Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Kun aparta konsidero al esperantlingva

Elŝuti 2.27 Mb.

Kun aparta konsidero al esperantlingva




paĝo16/19
Dato15.03.2017
Grandeco2.27 Mb.

Elŝuti 2.27 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19

3. PREPARADO KAJ ELOKUCIO

Post cio dirita pri la oratoro, pri la publiko kaj pri la

parolado mem, nur iomo estas dirinda pri la tekniko de la

preparado kaj pri la elokucio, la eldiro de la parolado.

Grava regulo, valida por ciuj oratoroj - ec por la plej

grandaj; por ciuj paroladoj - ec por la plej sensignifaj, estas

nepre observinda : oni ne parolu sen preparo.

Prepari paroladon signifas precize scii, jam antau la elokucio,

kion oni deziras diri. Oni povas prepari paroladon

dum pluraj tagoj, au dum multaj semajnoj. Oni povas gin

prepari ankau en kelkaj minutoj au sekundoj. Sed ciam oni

devas gin prepari. Tion postulas la gentileco al la publiko,

la intereso de la afero, ec la memamo de la oratoro.

Se la oratoro neniel povas eviti inviton fari paroladon senprepare,

au se li ne povas rifuzi tian subitan peton; li klopodu

havigi al si almenau iom da tempo por trovi konvenan ideon.

Li ne ekparolu antau ol li gin havas. Nur la plej bonaj oratoroj,

havantaj grandan praktikon, povas escepte permesi al

si ekparoli sen ia ajn antaupreparo. Sed ankau ili - dum la

levigo au dum la malrapida irado gis la tribuno, dum la

eldiro de la enkonduko, kiu en tiaj okazoj povas esti iom

stereotipa - pripensu la cefparton kaj la finon.

239

Regule la oratoro preparas la paroladon en sia kabineto.



La preparado konsistas el du distingaj laboroj: la amasigo de

la paroladmaterialo, unue, kaj la forma ordigo de tiu materialo

poste.

La oratoro, antau cio, elektas la temon au la situacio gin



diktas al li. Konscia pri sia tasko, li koncentrigas al la afero.

Estas necese trastudi la problemon el ciuj flankoj, refresigi la

malnovan scion, akiri novan. La oratoro kolektas faktojn,

pruvojn kaj argumentojn. Li konsultas la literaturon koncernantan

la temon, eventuale li interkonsiligas kun fakuloj kaj

ekspertoj sercas kaj esploras dokumentojn, enketas kaj ekzamenas.

Dum sia laboro li faras mallongajn notojn pri cio

grava, kion li povus utiligi en la parolado. Precizaj indikoj

pri la nomoj datoj, titoloj de diversaj verkoj, mallongaj

resumoj pri la jus havigita scio, lauvorta transskribo de

uzotaj citajoj - cio ci multe helpas la oratoron en la preparado

de la parolado.

Tiele, kolektinte abundan materialon, la oratoro alpasas al

la dua parto de sia laboro, nome al kunmeto de la generala

plano. Plej bone estas tuj ellabori la cefparton, tiel ke oni

dividas gin je la bezonataj partoj. Por ciu parto oni antauvidas

la tusotajn punktojn kaj erojn. Poste oni kunmetas tre detalajn

enkondukon kaj finon. Kiel dirite, estas bone ellabori ec

plurajn variantojn de la enkonduko kaj de la fino. La enkondukon

kaj la finon oni povas kunmeti preskau lauvorte.

Precipe en tre gravaj paroladoj la enkonduko kaj la fino estu

atente kaj detale kunmetitaj kaj ec parkere ellernitaj. Tio

ne signifas ke dum la elokucio ili devas esti guste tiel eldiritaj,

kiel ili estis preparitaj, sed tio donas al la oratoro fortan

apogon por la formigo de lia propra certeco. Oratoro kiu scias

parkere la enkondukon kaj la finon de sia parolado, ne timas

fari eventuale alian enkondukon kaj alian finon, car li konscias,

ke en ciu okazo la jam preparitaj povas lin eltiri el la

embaraso, se li ne trovas pli bonan ideon.

