Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Karlo facila legolibro de Edmond Privat Kun antaŭparolo de Marie Hankel

Elŝuti 112.85 Kb.

Karlo facila legolibro de Edmond Privat Kun antaŭparolo de Marie Hankel




paĝo1/3
Dato05.10.2017
Grandeco112.85 Kb.

Elŝuti 112.85 Kb.
  1   2   3


KARLO

Facila legolibro
de Edmond Privat


Kun antaŭparolo de Marie Hankel

3-a brazila eldono

Liga Brasileira de Esperanto
(Brazila Esperanto-Ligo)


Praça da República, 54 - II
Rio de Janeiro - Brazilo
1963


Antaŭparolo

Inter la ĉefverkoj de nia literaturo ekszistas jam kelkaj tre bonaj, originalaj rakontoj: unu el la plej belaj estas "Karlo" de Edmond Privat. Ĝi aperis unue en 1909, kaj tiam la aŭtoro skribis:

"La eldonisto petis min, ke mi verku facilan legolibron por la lernantoj de kursoj aŭ la komencantoj, kiuj ĵus finis sian lernadon en lernolibro. Mi intencis prezenti dudek tekstojn aranĝitajn tiamaniere, ke en ĉiu estos multaj vortoj pri sama temo de la ĉiutaga vivo. Por pli bone konservi la intereson de la lernanto en dudek ĉapitroj, mi verkis unu rakonton pri la vivo de junulo, de lia infaneco ĝis lia edziĝo. "La libreto sin nomis modeste: Facila legolibro por la lernado de Esperanto.

Pro tiu ĉi modesta subtitolo unue ne ĉiuj ekkonis ĝian altan literaturan valoron. La libreto estas malgranda romano, ĝiaj ĉapitroj estas 20 juveloj de delikata, artplena priskribo de juneca vivo. Laŭ la modelo de Dickens la komenco de la miniaturromano estas la naskiĝo de la heroo. Ni travivas kun li la infaneco, la lernejon, la studadon; ĉio estas nete kaj mallonge priskribita. Tiu ĉi mallongeco efektive montras majstrecon, unu ĉapitro pentras sur la paĝoj la tutan medion, en kiu vivis nia juna amiko Karlo.

La karaktero de la rakonto estas iu dolĉa, ŝercema seriozeco, profunda sentemego kaj aminda simpleco.

Kortuŝa estas la ĝojo de la avo pri la naskiĝo de la nepo, de tiu bona avo, kies morto estas la unua ĉagreno de Karlo. Ideala homo, kiu diris al sia nepo: "En ĉiu homo estas anĝelo kaj diablo. Ciam parolu al la bona parto de la homo, neniam al la malbona. Kortuŝa estas la sceno, kiam dum latina leciono la profesoro trovas sur benko la engravuritan nomon de sia patro; pro la emocio li ne povas puni la nunan generacion.

Kaj la amiko! Ni ĉiuj scias, kiam efikon kaj altan valoron por nia vivo havas amiko, kiun ni opinias nia modelo, kiun ni adoras. La talenton, la amon, la profesion, ĉion ni vidas en ĉarmaj, delikataj bildoj antaŭ niaj okuloj. La libro ne havas draman konflikton, ĝi harmonie finiĝas per bela vojaĝo; bona vojaĝo estu la cetera vivo de Karlo kaj Alico!

Ju pli ofte vi legos la libron, des pli multe vi ĝin ŝatos.

Ĝia Esperanto estas bonega, simpla, eleganta kaj tute klasika.

Marie Hankel      

Ĉapitro 1.   La familio.

Kiam naskiĝis Karlo, rozkolora kaj sana bubeto, liaj gepatroj estis ankoraŭ tre junaj. Ilia unua infano li estis. Lia apero en tiu ĉi mondo kaŭzis grandegan ĝojon en la tuta familio. Filo! Vera vivanta knabeto! La junaj gesinjoroj Davis estis tre fieraj pri Karlo kaj ĝuis internan kaj trankvilan plezuron.

Sed la patro de sinjoro Davis estis tro ĝoja por esti kvieta. Avo li estis nun; li tute forgesis, ke tio lin iom maljunigas, kaj li kontraŭe sentis en si infanan gajecon.

