Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Eveline novelo verkita de James Joyce Komparo de du tradukoj en Esperanton

Elŝuti 9.18 Kb.

Eveline novelo verkita de James Joyce Komparo de du tradukoj en Esperanton




Dato20.03.2017
Grandeco9.18 Kb.

Elŝuti 9.18 Kb.

Eveline – novelo verkita de James Joyce

Komparo de du tradukoj en Esperanton

Mi verkis mian tradukon antaŭ sep jaroj sed ankoraŭ memoras pri la grandaj problemoj kiujn mi renkontis. Kiom kaj kie oni audas la voĉon de Joyce kaj kie la voĉon de Evelino mem? Mi ankoraŭ restas tre necerta en kelkaj lokoj. (Mi numeris la paragrafojn por faciligi la diskuton. Ni ambaŭ konservis la originalajn paragrafojn!)

Jen ekzemplo en paragrafo 24 (p.24)



No! No! No! It was impossible. Her hands clutched the iron in frenzy …

Laŭ mi en la du unuaj frazoj Joyce raportis al ni la internajn pensojn de Eveline – do ‘Ne! Ne! Neeblas!’ ĉar en Esperanto oni uzas la tenson de la parolo/penso mem. Do se Joyce verkus en Esperanto, li raportus la faktajn vortojn kiuj trairis la kapon de Evelino. Sed kompreneble li verkis en la angla kaj en sia epoko oni kutime sekvis la regulojn en tiu lingvo por raportitaj parolaĵoj! Li studis la klasikajn lingvojn kaj bone sciis tion. Do mi frontis tiun problemon tra la tuta novelo kaj tio ofte rezultis en gravaj diferencoj inter niaj tradukoj de verbaj tensoj. Tamen en p.18 vi evidente traktis similajn demandojn kiam vi provis interpreti kaj decidi kies voĉon Joyce prezentis, tiun de Evelino aŭ tiun de si mem.

Mi trovis kelkajn erarojn en mia traduko kaj kelkajn lokojn kie mi preferas vian tradukon.

Ekz. en p.3 mia ‘pastro’ devas esti ‘sacerdoto’, kiel vi tradukis. En p.5 mi tradukis ‘In her home anyway she had shelter..” per ‘En ŝia hejmo..’. Devas esti ‘sia’. Mi nepre ŝanĝos tiujn.. Mia traduko en p. 9 ‘what he would do to her only for her dead mother’s sake’ sekvas la vortojn de Joyce sed ne redonas la sencon. Vi bone sukcesis fari tion. Mi devas repensi mian tradukon. En p. 10 ‘senti’ devas esti ‘senti sin’ kaj ‘amindumas’ devas havi objekton. Mi konfesas ke mi ofte uzas tiun verbon netransitive! Mi opinias, ke vi pravas ke ‘affair’ en p.10 bezonas ion aldone al ‘afero’, kvankam mi preferas ‘amafero’ al ‘amrilato’. En p.14 ‘tiel longe kiel eble’ devas esti (kiel vi tradukis) ‘kiel eble plej longe’ - la ĝusta Esperanta esprimo. En p.22 ‘dronos’ devas esti ‘dronigos’, malbona eraro mia.

Post la studo de via traduko estas kelkaj eroj pri kiuj mi repensos. Ekz en p.3 ‘traktis’ (eble mi uzos ‘transdoni’), en p.10 ‘servoj’, ‘vojagxis’; en p.13 ‘sopiros’ ; en p.14 ‘melodio’ ĉar oni legos poste, ke ja temas pri itala ario’. Ankaŭ plaĉas al mi via uzo de la vortoj ‘scivoli’ (p.3), ‘taŭzitaj’, ‘kompanioj’, ‘navigi’ (p.10) kaj ‘pavi’ (p.14). Tamen en p.16 mi dubas nun kaj pri mia ‘kontemplis’ kaj pri via ‘pensis’ kaj eble mi ŝanĝos mian al ‘meditis’!

Mi trovis, ho ve, kelkajn mistajpitaĵojn kiujn mi devos ĝustigi en miaj rekonstruataj retpaĝoj.

Kompreneble mi trovis erojn en via traduko kontraŭ kiuj mi forte disputas. Tio estas la maniero de la mondo de tradukado. Ekz. via uzo de ‘homoj’ anstataŭ ‘oni’. Ne temas pri kontrasto inter ‘homoj’ kaj ekzemple ‘hundoj’ sed inter definitaj homoj kaj homoj ĝenerale. En p.2 oni ja uzis cindrojn en pli fruaj epokoj por padoj. Per ‘rasti’ vi enkondukis idiomon kiu mankas en la originalo.