La diversajn partojn, punktojn kaj erojn de la cefparto

oni ne ellaboras detale, sed oni notas nur la ideojn, kelkfoje

per ununura vorto. Tiu notado ne havas la celon esti parolado,

sed nur memorigi la oratoron pri la ideoj, kiujn li volas eldiri,

240


kaj pri la vico, lau kiu li eldiros ilin. Malnova estas la regulo,

kiu diras, ke oni devas memori ne la vortojn, ne la frazojn,

sed nur la pensojn. Tio signifas, ke ne estas bone verki tutajn

frazojn, tutajn periodojn kaj ellerni ilin parkere, sed ke estas

necese nur memori la ideojn esprimotajn. Tiuj ideoj estos

vestitaj en konvenan lingvan formon nur poste, antau la

publiko, dum la elokucio.

La notoj uzotaj de la oratoro estas tiu ruga fadeno, cirkau

kiu turnigas la parolado. Se dum la elokucio la oratoro pro

diversaj kauzoj estas devigata malproksimigi de la temo, lia

memoro devas gustatempe rekonduki lin al la forlasita fadeno.

Se hazarde lia memoro subite perfidas lin, rapida, nerimarkebla

rigardo al la notoj helpas lin retrovi la vojon. Tial, la

notoj estas ne nur necesaj por sistemigo de la paroladmaterialo,

sed ili estas ankau utilaj helpiloj dum la elokucio.

La vojo sekvinda en la preparado de la parolado estas :

prepari kiom eble plej multe da materialo, trastudi gin kiel

eble plej profunde; el tiel preparita materialo enkadrigi en

la skemon de la konkreta parolado nur la plej bonan parton;

eldiri nur tion el la planita parolado, kio en la momento de

la elokucio sajnas la plej bona kaj la plej trafa. Plej multe

oni studas, malpli multe oni planas, plej malmulte oni eldiras.

Sed tiu malmulto eldirita estu tial suko kaj kerno de cio

planita kaj de cio trastudita. El granda prilaborita materialo

facile estas elekti la plej bonan por la bezonoj de la konkreta

paroladplano. El large preparita paroladplano facile estas

ellasi kelkajn punktojn dum la elokucio. Sed la inversa vojo

estas ne nur malfacila. Plej ofte gi estas neebla.

Antau la elokucio la oratoro plurfoje rerigardu siajn notojn.

Li provu ripeti la unuopajn partojn kaj punktojn por konstati,

cu li bone memoras ilian sinsekvon. Senpere antau la

elokucio li jetu la lastan rigardon al siaj notoj, li ripetu en

sia memoro almenau la unuan frazon de la enkonduko kaj li

ekparolu.

241

CAPITRO XIV



KONKLUDO

Dekmiloj da personoj tra la tuta mondo hodiau parolas

publike. Milionoj da aliaj auskultas ilin kaj - prijugas ilin.

Inter la amaso da parolantoj trovigas ankau grandaj talentoj.

Kelkaj el ili estas veraj oratoroj-artistoj.

La publiko bone sentas la grandan oratoron. Plej ofte gi

mem ne scias precize kial unu oratoro placas al gi, kial li

sukcesas altiri, kortusi, entuziasmigi gin, dum alia ne povas

atingi la samon. La publiko kutime ne analizas la enhavon kaj

la formon : gi ne esploras la proporciojn de la parolado au

de giaj partoj, nek la moduladon de la voco, nek la signifon

de unuopa gesto, nek la spiriton de la ejo, nek la multnombrajn

aliajn elementojn de bona oratorajo. La publiko nur

sentas gin tutece kaj jugas gin kiel tuton. Surbaze de la

generala impreso, gi konsideras iun paroladon bona, bela,

ekscita, profunda, dum alian gi opinias malbona kaj sensignifa.

Surbaze de la sama generala impreso gi taksas unu

oratoron granda kaj forta, dum alian gi konsideras enuiga

paroladulo.

Fakte, al formigo de tiu generala, bona au malbona,

impreso, kontribuas multaj elementoj kaj de la parolado kiel

tia kaj de la oratoro kaj de la publiko mem. Por krei grandan

oratorajon ne suficas, ke ciu ci elemento kaj ciu eta detalo

estu atente cizita kaj ame cizelita. Necesas ankau kunligi ilin

kun arta gusto en unuecan tuton. Tiam la parolado estas vera

majstra verko, vera artajo. Nur tiam la bona enhavo estas

samtempe marmora statuo, harmonie multkolora bildo, sonora

242


muzikajo. Kaj la publiko, mem partoprenanta en tiu kreado,

ne nur admiras la profundon de la penso, sed ankau guas la

artecon de la formo. La enhavo fakte reliefigas, plifortigas

per la formo, kaj la formo esprimigas tra la enhavo. Enhavo

kaj formo unuigas apogante unu la alian kaj apogate unu

de la alia.