Dum du tagoj post la naskiĝo de Karlo, li ne povis labori en sia oficejo. Li kuradis de sia domo al la domo de sia filo, kaj de tie revenadis al sia domo; li promenadis tra la stratoj de la urbeto, eniris en ĉiajn magazenoj por aĉeti objektojn tute senutilajn; al ĉiu almozpetanto li donis multajn monerojn. Oni povis facile vidi, ke li estas kontenta.

La gepatroj de sinjorino Davis estis jam tre maljunaj. Ili loĝis en granda urbo, kaj oni telegrafe anoncis al ili la naskiĝon de ilia nepo. Por ili ne la unua li estis. Ilia filino Margareto, la feliĉa patrino de Karlo, estis ilia sepa infano. Jam du el ŝiaj fratinoj kaj tri el ŝiaj fratoj estis edziĝintaj kaj eĉ havis infanojn, kiam fraŭlino Margareto renkontis la junan sinjoron Davis, kun kiu ŝi baldaŭ fianĉiniĝis kaj tre baldaŭ poste edziniĝis. Fraŭlino Margareto estis tre beleta junulino kaj tre dolĉa. Pro tio ĉiuj gefratoj multe amis ŝin. Kaj ŝiaj gepatroj ricevis grandan ĉagrenon, kiam ŝi devis forveturi kun sia juna edzo.

En la baptotago de Karlo preskaŭ la tuta familio de sinjorino Davis ĉeestis, kaj ankaŭ la patro kaj la juna frato de sinjoro Davis. Oni nomis la knabon Karlo Teodoro, por kontentigi lian patran avon, sinjoron Karlo Davis, kaj lian patrinan avon, sinjoron Teodoro Renberg. Kompreneble, oni ne povis elekti alian baptopatro, ol lian patran avon. La baptopatrino estis la plej maljuna fratino de sinjorino Davis.

Dum la pastro malsekigis lian beletan kapeton kun kreskantaj blondaj haroj, sinjoreto Karlo Teodoro ŝajnis gaje rideti kaj, subite palpante siajn malsekan haroj per siaj manetoj, li faris al la ĉeestantoj en la preĝejo laŭtan, sed nekompreneblan paroladon, kiu preskaŭ rompis la seriozecon de la ceremonio. Sendube por haltigi lin, lia onklino donis al li pluvegon da kisoj. Kredante, ke ili estas gratulesprimoj, kaj estante jam tre modesta, li tre malafable akceptis tiujn kisojn. Jam tiam li mirigis multajn personojn.

Ĉapitro 2.   La hejmo.

Junaj gesinjoroj Davis estis nek riĉaj, nek malriĉaj, kaj havis treege ĉarman hejmon apud la urbeto. Tre simpla dometo, malgranda ĝardeno kun kelkaj arbetoj, jen ilia tuta hejmo, sed ĉio estis tre pura kaj delikata interne kaj ekstere. En la ĉambroj ĉio estis hela, la murpaperoj kaj la meblaro. Ĉie oni povis admiri, kiel orde kaj elegante la delikataj manoj de sinjorino Davis aranĝis ĉiujn aferojn.

La patro de Karlo Teodoro estis ĉefkomizo en filio de la nacia banko kaj li ricevis tre bonan salajron. Ĉar nek li, nek lia edzino multe elspezis, li povis ĉiujare ŝpari sumon por "siaj infanoj".

Efektive, Karlo ne ĝuis tre longe la gloron, esti sola en la nova generacio de la familio. Kiam li estis dujara kaj jam kuradis tre bone tra la tuta domo, li trovis iun tagon bluokulan fratineton en la antikva lulilo, kie li kutimis dormadi antaŭ tre longe... Kiam li estis malgranda.

Aliaj kredeble estus iĝintaj tre ĵaluzaj, sed Karlo estis grandanima, kaj lia vizaĝo tuj montris larĝan rideton kaj afablan esprimon de protektemo. Petinte la permeson de sia patrino, li kisis dufoje la frunton de sia dormanta fratineto. Poste ekaŭdante la laŭtan ridegon de iu nekonata sinjoro kun pinta barbo kaj longa griza surtuto, li forte ofendiĝis kaj tuj eliris el la ĉambro.

Karlo tre multe interesiĝis pri la progresoj de sia fratineto Helenjo. Kiam ankaŭ ŝi povis kureti tra la domo, li fariĝis ŝia instruanto kaj gvidanto.

