahili. Dedico




paĝo4/48
Dato14.03.2017
Grandeco5.35 Mb.

Elŝuti 5.35 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   48

2.Le nominatif et l’accusatif.




  • L’Esperanto a deux cas : le nominatif et l’accusatif ; ce dernier est marqué par l’adjonction de « -N » tant au singulier qu’au pluriel d’un nom, un adjectif ou pronom (c.à.d. Lorsqu’un mot est complément direct on met à la fin de ce mot la lettre n appelé « n-accusatif. »

A la fin du substantif qui s’y rapporte. On pose la question qui ? ou quoi ? après le verbe.




  • To learn the use of the accusative it is necessary to be able to identify the direction object in a clause : it goes in the accusative case in Esperanto (market by the ending “n”), while the subject goes in the nomative. Study the following examples in English; in each case the object is capitalized.



  • Kwa kiswahili twasema kama ni mtendaji na mtendewa.

Ex1. Pio batis Johanon ex2. Hundo vidis nin.

Piol hit John. A dog see us.

Pio a battu Jean. Un chien nous regarde.

Pio alimpiga Yohana. Ubwa anatutazama



Katika sentensi « alimpiga » ile « » ya mwanzoni yaonyesha anayefanya tendo. Tumeisha kuona kwamba kwa kiesperanto badala ya ili alama ya nafsi ya mtendaji (kama ile anaona hutumika kiwakilishi au jina lenyewe la mtendaji.

Zaidi ya hayo, mara nyingi neno la tendo, yaani kitenzi, katika kiswahili huwa na sehemu nyingine inayoonesha mtu au kitu kinachotendewa kitendo chenyewe, yaani alama ya nafsi ya mtendewa. Alama hii hutimwa katikati ya kitenzi chenyewe na huitika kikati cha mtendewa. Ile « wa » katika « anatutazama » yaonyesha mtendewa huyo. Kwa kiesperanto hutumika kiambishi tamati –n mwishoni pa kiwakilishi au mwishoni pa jina lenyewe la mtendewa :

Vivumishi vingi vya kiswahili vinabadilika kufuata mianzo ya majina katika ngeli zake. Vivumishi vya kiesperanto huchukua viambishi –j, -n, -jn kulingana na majina vinayoyasifu :

Paulo batis Johanon Paul hit John. Paul a battu Jean. Paulo alimpiga Yohana.

Mi donis al ŝi la libron. I gave her the book. Je l’ai donné un livre. Nilimpatia kitabu.

Metu unu la aliajn for… Take one others away. Mettez les uns les autres à distance. Weka zingine mbali.

Mi vidas viron I see a man. Je vois un homme. Ninaona mwanaume.

Corinne fermas la pordon. Corinne close the door. Corinne fermes la porte Corinne anafunga mlango

Vi havas bonajn amikojn. You have good friends. Vous avez des beaux amis. Una mafiki wazuri.
L’accusatif s’applique aussi mots corrélatifs (interrogatifs, Démonstratifs, Indéfinis, collectifs affirmatifs et négatifs).

Hundo vidis nin. A dog see us. Un chien nous regarde. Ubwa anatutazama

La rezultoj surprise min. The results surprised me. Les résultants m’ont surpris. Alama zimenishangaza

Ŝi dankis min pro ĝi. She thanked me for it. Elle m’a remercié à cause de cela. Ananipigia asante kwa juu ya hiyo

Ĉesugu tiun teruran bruon Stop that awful noise! Laissez ces bruits terrifiants. Acha kuleta fujo hiyo iletayo oga

Iun tagon. One day. Un jour. Siku zile (siku moja).

Neniun povas… No one can… Personne n’est peut. Hakuna anaye weza…
En anglais aussi un certain nombre de verbes, tels que « to want, to expect, to like, to prefer » etc. peuvent introduire un accusatif suivi de l’infinitif complet dans des tournures où le français emploie une proposition subordonnée (vouloir, que + subj. – s’attendre à ce que – subj. Etc.
My parents want me to learn pottery

Mes parents veulent que j’apprenne la poterie.

Miaj gepartoj intensas ke mi lernas la potfaradon.

Wazazi wangu wanapenda ni jifunze kazi ya ufinyanzi.

Ili ĉeestas interesan filmon./Esperanto/ Maksimo boksis Markon. ./Esperanto/

They are lisining interesing film./anglais/ Maxim boxed Marc. ./anglais/

Ils suivent un film très intéressant./français/ Maxime a boxé Marc./français/

Wanafwata sinema inayofurahisha./swahili/ Maximo alipiga Marko. ./swahili/


Mi dankas vin! ./Esperanto/ Mi ne vidas tion. ./Esperanto/ Mi ne diris nenion. ./Esperanto/

Thank you! ./anglais/ I do not see that. ./anglais/ I did not speek nothing /anglais/

Je vous remercie! /français/ Je ne vois pas cela./ français/ Je n’ai rien dit/ français/

Nakupigia aksanti. ./swahili/ Sione hayo. ./swahili/ Sikusema kitu./swahili/


2. A la fin des adjectifs, les exemples ci- dessus montrent que l’accusatif vaux à l’esperanto une grande souplesse. Même si l’ordre des mots change, le sens de la phrase reste le même.
Mi dankas vin. I think you. Je vous remercie. Nakushukuru

Vin mi dankas I think you. Je vous remercie. Nakushukuru

Vin dankas mi I think you. Je vous remercie. Nakushukuru

Dankas vin mi I think you. Je vous remercie. Nakushukuru

Dankas mi vin I think you. Je vous remercie. Nakushukuru

Attention.
All in greetings which may be supposed to have: (Mi deziras al vi…)

Bonan matenon! Good morning

Bonan apetiton! Enjoy your meal.