Tia estas la vera parolado - arta verko de talento kaj de

studo.


La talento estas donaco de la naturo. Oni povas gin nek

instrui nek lerni. Gi ekzistas au gi ne ekzistas. En pli au

malpli granda kvanto. Sed la talenton oni povas evoluigi.

Tion faras la studo kaj la praktiko.

La studo estas gis certa grado generala, komuna al ciuj

personoj kiuj parolas publike. Kelkaj retorikaj principoj

validas por ciuj specoj de paroladoj, por ciuj kategorioj de

publiko, por ciuj tipoj de oratoro. Aliaj estas specifaj kaj

koncernas nur difinitajn brancojn de la parolarto. Sed en

ambau okazoj temas nur pri largaj principoj kaj ne pri legaj

reguloj au striktaj ordonoj. Tiuj principoj - cu generalaj,

cu specifaj - estas kaj konsiderindaj kaj lerneblaj. Neniu

persono, kiu deziras paroli publike, neglektu ilin.

Estas, tamen, afero de ciu unuopa oratoro tauge adapti ilin

al la aktuala situacio, al la konkreta celo de la parolado, al sia

personeco. Ankau la lerteco, lau kiu la oratoro adaptas la

generalajn principojn al sia individueco, montras lian talenton.

Neniu retoriko povas tie helpi. Gi, ja, ne estas kolekto

de formuloj kaj sablonoj, sed teorio pri delikata arto. Kun

la esploro, analizo kaj starigo de tiuj generalaj principoj, gia

tasko finigas. Sed ne finigas la tasko de la oratoro. Guste nun

komencigas lia individua studado de la parolarto. Surbaze de

la trastuditaj retorikaj principoj, kiuj havas pli karakteron

de elastaj konsiloj kaj atentigoj ol de rigoraj instrukcioj, la

oratoro eltrovu la regulojn, kiuj konvenas al lia propra karaktero

kaj temperamento. Se inteligenta kaj sagaca apliko de

retoriko nepre estas kaj tre utila kaj tre fruktodona, netalenta

kaj sklaveca imitado estas tute certe mortiga por la parolado.

Retoriko transformas elokventecon en arton. Gi indikas la

243


vojon, lau kiu la penso, arte formulita, kaj tial pli potenca,

ricevas ampleksan kaj profundan atingpovon. Sed la celo de

la penso ne ciam estas nobla. Kelkfoje gi estas kase egoista

kaj maldigna. Retoriko, misuzita por celoj malhelaj, estas

tiom kondamninda, kiom gi estas utila kaj ec necesa por

disvastigo de ideoj grandanimaj. Enmane de la esperantistaro

- tiu avangardo de la progreso - gi estu plua armilo en la

lukto por interpopola amo, toleremo, vero, paco kaj homeco.

Jes, armilo ! Car por la homeco, bedaurinde, oni ankorau

devas lukti. Multe.

244

ALDONO

I

PAROLADO DE BRUTUS*

(El "Julio Cezaro" de William Shakespeare, III-a akto,

2-a sceno)



Brutus :

Romanoj, civitanoj kaj amikoj !

Audu min pro mia afero kaj silentigu,

por ke vi audu ! Kredu al mi pro mia

honoro kaj respektu mian honoron, por

ke vi kredu ! Jugu min per via sago kaj

vigligu vian sagacon, por ke vi pli bone

jugu!


Se en tiu ci kunveno sin trovas iu koramiko

de Cezaro, al tiu mi diras, ke la

amo de Brutus al Cezaro estis ne malpli

granda ol la lia. Se, do, tiu amiko demandas,

kial levigis Brutus kontrau Cezaron, -

jen estas mia respondo: Ne tial, car mi

malpli amus Cezaron, sed tial, car mi pli amas

Romon. Cu vi preferus, ke Cezaro

vivu kaj vi ciuj mortu sklavoj, au ke

Cezaro mortu, por ke vi ciuj vivu kiel

liberaj homoj ?