Karlo estis tre observema kaj ankaŭ tre entreprenema. Li penadis imiti ĉion interesan, kion li vidis aŭ pri kio li aŭdis. Uzante tablon kaj multajn seĝojn, li konstruis grandan ŝipon, kies bela flava kamentubo estis... la paperkorbo de lia patro. Por Helenjo li ĉiam aranĝis konfortan sidejon per broditaj kusenoj forprenitaj el la salono.

Kiam sinjorino Davis laboris ĉe sia kudromaŝino kaj Karlo ekfajfis kaj bruadis por anonci, ke danĝera ventego minacas la ŝipon, la timigita fratineto ekploris, tremante inter la broditaj kusenoj. Subite ĉio haltis: la kudromaŝino kaj la ŝipo. Helenjo baldaŭ retrankviliĝis sur la genuoj de la patrino, konsolita, ĉu per ŝiaj dolĉaj kisoj, ĉu per la elokventaj klarigoj de Karlo, kiu venigis la ventegon nur por havi la okazon, kuraĝe savi sian fratinon.

Supre en la domo estis longa subtegmenta ĉambro, en kiu kuŝis kestoj, korboj, seĝoj kaj malnovaj objektoj. Estis por Karlo vera paradizo. Kiam li trovis malfermita la pordon de la ŝtuparo, li rapide rampis al la ŝatata ĉambrego. Tie li plezurege ĉirkaŭpromenis, malfermante la kestojn, palpante kaj malordigante ĉiujn objektojn. La ĝojo daŭris, ĝis kiam lia patrino aŭ la servistino, aŭdinte bruon, venis lin preni kaj rekondukis lin malsupren for de la paradizo.

Por doni al si tute liberan kaj ne embarasitan ŝajnon li fiere frotis siajn terure nigrajn manojn sur sia beleta rozkolora antaŭtuko.

Ĉapitro 3.   La servistino.

La geavoj de Karlo havis tre longe servistinon, kiun ĉiuj en la familio multe amis pro ŝiaj fideleco kaj diskreteco. Kiam la juna sinjoro Davis edziĝis, la servistino iris en la novan hejmon por ĉion aranĝi. La juna edzino tiom plaĉis al ŝi, ke ŝi tie restis; kaj post la naskiĝo de Karlo ŝi decidis, ke ŝi neniam foriros.

Anjo estis ŝia nomo. Pintan nazon ŝi havis kaj du malgrandajn grizbluan okulojn kaj vangojn ĉiam tre ruĝajn, kvazaŭ pomoj de bela aŭtuno. Sian blankan kufon ŝi preskaŭ neniam demetis, sed ofte okazis, ke Karlo fortiris ĝin, por vidi la koloron de ŝiaj haroj. Ĉiufoje li ricevis pro tio vangofrapon kaj tuj poste kison.

En la domo Anjo faris ĉion; ŝi estis ambaŭ: kuiristino kaj ĉambristino, sed la domo estis tiel malgranda, ke ŝi facile plenumis siajn taskojn. Sinjorino Davis ŝin ofte helpis kaj faris ĉiujn kudrolaborojn. Anjo sentis en si tre grandan admiron al la juna dommastrino pro ŝia granda delikateco en ĉio, ŝi tiel belete aranĝis la plej malgrandajn detalojn en la kara hejmo.

Kelkfoje Karlo ricevis permeson, iri frumatene al la legomvendejo kun Anjo. Ŝi portis du grandajn korbojn kaj li malpezan retsakon. Post dek-kvinminuta marŝado ili alvenis sur la publika placo. Multaj ĉevaloj kaj veturiloj staris apud la trotuaroj. En la mezo de la placo, ĉirkaŭ la monumenta fontano, sidis la gevendistoj kun siaj tabloj kaj korbegoj plenaj je brasikoj, terpomoj, fromaĝoj, fruktoj ĉiuspecaj. Anjo diskutadis kun multaj virinoj kaj fine aĉetis diversajn legomojn kaj grandan pecon da butero. Kelkfoje ŝi metis ion en la retsakon de Karlo. Poste tre rapide ili hejmen reiris. Dum kiam li kuretadis apud Anjo, Karlo pensis, ke ŝiaj korboj forportis kun la legomoj ankaŭ iomon de la odoro de la vendoplaco.

Kelkfoje Karlo helpis Anjon, meti la telerojn sur la tablon. La forkojn, kulerojn kaj tranĉilojn li ankaŭ alportis, sed neniam glasojn, ĉar Anjo opiniis la aferon tro danĝera.

