Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


La amikino de marko

Elŝuti 50.47 Kb.

La amikino de marko




Dato08.01.2018
Grandeco50.47 Kb.

Elŝuti 50.47 Kb.

LEKCIJA 2


LA AMIKINO DE MARKO

Markova prijateljica




  1. Marko havas amikinon.

Marko ima prijateljicu.
2. Ŝia nomo estas Ana. Ŝi estas juna kaj bela.

Njeno ime je Ana. Ona je mlada i lijepa.
3. Ana kaj Marko estas geamikoj. Ana venis al la hejmo de Marko.

Ana i Marko su prijatelji. Ana je došla (k) Markovom domu.
4. Bonvolu eniri, amikino.

Izvoli ući, prijateljice..
5. Saluton, Marko. Kion vi faras?

Zdravo, Marko. Što činiš (što radiš)?
6. Saluton. Mi legis, sed nun mi volas paroli kun vi.

Zdravo. Ja sam čitao, ali sada hoću razgovarati s tobom.
7. Ĉu vi havas bonan libron?.

Da li imaš dobru knjigu?


  1. Jes, mi havas. Mi ŝatas legi nur bonajn librojn. Ĉu vi volas trinki kafon?

Da, imam. Ja volim čitati samo dobre knjige. Hoćeš li piti kavu?.
9. Jes. Ĉu viaj gepatroj kaj gefratoj estas en via hejmo?

Da. Jesu li tvoji roditelji i braća i sestre u tvom domu ? (=u tvojoj kući).
10. Ne. Jen la kafo, ĝi estas ankoraŭ varma. Mi nun kuiris ĝin.

Ne. Evo kave, ona je još topla. Ja sam je sada skuhao.
11. Dankon. Mi povas trinki ankaŭ malvarman kafon.

Hvala. Ja mogu piti i (=također) hladnu kavu.
12. Marko rigardis la belajn okulojn de Ana. Mi vidas ke li amas ŝin.

Marko je gledao lijepe oči Anine. Ja vidim da on nju voli.

Nove riječi / Novaj vortoj:
al - k, prema

ami - voljeti (u smislu ljubavnog osjećaja, za razliku od "ŝati")

ankaŭ - također, i

ankoraŭ - još

bela - lijep (lijepa!)

bona - dobar

bonvolu - izvoli, izvolite

dankon - hvala

demandi - pitati

diri - reći, kazati (usporedite sa "paroli")

doni - dati

facila - lagan

fari - činiti, (usporedba sa "labori", koji znači raditi u smislu korisnog posla)

frato - brat

granda - velik

havi - imati (ovaj glagol uvijek traži akuzativ!)

hejmo - dom

iri - ići

jen - evo

juna - mlad

kafo - kava

ke - da (u smislu veznika, npr. "Znam DA si u školi"; potvrdna riječ "DA" je "JES")

kia - kakav

kun - s, sa (u smislu: "zajedno S nekim", "u društvu S nekim")

kuiri - kuhati

legi - čitati

mono - novac

nova - nov

nur - samo

okulo - oko

paroli - govoriti

povi - moći

pri - o

rigardi - gledati (usporedi sa "vidi"=vidjeti; "rigardi" je trajan glago, "vidi" je svršeni)



saluton! - zdravo!

se - ako


sed - ali

ŝati - voljeti (neku stvar) (ili čak i neku osobu, ali ne u smislu zaljubljenosti, već obično)

tre - veoma, vrlo

trinki - piti

varma - topao

veni - doći

vidi - vidjeti

voli - htjeti

_________________________________________________________

Gramatika / Gramatiko:


PRIDJEVI


Svi pridjevi imaju nastavak "A". Npr. BEL-A = lijep, lijapa, lijepo; GRAND-A = velik; granda tablo = velik stol; bela fratino = lijepa sestra. Pridjev može imati i množinu, a to je onda kada je u množini i imenica na koju se on odnosi.