Idiomo estas lingvistika termino por naturlingva signa sistemo, kiun oni uzas en la kazoj, kiam estas malfacile elekti inter la du aliaj terminoj - dialekto kaj lingvo - aŭ kiam dialektoj kaj lingvoj estas grupigataj kune (ekz., „ĉiuj idiomoj de la regiono“)
‘Blackthorn’ estas speco de prunelo, tute malsama al prunarbo. Mia patro faris proprajn bastonojn el pruneloj, kiuj ofte estas uzataj kiel kampheĝoj en Irlando. En mia opinio Joyce ne uzus ‘ino’ por junulino aŭ ‘ulo’ por viro. ‘Fellow’ en malnovaj kantoj ofte rilatas al ‘amanto’ kaj ĉi tie oni ekscios poste ke ja temas pri ‘amanto’, do Evelino ne pensus pri Frank kiel ‘ulo’! Kaj Joyce mem certe estus pli formala! En p.9 ‘he said ..much more’ temas pri ‘pli’ da vortoj, ne ‘plu’ da tempo au simile. ‘Peaked cap’ (p.10) havas ‘bekon’, ne ‘pinton’ . Konsultu Google! En p.26 Franko/Franĉjo kuris ‘preter’ la barilo; li ne transiris ĝin. Mi opinias ke ‘familiara’ estas falsa amiko, ĉar ĝi rilatas al manko de ceremonio ka ne al konateco. En p.10 mi opinias ke ‘malferma’, malnova’ kaj ‘surteriĝis’ estas tro ‘idiomecaj’, eble tro fidelaj al la angla! En p.13 mi pensas, ke ‘favoro’ estas io donita de la dioj, do mi opinias, ke ‘favorata’ estas kvazaŭa ‘falsa amiko’, ĉar la rilato inter Evelino kaj Ernesto ne estas tia! En p.15 mi komprenas ‘damnaj’ kiel aktiva, sed la patro konsideris la italojn ‘damnitaj’.

Granda diferenco inter niaj tradukoj estas la uzo de participoj. Eble ŝajnas al vi, ke al mi malplaĉas participoj. Mi devas ekzameni tion! Al mi ja plaĉas la infinitivo, la t.n. neŭtrala modo. Mi dubas, ĉu ‘forlasontus’ (p.9)taŭgas por Joyce! En mia opinio ‘us’ estas tempe neŭtrala, kaj mi preferas uzi ‘jam’, ‘baldaŭ’ ktp se necesas tempa precizo. Via traduko ‘konsideris ĝin kiel tute nedezirindan vivon’ (p.9) estas laŭ mi iom kompleksa. Ĉu la frazo ne simple signifas, ke ŝi ne konsideris la vivon [esti] tute nedezirinda? Parolinte pri infinitivoj mi ne scias, kial nek vi nek mi tradukis la finan frazon de p. 12 tiele: ‘Ŝi memoris la patron surmeti la patrinan kufon por ridigi la infanojn’. ‘re-memoris’ vere signifas ‘re-remember’ t.e. ‘remember again’ kaj Joyce ne diris tion.



Pri la traduko de nomoj mi ne komentas. Temas pri gustoj kaj stiloj laŭ mi. La nomon ‘Keogh’ oni eldiras cxi tie ‘Kjo’ (kun longa ‘o’) – do jen la kialo por mia elekto. ‘Howth’ oni eldiras angle ‘Hoe-th’ – mi ne scias kiel reprezenti tion Esperante! Mi ne memoras kial mi elektis ‘Henriko’ kaj eble disputas kun mi mem pri tio. Mi eble eraris nomi la ‘North Wall’ Digo, kvankam ĝi fakte estas digo, sur kiu oni iras aŭte ktp. Mi eble ankaŭ tro aŭdacis traduki ‘foolish insistence’ (p.16) per ‘sensenca persisto’ Mi ne povas pruvi ke ‘derevaun seraun’ estas sensencaĵo, ĉar tiel plaĉis al Joyce tordi vortojn, sed mi suspektas ke ĝi havas neniun signifon.


Elŝuti 9.18 Kb.


Elŝuti 9.18 Kb.