Iam li rompis tason, ĉar li provis porti tri samtempe. Alkuris Anjo ĉe la bruo...

-- Estas nenio, -- ekkriis Karlo, -- mi ne vundiĝis.

Anjo lin longe riproĉis, sed Karlo opiniis, ke estus multe pli saĝe, se ŝi irus tuj por preni alian tason.

Kun Karlo, Anjo estis ĉiam gaja kaj ŝercema; sed kun Helenjo, ŝi estis multe pli dolĉa kaj eĉ ŝajnis iom malĝoja, rigardante ŝin. Ŝi prenis ŝin delikate en siajn brakojn kaj movis la kapon penseme. Ĉiuj same ŝajnis melankolie dolĉiĝi apud Helenjo. Ŝi estis tre pala kaj delikata knabineto, kaj la patrino plej atente zorgadis pri ŝi.

Karlo tre amis sian fratineton, sed ne kuraĝis multe ludi kun ŝi, ĉar ŝi ŝajnis timi la bruon kaj tre ofte ekploris. Li opiniis, ke la knabinoj estas delikataj estaĵoj, kiuj necesigas multajn zorgojn.

Ĉapitro 4.   Dimanĉo.

Dimanĉe matene Karlo restadis longe en sia liteto kaj ĝuis la dolĉajn sonĝojn, kiujn alportas la oraj sunradioj, enirante en la ĉambron inter la kurtenoj de la fenestro... Subite li ekvidis la dolĉan vizaĝon de sia patrino, alveninta por lin veki. Tre gaja li estis. Laŭte sonoradis la sonoriloj de la preĝejoj, dum lia patrino lin helpis por lia tualeto.

Karlo opiniis, ke la spongoj estas tre malagrablaj objektoj, kiuj metas sapon en liajn okulojn. Li jam ofte konigis tiun impreson al sia patrino, sed ŝi tamen daŭrigis la uzadon de spongoj. Dimanĉe sinjorino Davis vestis Karlon per brodita flanelĉemizeto, blanka pantalono kaj blua jaketo. Li havis beletajn flavajn ŝuetojn kaj ankaŭ grandan ruĝan ĉapelon, pri kiu li estis tre fiera.

Dimanĉe posttagmeze Karlo promenadis kun sia patro. Li ŝatis iri al la bordo de la rivero por vidi la ŝipojn kaj la fiŝkaptistojn, kiuj estis tre multaj. Estis seriozaj sinjoroj, longbarbaj maljunuloj kaj ankaŭ multaj knaboj. Ĉiu silente sidis sub unu el la arboj ĉe la bordo. Ili pacience rigardis la fadenon de sia fiŝkaptilo, malaperantan en la akvo. De tempo al tempo iu levis subite sian kanon kaj malkroĉis de la hoko brilantan fiŝon, malespere baraktantan ĉiuflanken.

Antaŭ la vespero sinjoro Davis kaj lia fileto reiris hejmen kaj alvenis ĝustatempe por trinki tason da varmega teo en la salono.

Ofte la avo kaj onklo Jako vizitis ilin dimanĉe, kaj ĉiuj vespermanĝis kune.

La onklo Jako kelkfoje alportis sian fonografon, kaj Karlo aŭdis mirigajn kantojn kaj muzikaĵojn. Iam onklo Jako diris ŝerckanteton antaŭ la granda buŝo de la fonografo. La maŝino ripetis la kanton poste kaj eĉ la ridegon de la avo kaj de la patro. Onklo Jako klarigis, ke la fonografo ripetus, kion ajn Karlo dirus antaŭ la maŝino, sed Karlo ne kuraĝis ion diri. Li jam opiniis, ke ofte estas tre saĝe silenti.

Karlo multe ŝatis sidi sur la genuoj de sia avo kaj aŭdi rakontojn pri la infaneco de sia patreto aŭ pri malproksimaj landoj, kiujn la avo vizitis, kiam li estis juna. Li ŝatis aŭdi pri la maro kaj forte deziris, ĝin iam vidi.

Kiam estis bela vetero, la tuta familio sidis en la ĝardeneto. La avo prenis sian pipon, ĝin plenigis per tabako kaj ĝin ekbruligis. La patro kaj la onklo fumis nur cigaredojn. Karlo tre malŝatis la tabakfumon, kiu dolorigis liajn okulojn, preskaŭ same kiel la sapo el la spongoj. Li ofte demandis sian patron, kial la viroj fumas, kaj la patro ĉiam respondis:

-- Por la plezuro.