Car Cezaro min amis, mi lin priploras;

car li estis felica, mi pro tio gojas; car li

estis brava, mi lin honoras, sed car li estis



Komentario:

La parolado de

Brutus estas abstrakta

apologio de

altprincipa homo.

Klasika oratorajo

kun kadencaj antitezoj,

noblaj alvokoj,

alta stilo.

La mankoj kaj

vundaj punktoj estas

pluraj. Bruto

erare supozas, ke

la amaso komprenos

liajn abstraktajn,

principajn idealojn.

Fakte gi entuziasmigas

nur pri


la patoso. En la

parolado mankas

detala pruvo pri la

kulpo de Cezaro.

Tial la mortigo ne

estas sufice pravigita.

Brutus faras pluan

eraron, kiam li fori-

_______

(*) La paroladoj de Brutus kaj Antonio estas prezentitaj ci tie proze,



en formo adaptita al la postuloj de retoriko kaj al la eksplikoj, kiujn

mi donis en diversaj lokoj de tiu ci verko, prenante partetojn el la

du paroladoj kiel ekzemplojn. Mi vaste utiligis la brilan tradukon de

ambau paroladoj, publikigitaj en la jus aperinta Angla Antologio,

(eldonita de Universala Esperanto-Asocio, Rotterdam, 1957), kiun

faris Reto Rossetti.

249

ambicia, mi lin mortigis. Estas larmoj por



lia amo, gojo por lia felico, honoro por lia

braveco kaj morto por lia ambicio !

Kiu el vi estas tiel servuta, ke li volus

esti sklavo ? Se iu, li parolu, car lin mi

ofendis. Kiu el vi estas tiel kruda, ke li

ne volus esti Romano ? Se iu, li parolu,

car lin mi ofendis. Kiu el vi estas tiel

malnobla, ke li ne amas sian patrujon?

Se iu, li parolu, car lin mi ofendis. Mi

pauzas por la respondo.



(Krioj : Neniu, Brutus, neniu !

Sekve, neniun mi ofendis. Mi faris al

Cezaro nur tion, kion al Brutus vi rajtas

fari. La afero pri lia morto estas solene

enskribita ce la Kapitolo: sen malgrandigo

de lia gloro, kiun li inde meritis, kaj sen

troigo de lia kulpo, pro kiu li suferis

morton ! .



(Eniras Antonio kaj aliaj kun la

korpo de Cezaro en nefermita

cerko)

Jen venas lia korpo, funebrata de Marko

Antonio,kiu, kvankam li ne partoprenis

lian mortigon, havos tamen profiton de

lia morto: rolon en la respubliko - kaj

tion saman ja ciu el vi havos.

Nun mi foriras, sed sciu: kiel mi mortigis

mian plej karan amikon por la bono

de Romo, tiel mi havas ankau por mi mem

tiun saman glavon, kiam placos al mia

ras kaj lasas al Antonio

liberan agadkampon.

Li estas


tiel serene fida pri

sia pravo, ke la eblo

de kia ajn refuto

fare de Antonio tute

ne okupas lian menson.

Post kiam Brutus

finis sian parola -

don, audigis el inter

la amaso krioj,

postulantaj, ke li

farigu Cezaro. Evidenta

pruvo, ke la

amaso ne komprenis

liajn demokratajn,

respublikismajn

ideojn.


Antau ol foriri,

Brutus petas la

amason resti kaj

auskulti Antonion.

Li opinias, ke la

parolpermeso donita

al Antonio pruvos

al la amaso la

justecon de la konspirintoj.

La forman analizon

de la parolado

vidu sur p. 237 de

tiu ci libro.

patrujo postuli mian morton.



(Ciuj: Vivu, Brutus, vivu! Krio :

Farigu li Cezaro ! Per li la bonaj ecoj de

Cezaro regos !)

250


II

PAROLADO DE ANTONIO

(El "Julio Cezaro" de William Shakespeare, III-a akto,

2-a sceno)

(La amaso bruas malkontente).

Antonio :

Amikoj !. . . Romanoj !. . . Samlandanoj

! ....