PADEŽI


U esperantu postoje samo dva padeža: nominativ i akuzativ. Akuztiv se tvori nastavkom "N", a odgovara na pitanje "koga?" ili "što?". Koga vidim? Vidim čovjeka. KIUN MI VIDAS ? MI VIDAS HOMO-N. Akuzativ i množinu mogu imati i pridjevi i imenice, i oni moraju biti uvijek u istom padežu. Na primjer:
Nominativ: (tko?)

Vi estas bonA amikO. = Ti si dobar prijatelj. (jednina)

Vi estas bonAJ amikOJ = Vi ste dobri prijatelji. (množina)
Akuzativ: (koga?)

Vi havas bonAN amikON. = Ti imaš dobrog prijatelja. (jednina)

Vi havas bonAJN amikOJN. = Ti imaš dobre prijatelje. (množina)
Svi ostali NAŠI padeži tvore se u esperantu pomoću raznih prijedloga (a imenica osaje u nominativu!):

Idem tebi. (komu? = dativ) = Mi iras AL VI.

Idem s tobom. (s kim = instrumental) = Mi iras KUN VI.

Tekst knjige (genitiv) je dobar. = La teksto DE la LIBRO estas bona.


Napomena: i osobne zamjenice (MI, VI, LI, ŜI...) mogu imati akuzativ, pod istim uvjetima kao i imenice.


PROŠLO VRIJEME


U esperantu postoji samo jedno prošlo vrijeme i tori se nastavkom "IS".

Mi hav-IS. = Ja sam imao.

Vi havis. = Ti si imao. (Vi ste imali.)

Li (ŝi, ĝi) havis = On (ona, ono) je imao (imala, imalo).


Budući da je najčešći oblik prošlog vremena u nas perfekt, koji se tvori pomoćnim glagolom "biti" (npr. "Ja sam jeo."), mnogi početnici griješe ubacujući ESTAS kad žele reći nešto u prošlom vremenu. Npr. Ja samo jeo. Mi estas manĝis. Krivo!!!

Ulogu našeg pomoćnog glagola (sam, si , je) vrši u esperantu samo nastavak "IS", pa je dakle ispravno reći samo: "Mi manĝIS."



BUDUĆE VRIJEME


Samo je jedno buduće vrijeme i tvori se nastavkom "OS".

Mi manĝOS. = Ja ću jesti.

Li manĝOS. = On će jesti.

Ili manĝOS. = Oni će jesti.



VEZNIK "KE"


Veznik KE znači Da. Treba paziti da se ne miješa s našom potvrdnom riječju DA (koja se na esperanto prevodi rječju JES).

Jes, mi manĝis. = Da, jeo sam.

Vi vidas, KE mi manĝas. = Vidite, da jedem.


PREFIKS "MAL"


on daje osnovnoj riječisuprotno značenje:

bona = dobar, mal-bona = loš

granda = velik, mal-granda = malen

bela = lijep, mal-bela = ružan

amiko = prijatelj, mal-amiko = neprijatelj


PREFIKS "GE"

Označava višeosoba oba spola. Npr. ge-amik-oj (prijatelji i prijateljice), ge-patr-oj = roditelji,

ge-sinjor-oj (dame i gospoda).



RED RIJEČI U REČENICI

Red riječi u rečenici je slobodan. Sve ove rečenice znače isto:

On voli nju: Li amas ŝin. Ŝin amas li. Li ŝin amas.

Ipak je u praksi najčešće "Li amas ŝin", a druge varijante ponekad mogu dati neke posebne nijanse.

ŠTO

Naša upitna riječ ŠTO prevodi se na esperanto na dva načina:

  1. KIO - Kio estas sur la tablo? Libro estas sur la tablo.

  2. KION - Kion vi vidas? Libron mi vidas.



NEKE RIJEČI ULJUDNOSTI

bonvolu = izvolite, izvoliš

dankon = hvala

saluton! = zdravo!
(dodatak za znatiželjne:

nedankinde = nema na čemu

pardonu! = oprosti!

bonan tagon = dobar dan

bonan matenon= dobro jutro

bonan vesperon= dobro veče

bonan nokton = laku noć

mi gratulas! = čestitam!)