Karlo decidis, ke li trovos pli agrablan plezuron ol fumadi, kiam li estos viro. Sed kiam la avo diris al li, ke ĉiuj maristoj fumas, li ekŝanĝis sian opinion.

Ĉapitro 5.   Lernado.

Karlo jam fariĝis forta knabeto kaj rapide grandiĝadis, sed li ankoraŭ ne eklernis la literojn de la alfabeto. Lia patrino decidis, ke ŝi mem instruos lin en la komenco.

Ĉiumatene ŝi sidigis lin apud si kaj malfermis grandan libron kun nigraj signoj. Ŝi klarigis al li, ke per tiuj signoj oni skribas, kaj se li bone lernos ilin, li povos baldaŭ legi belegajn rakontojn en libroj. Karlo opiniis, ke la homoj estas vere mallertaj kaj sensencaj, kial ili ne venas mem por diri siajn rakontojn. Estus multe pli simple. Post pripensado li esprimis sian opinion al la patrino.

-- Sed, karuleto, -- ŝi diris, -- miloj da personoj volas koni la rakontojn. Estus neeble, ke la rakontistoj vizitu ĉiujn. Multaj rakontistoj loĝas tre malproksime, multaj estas mortintaj nun, kaj oni deziras tamen legi nun tion, kion ili skribis.

-- Sed kial ili ne parolis en fonografon, kiel onklo Jako. Oni ĉiam povus aŭdi ilin.

La patrino trovis Karlon iom tro diskutema:

-- Nu, karega, -- ŝi diris, -- kisante lin, vi devas eklabori.

Sed Karlo profundiĝis en sia pensado... la strangaj nigraj signoj dancadis en nebulo antaŭ liaj okuloj. Li ripetis: A, B, C, senatente. Kiam lia patrino petis lin, montri B, li ne sciis. La literon S li bone rekonis, ĉar ĝi similas serpenton, kaj ankaŭ O kaj C, kiuj similas tutan kaj duonan lunon. Por instrui al li la aliajn literojn, la patrino bezonis multajn semajnojn kaj grandan paciencon. Fine gesinjoroj Davis decidis, ke Karlo iru en lernejon. Ne malproksime de la hejmo loĝis maljuna sinjorino kaj ŝia filino, kiuj ambaŭ instruis infanojn. La lecionoj okazis nur tri matenojn ĉiusemajne, lunde, merkrede kaj vendrede.

Sinjorino Davis mem kondukis Karlon al la lernejo la unuan fojon. Dum ŝi parolis kun la respektinda estrino, sinjorino Linar, Karlo rimarkigis al fraŭlino Linar, ke unu seĝo en la klasĉambro estas rompita, kaj ankaŭ, ke estas desegnita vizaĝo sur la muro. Li demandis la fraŭlinon, ĉu tio estas ŝia portreto aŭ tiu de la maljuna virino. La fraŭlino treege ruĝiĝis kaj komencis eldiri al Karlo longan liston de aferoj, kiujn li ne faru en la lernejo. Kontentigite per tia programo, la knabo ne demandis ŝin pri tio, kion li ja devos fari.

-- Mi esperas, ke vi estos bona kaj ĝentila, -- diris lia patrino, adiaŭkisante lin.

-- Ho jes, patrineto, la juna sinjorino jam rakontis al mi ĉiujn amuzajn aferojn, kiujn oni faras tie ĉi.

Kiam la unua leciono estis komencita, Karlo havis tre baldaŭ siajn manojn tute makulitaj per inko, laŭ sia kutimo li viŝis ilin per sia rozkolora antaŭtuketo. Beleta knabineto, kiu sidis apud li, multe ridis kaj moke rigardis lin. Pro tio Karlo opiniis, ke li certe pli multe amas sian fratinon Helenjon ol ŝin.

Ĉapitro 6.   La ideoj de Karlo.

Karlo estis tre pensema knabeto kaj jam havis siajn precizajn ideojn pri multaj aferoj, dum aliaj infanoj malfacile komprenis geografion, li tre bone prezentis al si la formon de la mondo: Post la montoj estas maroj, teroj kaj denove montoj, ĝis la du ekstremoj de la mondo. Tie sendube estas muro aŭ barilo, kiel sur la ponto, por malhelpi, ke la personoj falu en abismon.