Alklinu la orelojn ! Mi ja venas por



entombigi Cezaron, ne por glori lin. La

malbonaj faroj de la homoj ofte postvivas

ilin, dum la bonfaroj foriras en la teron

kun iliaj ostoj. Tiel estu kun Cezaro !

La nobla Brutus diris : Cezaro estis ambicia.

Se jes, nu, tio estis peza kulpo kaj

peze ja Cezaro tion pagis. Nun, lau la

permeso de Brutus kaj de la ceteraj -

char Brutus estas viro althonora kaj chiuj

ceteraj ankau tre honoraj - mi parolas

funebre pri Cezaro.

Mi trovis lin amiko lojala kaj justa, sed

Brutus diris, ke li estis ambicia - kaj

Brutus estas viro althonora. Al Romo li

kondukis multajn kaptitojn, kiuj tributis

al la kaso komuna. Cu Cezaro per tio

montris econ ambician ?

Kiam lamentis la malrica plebo, Cezaro

kunsente ploris. Ambicio devus el

stofo pli fortika. . . . Sed Brutus diris, ke

li estis ambicia - kaj Brutus estas viro

althonora !

Vi ciuj vidis, ke dum Luperkalo tri

Komentario :

Antonio komencas

hezite. La amaso estas

malamike agordita.

Antonio palpas

gian pulson por trovi

la gustan vojon.

Unua aludeto pri

la virtoj de Cezaro.

Zorgema laudo al

Brutus kaj al aliaj

konspirintoj. En tiu

ci loko gi havas la

celon havigi la

simpation de la

amaso, kiu aplaudegis

Brutus. La

frazo, plurfoje ripetita

farigas ciam

pli kaj pli ironia.

Pruvado, ke Cezaro

ne estis ambicia.

Unua apelo al emocio

de la amaso.

fojojn mi proponis al li kronon. Tri fojojn

li rifuzis gin

251

Cu tio atestas ambicion de Cezaro?



Sed Brutus diris, ke li estis ambicia -

kaj certe Brutus estas althonora !

Ne por refuti Brutus mi parolas, sed mi

devas diri kion mi scias.

Vi iam amis lin, kun bona kauzo. Pro

kia kauzo, do, vi lin nepriploras nun?

Prudento ! Vi al brutaj bestoj fugis; jugkapablon

la homoj perdis ! Indulgu min :

Mia koro nun kusas en la cerko kun

Cezaro ! Mi devas pauzi, por ke gi revenu !

(Li ekploras. Komentarioj de la

civitanoj: Sajnas, ke li tamen

iom pravas ! Se cion vi pripensas,

sur Cezaron granda malgranda

plago sekvas! Cezaro,

ja, la kronon malakceptis, kaj

sekve li ne povis esti ambicia !

Pri Antonio - Ha, povra ! Liaj

okuloj fajre rugas pro plorado !

En Romo ne trovigas pli nobla

homo ol Antonio !)

Hierau, unusola vorto de Cezaro estus

povinta kontraustari la mondon. Nun li

kusas tie, kaj neniu homo, ec ne la plej

humila, venas por lin omagi !

Se mi volus, civitanoj, inciti al vi la

korojn kaj la cerbojn al ribelo, mi ofendus

Brutus kaj Kasion kiuj, vi scias, estas

honoruloj. Ilin, do, mi ne ofendos; prefere

mi ofendos la mortinton, min kaj vin, por

ne ofendi tiajn honorulojn. . .

Dua apelo, nun

pliforta, al emocio.

Kuraga vortludo

pri la nomo

de Brutus.

Antonio lasas iom

da tempo, por ke

la amaso povu

digesti liajn argumentojn.

Unua sugesto al

ribelo !


Antonio montras

sian plej fortan

Sed jen pergameno kun sigelo de

Cezaro. En lia kabineto mi gin trovis. Se

la popolo audus tiun lian testamenton.

kiun - pardonu - mi ne volas legi, ciuj

kisus la vundojn de Cezaro kaj trempus

atuton: la testamenton

de Cezaro

Li tuj aludas, ke

la popolo profitos

de gi. Sed antau ol

diri tion klare, li

ankorau sonigas la

252

siajn tukojn en lia sankta sango, ec



petegus hareton pro memoro, kaj, je sia

morto, testamentus gin kiel rican heredajon

al la posteuloj !