SLOŽENE RIJEČI

Riječi se slažu tako da se na korijen riječi dodaje drugi korijen, ili sufiks / prefiks, a na kraju se dodaje gramatički nastavak.

Npr. BON-VEN-I, TRINK-MON-O.

Ako je takvu složenicu teško izgovoriti, između korjenova se može umetnuti "O".

Npr. LERN-O-LIBRO, SKRIB-O-TABLO.



ZADACI ZA VJEŽBU:
Prevedite / traduku !
A1. Kakav je bio tvoj stari dom?

A2. Koje si knjige čitao i jesu li dobre?

A3. Što su Ana i Marko radili u malenoj Markovoj sobi?

A4. Volite li čitati knjige o ljubavi?

A5. Tko će ići s tobom prema tvom domu?

A6. Kakve su oči tvoje prijateljice?


Dopunite rečenice / Kompletigu la frazojn!
B1. Marko havas amik_ _ kaj amikin_ _. Ili estas _ _amikoj.

B2. Li kuiras kaf_ _ kaj ili trinkas ĝ_ _ en nia hejmo.

B3. Ili iras _ _ la hotelo.

B4. Ŝi vidas _ _ Marko amas ŝi_.

B5. Ili havas facil_ _ _ lernolibroj_.

Prevedite / traduku !


C1. eniri C2. enhavo C3. kunsido C4. malbona

C5. kunveno C6. malfacila C7. maljuna C8. gepatroj

C9. alveni C10. bonvena C11. gefratoj C12. trinkmono

C13. neesperantisto C14. malami C15. kunlabori C16. geparolistoj



RJEŠENJA
A1. Kia estis via malnova hejmo ?

A2. Kiujn librojn vi legis, kaj ĉi ili estas bonaj?

A3. Kion Ana kaj Marko faris en la malgranda ĉambro de Marko?

Kion faris Ana kaj Marko en la .....

A4. Ĉu vi ŝatas legi librojn pri amo?

A5. Kiun iros kun vi al via hejmo?

A6. Kiaj estas la okuloj de via amikino?

B1. on on ge

B2. on n

B3. al


B4. ke n

B5. ajn n

C1. ući C2. sadržaj C3. sjednica C4. loš

C5. sastanak C6. težak (=nije jednostavan) C7. star C8. roditelji

C9. doći, prići C10. dobrodošao C11. braća i sestre C12. napojnica

C13. neesperantist C14. mrziti C15. surađivati C16. govornici i govornice


Napomena: neke od ovih složenica su preteške za prepoznati (kunsido, kunveno) ili čak nedovoljno jasne (enhavo). Stoga se preporučuje naučiti ih napamet, kao da i nisu složenice.

DOMAĆA ZADAĆA (rješenja e-mailom poslati nastavniku)


1. Prevedite:

1. veliki brat i mala sestra

2. Ja ću raditi s tobom.

3. Bit ćemo u hotelu.

4. velika ljubav

5. lagani jezik

6. lijepe oči moje prijateljice


2. Ubacite jedan od prijedloga: en, sur, al, de, kun.

1. La libro _____ mia amiko. (Knjiga mog prijatelja)

2. Mi iras _____ mia amikino. (Idem svojoj prijateljici.)

3. Mi iras _____ mia amiko. (Idem sa svojim prijateljem.)

4. Mi diris _____ vi. (Rekao sam ti.)

5. La amikino _____ Marko (Markova prijateljica)

6. Ŝi donas _____ mi la kafon. (Ona mi daje kavu.)

7. Ŝi estas _____ Marko. (Ona je s Markom.)