Karlo forte deziris iri iam al unu el tiuj ekstremoj de la mondo. Certe estus strange, vidi nenion plu antaŭe: nur la bluan ĉielon supre, kaj sub ĝi... nenion. Li tre miris, kien falus iu homo, kiu estus forsaltinta de la mondo. Se li posedus la aeroplanon de la riĉa sinjoro, kiun konas lia patro, li provus flugi malsupren sub la mondon kaj reveni supren ĉe la alia flanko. Li deziris scii, kia estas la subaĵo de la mondo.

Karlo demandis sian patron pri tio. Sinjoro Davis estis tre amuzata per la ideoj de Karlo kaj klarigis al li, ke la mondo estas kvazaŭ grandega oranĝo, rondfluganta ĉirkaŭ la suno, kiu ankaŭ estas tre granda globo. Ĉiuj steloj kaj la luno ankaŭ estas globoj. La patreto klarigis al Karlo, ke la homoj vivas sur la tuta terglobo. Sed Karlo ne povis kredi tion kaj pensis, ke certe lia patro eraras. Kiel la homoj povus stari sub la globo? Estus necese, ke ili pendigu sin al la tero per siaj manoj. Sendube multaj falus. Li ne povis kredi, ke homoj vivas tie.

Tiu demando lin multe okupis, kaj li ŝajnis pripensadi dum la tuta tagmanĝo post la respondo de sia patro. Lia patrineto promesis, ke, kiam li scios bone legi, ŝi aĉetos por li ilustritan libron pri tiuj aferoj.

Karlo havis grandan admiron al ĉiuj metiistoj, al ĉiuj manlaboristoj. Kun sia patrino li jam vizitis la paniston kaj vidis lin bakanta la panojn. Li vidis la ŝufariston enpikanta najlojn en la ŝuojn per martelo. Li eĉ vidis ie en la urbeto grandan ĉambron, kie multegaj junulinoj fabrikas ĉapelojn por sinjorinoj. Ili aranĝis rubandojn kaj plumojn sur la ĉapeloj. Pasante preter granda hotelo, li vidis tra malaltaj fenestretoj grandan kuirejon, kie multaj viroj, kun blankaj antaŭtukoj kaj ĉapoj, movis pladojn kaj kaserolojn kun granda bruo. Odoro de rostajo alvenis al la nazeto de Karlo.

En la stratoj ĉiu ŝajnis rapidi, knabo puŝis veturileton ŝarĝitan per pakaĵoj, du leterportistoj saltis sur la tramveturilon, maljuna lama viro kriante vendadis ĵurnalojn. Sinjorino Davis klarigis al sia filo, ke ĉiuj homoj laboras por gajni monon kaj aĉeti siajn vestojn kaj nutraĵojn kaj tiujn por sia familio.

Ankaŭ tio multe pensigis Karlon.

-- Kion faras patreto? -- li demandis.

La patrineto kondukis lin al la oficejo de sia edzo, kaj li vidis sian patron skribanta en granda librego ĉe alta tablo. Karlo opiniis, ke lia patro havas tre enuigan profesion, kaj li decidis, ke li mem preferos fariĝi kuiristo en hotelo aŭ veturigisto.

Ĉapitro 7.   La sonĝo de Karlo.

Post la interparolo kun sia patro pri la formo de la tero, Karlo pripensis ankoraŭ tre ofte dum la tago. Strangan sonĝon li havis en la sekvinta nokto. Li sonĝis, ke sinjoro de Lavel, la riĉa amiko de lia patro, lin invitis por kunvojaĝado en sia aeroplano.

Ili aĉetis grandan keston da biskvitoj, kaj metinte ĝin sur la aeroplanon, ili sidiĝis kaj ekflugis for. Ili devis transiri altajn montojn. La aeroplano flugadis tre rapide kaj trapasis grizajn nubojn. Estis malseke kaj malvarme. Karlo sin premis al sia gvidanto, dum ili pasis super akraj montpintoj kaj teruraj rokoj.