(Audigas vocoj : Legu la akton!

Legu la testamenton ! Ni gin

audu !)


Trankviligu, amikoj ! Mi ne rajtas gin

lautlegi. Vi ne devas ekscii kiel vin

Cezaro amis. Vi ne estas stipoj au surdaj

stonoj. Homoj vi estas ! Kaj se vi audus

la testamenton de Cezaro, tuj gi vin flamigus,

farus vin rabiaj. Prefere vi ne sciu,

ke vi estas la heredantoj de Cezaro, car

se tion vi ekscius, kio sekvus?



(Krioj : Legu la testamenton !)

Ho ne postulu, estu paciencaj ! Mi tro

impetis aludante pri gi. Mi timas, ke mi

jam ofendis la honorulojn, kiuj en Cezaron

pusis siajn ponardojn. Jes, tion mi

ja timas !



(Krioj : Cu honoruloj ? Perfiduloj

ili estas! La akton. 1a

testamenton !)

Kio ? Cu vi do devigas min legi la testamenton

? Starigu, do, ringe cirkau la

kadavro de Cezaro, por ke mi montru al

vi tiun, kiu faris la testamenton. Cu mi

descendu ? Cu vi gin permesas ?

kordon de la sentimento.

Iom hezite,

ne sciante ankorau

kiel la popolo akceptos

la unuan

provbalonon pri

ribelo, li parolas

en -us formo. Incitinte

ankorau la

scivolon de la

amaso, li malkasas

ke la amaso heredos

el la testamento.

La vorto "honorulo"

farigas drasta,

kaj la amaso

reagas favore. Antonio

elmanovris, ke

unue la amaso eldiru

"perfidulo".

Antonio promesas

legi la testamenton

Fakte li tion ankorau

ne faros. Li

nur eluzos la permeson

malsupre(



Vocoj : Descendu ! Venu malsupren

! For de la cerko, for de

la kadavro ! Lokon por Antonio,

lokon por la plej nobla

Antonio !. . Antonio descendas).

niri de la tribuno

por montri la kadavron

kaj tiel ankorau

pli impresi

la emociojn.

253

Pretigu larmi, se vi larmojn havas. Vi



konas tiun ci mantelon. Mi memoras

kiam Cezaro unue gin surmetis : en sia

tendo, dum somervespero, post sia venko

super la Nerveoj. Jen kie trancis glavo de

Kasio; tie Kasko siris per insida bato;

trapikis tie ci Brutus, la amata. Kaj kiam

li elsiris la fistalon, jen kiel la sango de

Cezaro sekvis kvazau gi volus konstati cu

vere Brutus batis tiel akre: Car Brutus,

kiel vi scias, por Cezaro estis angelo ! Ho

dioj, kiel lin Cezaro amis ! El ciuj trancoj,

gi estis la plej amara, car kiam Cezaro

vidis lin bati, maldankemo - pli forta ol

la perfidaj armiloj - tutvenkis lin. Lia

granda koro krevis tiam kaj, la vizagon

volvinte en la mantelo, ce la bazo de

Pompeo-statuo, kiu sangversis dume, jen

Cezaro la granda falis !

Ho kia falo, miaj samlandanoj ! Falegis

tiam mi kaj vi, ni ciuj, dum la sanga

perfido baumis venke.

Ha, nun vi ploras, nun kompato trancas,

viajn korojn : Sanktaj estas tiuj larmoj.

Karaj animoj, cu vi ploras nur pro la

vundoj en la vesto de Cezaro ?

(Li malkovras la kadavron. )

Rigardu do ! Jen li mem buce brecita

de la perfidistoj !

(Krioj kaj vocoj : Ho, kortusa

vido ! Ho, la nobla Cezaro !

Kanajloj, perfidistoj ! Ni vengu

lin ! Vengon ! For ! Bruligu !

Fajron ! Morton al perfidistoj !

Silenton por la nobla Antonio !

Ni lin auskultos ! Ni lin sekvos !

Kun li ni mortos !)

Antonio elvokas

kompaton por Cezaro

kaj koleron

kontrau la murdintojn.

Li ruze mencias

la gloran venkon

de Cezaro super la

Nerveoj - venkon,

pri kiu la Romanoj

aparte fieras.