8. Mi sidas ____ ĉambro ____ seĝo. (Sjedim u sobi na stolici.)



  1. Stavi nastavak za akuzativ "N" ili ostavi prazno!

1. Marko havas amiko___.

2. Marko trinkas kafo___.

3. Marko estas sportisto___.

4. Marko sidas en la ĉambro___.

5. Marko legas bona___ libro___.

6. Li estas amiko___ de mia___ frato___.

7. Ĉu vi havas frato___?

8. Mi parolas kun mia___ frato___.

9. Marko povas trinki ankaŭ___ malvarma___ kafo___.

10. Mi amas vi___. Mi vidas vi___ en la hotelo___.

11. Mi volas paroli kun vi___.

12. Mi donas kafo___ al mia___ patro___.

13. Kio___ faras Marko en la ĉambro___.

14. Mi trinkas la kafo___, kiu___ kuiris mia___ patro___.

15. Mia amiko___ legas la libro___.

16. La libro___ legas mia___ amiko___.

17. La kafo___ kuiris mia___ patro___.

18. La instruisto___ instruas Esperanto___.

19. Ŝi___ havas belaj___ okuloj___.

20. Ŝiaj___ okuloj___ mi rigardas.

21. Ĉu via___ frato___ estas en la hejmo___.

22. La kafo___ trinkas mia___ amiko___.

23. Mi estas bon___ sportisto___.

24. Mi vidas bon___ sportisto___.

25. Ĉu vi___ parolas Esperanto___?



  1. Prevedi na esperanto, pazeći na akuzativ!

  1. Ja te volim.

  2. Ti si dobar prijatelj.

  3. Govoriš li esperanto?

  4. Da li je esperanto lagan jezik?

  5. Vidio sam ga s tvojom sestrom.

  6. Svojem (=mojem=) prijatelju dao sam kavu.

  7. Imaš li knjigu?

  8. Imaš li dobru knjigu?

  9. Imaš li dobre knjige?

  10. Ana ima lijepe oči.

  11. Anine oči su lijepe.

5. Prevedi slijedeće rečenice! (potrebni glagoli koji nisu obrađeni: morati = devi; znati = scii)

1. Ona može raditi.


  1. Mi hoćemo učiti!

  2. Ja znam kuhati.

  3. Ti moraš učiti.

  4. Moram ići!

  5. Volim kuhati.

  6. Znaš li kuhati kavu?

  7. Hoćeš li raditi u hotelu?

  8. Možeš li doći k meni?

  9. Može li Marko raditi u hotelu?

  10. Može li tvoj prijatelj čitati knjigu?

  11. Znam, hoću, mogu!!!




  1. Ubaci odgovarajuće veznike (kaj, se, sed, ke)!

Ako radiš, imaš novac. _____ vi laboras, vi havas monon.

Došli smo i vidjeli smo. Ni venis ____ ni vidis.

Hoću, ali ne mogu. Mi volas, ____ mi ne povas.

Marko radi, a Ivo sjedi. Marko laboras, ___ Ivo sidas.

Nisam učio, nego sam radio. Mi ne lernis, ____ mi laboris.

Vidim da Marko uči. Mi vidas ____ Marko lernas.

Tko je u sobi, i što on čini? Kiu estas en la ĉambro, ____ kion li faras?

Imaš prijatelje, ako imaš novac. Vi havas amikojon, ___ vi havas monon.

Radiš li, imat ćeš! ____ vi laboras, vi havos!

Marko je rekao da je Ana u sobi. Marko diris ____ Ana estas en la ĉambro.




  1. Prevodeći ove kratke rečenice, pazi na glagolska vremena!

Radim. Učimo. Radio sam.

Radit ćeš. Sjedili smo. Rekao si.



Imat ću. Govorila je. Radili su.

Pišu. Dajemo. Pitat ćemo.


Elŝuti 50.47 Kb.

  • PRIDJEVI
  • PROŠLO VRIJEME
  • BUDUĆE VRIJEME
  • PREFIKS "MAL"
  • RED RIJEČI U REČENICI
  • NEKE RIJEČI ULJUDNOSTI
  • SLOŽENE RIJEČI

  • Elŝuti 50.47 Kb.