Sinjoro de Lavel montris al Karlo, kiel la ebenaĵo subite finiĝas en la malproksimo. Efektive Karlo vidis post la kampoj kaj arbaroj blankan linion kaj poste... nur la bluon de la ĉielo. Tie estas la ekstremo de la mondo, kiun li tiel deziris vidi. La aeroplano baldaŭ surteriĝis. Marŝinte kelkajn paŝojn, Karlo sin trovis ĉe la limo de la mondo. Estis granda kajo kun fera barilo inter limŝtonoj. Tenante la manon de sinjoro de Lavel, Karlo kliniĝis por rigardi malsupren: nenio, nur bluo... senfine. Zumadis en la oreloj de Karlo, kaj antaŭ liaj okuloj flugadis miloj da malprecizaj rondetoj. Li premis pli forte la dikan manon, kiun li tenis.

Li estus tre dezirinta, ĵeti ion malsupren, sed li ne povis trovi eĉ unu ŝtoneton. Tie estis nur sablo. Dum momento li pensadis, ĉu li ĵetos sian poŝtranĉileton. Sed ekpensante pri sia patrino, kiu donis ĝin al li, li decidis, ke li ne ĵetos ĝin.

Ili ambaŭ manĝis kelkajn biskvitojn tute malmoligitajn de la malvarmo.

-- Nu, -- diris sinjoro de Lavel post momento, -- ni nun veturos malsupren sur nia flugmaŝino, ĉu ne?

Karlo ektimis iom, sed nenion diris. Ili forflugis. La aeroplano transpasis super la barilo kaj flugadis tute rekte for de la tero.

Post kelkaj minutoj, kiam ili estis jam tre malproksimaj de la tero, sinjoro de Lavel ŝanĝis la direkton de la maŝino. Ĝi komencis oblikvan flugadon malsupren. Ili reproksimiĝis al la tero, kaj tiam ĝian subaĵon ili vidis. Karlo penis rememori la klarigojn de sia patro. Tio estis do la malsupra duono de la oranĝo. Sed certe neniu povus vivadi tie. Nur per aeroplanoj aŭ per aerŝipoj oni povas tiel moviĝi sub la terglobo

Pli kaj pli multe mallumiĝis, dum la aeroplano rapidege flugadis kurbe por restadi proksime al la tero. Stranga afero, la ĉielo estis malsupre kaj flanke, sed supre kaj ĉe la alia flanko estis la bruna tero.

La aeroplano estis malsuprenirinta tre rapide kaj povis nun flugadi preskaŭ horizontale. Ili ekvidis strangajn arbojn kun longa torda trunko rampanta. Baldaŭ domojn ili ekvidis, verajn domojn pendantajn sub la tero. Ili estis tre multaj kaj ŝajnis esti lignaj dometoj diverskolore pentritaj. Ĉiam pli kaj pli multe ili alproksimiĝis. Karlo rimarkis, ke la dometoj havas pintan tegmenton kaj ŝajnas pendi je la tero per granda fera ringo ligita al la trunkoj kaj branĉegoj de la rampantaj arboj.

Inter la domoj estis pontoj, sur kiuj aperis multaj homoj ŝajne blanke vestitaj.

Klininte la kapon malantaŭen por pli bone vidi, Karlo perdis sian ekvilibron kaj falis en la abismon...

Li sentis la malvarman aeron siblantan ĉirkaŭ liaj oreloj, dum kiam li senfine faladis en la profundegaĵo.

-- Nu, karuleto, estas malfrue, vi devas ellitiĝi!

La patrino lin vekis. Karlo frotis siajn okulojn:

-- Patrineto, -- li diris oscedante, -- mi vidis homojn sub la alia flanko de la mondo.

Ĉapitro 8.   La liceo.

Kiam Karlo estis dek-dujara, liaj gepatroj opiniis, ke li sufiĉe longe restis en infana lernejo. Estis tempo, enigi lin en liceon. (Liceo estis, en la tempo de nia rakonto, la nomo de la oficialaj lernejoj, kie la knaboj lernadas, ĝis kiam ili fariĝas studentoj.) Estis unu liceo en la urbo. Bedaŭrinde ĝi estis malproksime, kaj Karlo devos marŝadi dudek minutojn, por tien iri de sia hejmo. Lia patrino proponis, ke oni aĉetu por Karlo biletaron por la tramvojo, sed sinjoro Davis tute ne permesis tion. Li opiniis, ke marŝado estas tre bona kaj saniga ekzercado.
  1   2   3


Elŝuti 112.85 Kb.


Elŝuti 112.85 Kb.