Dans les expressions suivantes sont utilisées avec l’accusative, car il y a un souhait sous –entendu.

Je vous souhaite un bon jour, un bon appétit… (mi deziras al vi bonan apettiton…) c’est pourquoi il y a présence d’accusatif.
En esperanto vous pouvez dire de la manière suivante:

Mi dankas vin ou Mi dankas al vi.Li vokas nin. Li vokas al ni



Alakini usitubie kusema hata kamwe : Mi dankas al vin ou Li vokas al nin.
It often happen that a clause contains no object. This may give rise to uncertainty if the verb is passive or if it precedes the subject.

Mi sidiĝis. I sat down.

Ŝi estis renversita. She was knocked down.

Okazis nenio. Nothing happened.

Mankis du infanojn. There weren’t two children missing.

Restis nenio. There was nothing left.

Vilĉo estis batita de Johano. Bill was hit by John.
In cases where an English passive verb has an object, the sentence cannot be translated literally and must be turned some other way.
I was given three books. They told to me news

Mi donis tri librojn. Oni diris al mi novaĵojn la informojn.

J’avais donné trois livres. On m’a dit une nouvelle.

Nilikuwanimepana vitabu vitatu. . Wamenipasha habari.


After the verbs “esti” to be there is no direct object: esti is followed by the nominative case.
John is my brother. The meeting was a disaster.

Johano estas mia frato. La kunveno estis katastrofo.

Jean c’est mon frère. La réunion était catastrophique.

Yohana ni ndugu yangu. Mkusanyo ilikuwa hatari.


The same is true of complement following verbs such as ŝajni seem, resti remain, iĝi become, aspekti look.

Ili aspektas malsanaj. Li estis sekretario dum kvar jaroj.

They look ill. He remained secretary for four years.

Ils ont l’aire d’etre malade. Il fut secrétaire pendant quatre ans.

Wanafanana kuwa wagonjwa. Alikuwa karani muda wa myaka mine.
Note how these verbs are unusual in English too, in that they cannot accept the passive transformation: John hit Bill becomes .Bill was hit by John, but The meeting was a disaster cannot become A disaster was been by the meeting, nor can He remained secretary become secretary was remained by him.

Compare pairs such as the following.


Li foriris kontenta. Li postlasis dek mil dolarojn.

He left a contented. He left ten thousand.

Il est parti étant contant. Il a laissé dix mille dollars.

Alienda akifurahi. Aliacha dolari erfu kumi.


In English some verbs can have two objects, one direct and one indirect. In Esperanto only the direct object goes in the accusative; the indirect object is expressed with the help of a preposition.
Li rankontis al mi sian historian. Li instruis al mi algebron.

He told me his story. He taught me algebra.

Il m’a raconté son histoire. Il m’a enseigné l’algèbre.

Alinieleza habari zake. Alinifundisha hesabu.


Another kind of complement is what is known as the predicative nominative. Learn from the following examples.
Mi farbos la muron bluan koloron. Mi kredis ŝin inteligenta. Ili nomis lin Petro.

I’ill paint the wall blue. I thought her intelligent. They named him Peter.

Je vais peindre le mur en bleu. Je la croyais intelligent. Ils lui ont nommé Pierre.

Nitapaka ukuta rangi ya samawi Nilimuwaziya kuwa naakili. Walimuita kwa jina la Petro.


This usage is sometimes explained as implying an understood esti which, being esti, is followed by a nominative. It obviates a structural ambiguity which sometimes leads to misunderstanding in English.
Voku por mi takson. Li trovis ŝin simpatia kunulino. ≠ (Li trovis por ŝi simpatian kunulon).

Call me Taxi. He found her a congenial companion.

Appelez-moi un taxi. Il lui a trouvé sympathique.

Niitiye Taksi. Alimuona kuwa mfurahivu.


The accusative is frequently used to show motion towards, in cases where this notion is not expressed otherwise.
En la domon. Into the house. Dans la maison.

La muso kuris sub la liton. The mouse ran under the bed. La sourie courait sous le lit.

Metu ĝin ekster la domon. Put it outside the house. Mettez-le en dehors de la maison.

Ĝi falis sur la tablon. It fell on to the table. Il est tombé sur la table.


In every such case, the preposition followed by a nominative shows place where, the preposion followed by an accusative place where to. Compare with the above.
En la domo. La muso kuris sub la lito. Ĝi estas ekster la domo.

In the house. The mouse ran around under the bed. It is outside the house.

Dans la maison. Le rat courait en dessous du lit. Il est en dehors de la maison.

Myumbani. Panya inakimbia chini ya kitanda. Iko inje pa nyumba




1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   48


Elŝuti 5.35 Mb.


Elŝuti 5.35 Mb.