Emocio kaj patoso.

Antonio uzas por

la unua fojo la

vorton "perfida".

Duan fojon li

uzas la vorton

"perfida".

Post la supra

forta krescendo,

Antonio malkase

nomas la konspirintojn

„perfidistoj“.

254


Amikoj karaj, dolcaj, pauzu iom en via

storma, ekribela tajdo ! Honoruloj faris ci

tiun faron ! Pro kia kauzo privata ili tiel

agis, ve, mi ne scias: ili estas sagaj, honoraj

viroj, kaj ili respondos al vi sendube

per klarigoj kaj rezonoj. Mi ne venis por

steli viajn korojn. Mi oratoro ne estas,

kiel Brutus, sed, kiel vi min konas, simpla

homo, kiu amas sian amikon. Kaj tion tre

bone scias tiuj, kiuj permesis al mi paroli

ci tie publike. Mi, ja, ne havas spriton au

kvalitojn, vortojn au gestojn, nek mi

havas la parolpovon eksciti la korojn !

Mi nur paroladas ripetante tion, kion vi

mem bone scias. Mi montras la karajn

vundojn de Cezaro - ci dolcajn, mutajn

busojn - kaj petas ilin paroli anstatau

mi. Sed se mi estus Brutus, kaj li, male

Antonio, jen estus Antonio, kiu scius

provoki la animojn kaj enmeti en ciun

vundon de Cezaro langon, kiu instigus ec

la romajn stonojn levigi kaj ribeli !



(Ciuj: Ni ribelos, ni bruligos

la domon de Brutus !)

Ho ve, amikoj, kion vi volus fari ? Kiel

Cezaro meritis vian amon? Vi gin ne

scias, do mi diros al vi. La testamenton vi

jam forgesis !

(Ciuj: Ni restu, do, audi la

testamenton !)

Jen gi, sub la sigelo de Cezaro. Al ciu

roma civitano, al ciu homo li donas po

sepdek kvin drahmoj.



(Vocoj : Ho, la plej nobla

Cezaro! Ni vengos lian morton!)

Auskultu min pacience !

Al vi li lasas, krome, la aleojn, siajn

Sajnigante ke li

pledas por la konspirintoj,

li vekas


ankorau pli fortan

indignon kontrau

ilin per sia konscie

lama defendo. "Honoruloj",

kiuj murdas

pro "kauzo privata"

- sovaga mokado

pri la konspirintoj.

Tre efika paroladparto.

Antonio


direktas la pensojn

de la auskultantoj

aparte al Brutus,

kiun li prezentas

kiel grandan oratoron

scipovantan

per rezonado konvinki

la amason,

dum li mem prezentas

sin naivesincera

parolanto.

Aperta sugesto

pri ribelo, sed sugesto

farita tre

lerte: se Antonio

havus la oratoran

kapablon de Brutus,

tiam li instigus

ec la romajn stonojn

ribeli !


Antonio atingis la

cefan celon de sia

parolado sen uzo

de la testamento.

Nun li eluzas sian

plej fortan atuton.

Li legas al la amaso

la testamenton

kaj tiel plifortigas

gian decidon agi

kontrau la konspi255

privatajn laubojn kaj la gardenojn gis la

bordo de Tibero. Ciuj ci bienoj estas viaj,

je via komuna dispono por promenadi kaj,

plezuri !

Kia Cezaro ! Kiam venos alia tia ? !



(Krioj : Neniam, neniam ! Venu,

venu tuj ! Ni sankte kremacios

lian korpon ! Per torcoj ni

bruligos la domojn de ciuj

perfidistoj ! Alportu fajron !

Altrenu benkojn ! Benkojn

fenestrojn, pordojn, kion ajn !).

rintojn. Antonio

konscias, ke nura

emociigo povas baldau

vaporigi. Tial

li donas konkretan

motivon, kiu tusas

la personan intereson.

La venko de Antonio

estas kompleta.

La amaso

agas plene lau liaj

deziroj.

La analizo de la

parolado el forma

vidpunkto estas donita

sur la p. 237

k.s. de tiu ci libro.

256

III

1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19


Elŝuti 2.27 Mb.

  • ALDONO
  • PAROLADO DE ANTONIO

  • Elŝuti 2.27 Mb.