Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Ema kiak sira hotu nia parenti

Elŝuti 95.33 Kb.

Ema kiak sira hotu nia parenti




paĝo3/4
Dato16.08.2017
Grandeco95.33 Kb.

Elŝuti 95.33 Kb.
1   2   3   4

Moris iha hospital laran


Loron loron, Irmaun Artemide hader tuku lima dader; dala ruma, tuku haat ho balun deit, Irmaun Artemide hader ona. Nia sunu lakan ahi oan no ba uma Kreda. Ema seidauk iha karik, nia taka oin ba rai, mesak iha Maromak futar oin. Tuir mai, nia halo meditasaun hamutuk ho komunidade, hafoin loke nia klamar ba Kristu nebe hela iha Eukaristia. Nia halo ne’e loron loron to’o loron hatnulu resin ida molok nia mate.

Iha dader, Missa hotu tiha, nia ba visita ema moras sira. Nia husu bei-beik, “Ema hotu sei dada iis ka?” No sira hatan, “Hot-hotu sei dada iis, Irmaun!” “Obrigado ba Nai!” Nia dehan teni.

Nia visita tobafatin ida-ida hodi hare keta ema presisa buat ruma karik. Hafoin ba hemu kafe no hola matebisio ruma. Nia han lalais. Ne’e hotu tiha, nia ba fali hospital atu hare ema moras sira.

Hare tiha sira nebe iha hospital laran, nia sa’e bisikleta atu hare sira nebe moras iha uma. Wainhira farmako sira inventa ona penisilina, nia ten ke serbisu maka’as liu tan, basa ema barak husu nia atu sona sira iha uma.

Maibe iha meio dia, nia pronto nafatin atu dere simu ba komunidade. Nia halo ne’e oin sa, la hatene los! Ba nia, sinu ne’e Maromak nia lia. Nia dere ho devosaun. Nia reza “Nai Maromak nia anju…” hodi taka matan atu bele konsentra didiak.

Han hotu tiha, nia halimar ho ema moras sira nebe diak ona uitoan. Nia halimar ho laran, hodi tau nia an tomak ba jogo. Ida ne’e mos, nia halo ba Nai; tan ne’e nia hakarak halimar di-diak.

Tuku rua loraik, nia sa’e fali bisekleta atu hare ema moras sira. Fila ba uma atu halo merenda. Nia nunka husik merenda ne’e, tan nia hatene katak ne’e diak ba nia saude hodi fo forsa ba nia, nune’e nia bele serbi diak liu tan. Dala ruma, nia hela iha hospital atu hare osan ho nia emar sira, ka atu hadia buat ruma.

Wainhira ema moras sira han iha kalan, nia ba farmasia atu prepara aimoruk sira. Iha tempo neba, ten ke kahur aimoruk oi-oin tuir doutor nia haruka, la’os hanesan ohin. Ita sosa aimoruk nebe pronto ona; hemu deit.

Wainhira ema moras sira reza orasaun kalan nian, nia mos iha neba iha sira leet, hodi reza ho sira. Orasaun hotu tiha, nia fo “Boa noite” ba sira. Nia haktuir buat barak kona ba Don Bosco; nia fo komentario kona ba santu sira loron nian. Nia hatene santu sira hotu nia moris.

Molok atu han kalan, nia hatan ba surat sira nebe nia simu, ka koalia ho hospital nia emar sira. Tinan tinan, sira ne’e sai barak liu tan. Ba balun, nia fo konseliu; ba seluk, nia hatan ba sira nia pergunta sira; ba seluk tan, nia haruka buat ruma. Enkontro sira ne’e hanesan eskola ida, iha nebe nia kolaboradores sira aprende buat barak, hodi hakarak halo karidade liu tan.

Tuir mai, nia han ho komunidade. Han hotu tiha, nia ba fali hospital atu hare buat hotu nebe sei presisa ba loron aban; ka la iha buat ruma karik, nia ba estuda tan kona ba moras sira no sira nia tratamento. Nia hakarak hatene buat hot-hotu kona ba moras sira. Tansa moras sira ne’e mosu, moras sira nia sinal sira mak nebe los; oin sa bele trata no kura sira. Nia le’e mos ba nia klamar nia diak. Nia le’e kona ba santu sira nia moris, kona ba moris nudar religioso, no kona ba dalan atu sai santu liu tan. Nia le’e to’o tuku sanulu ka sanulu resin ida. Dala ruma, ema bolu nia iha kalan atu hare ema moras iha sidade laran. Sira husu diskulpa tan book nia, maibe nia hatan nafatin: “Hau ten ke mai hare, no imi ten ke mai bolu.”

“Doutor Zatti”


Iha vikariato apostoliko Viedma ninian, ema hotu hatene nia, maski sira la hatene nia naran lo-los. Ba ema nebe koalia espanyol, susar atu temi nia naran; hakerek nia susar liu tan! Balun dehan “Artemiro”, “Artensio”, “Artemisco”; balun tan dehan “Arkimede”. Nia apelido mos fo problem ruma: sira hakerek “Sati”, “Sapti”, “Sacti”. Sira nebe hatene liu tan hakerek “Zatting”, “Zatez” ka “Sates”. Sira nebe hakarak hatudu respeitu usa “Donzati”. Sira usa “Don” nebe ema italiano sira usa ba amlulik sira no ema espanyol sira usa atu hanaran ema sira housi ran liurai.

Maibe nia la gosta “don” ne’e. “Bolu hau ‘Zatti’ no ne’e to’o ona!” nia dehan bei-beik. Ba sira nebe bolu nia “Don”, nia dehan “Para ostentar el don, hay ue tener algo de algodon” katak atu bele usa “don”, ten ke iha buat ruma ho kabas rahun.”

Povo sira deside ona atu usa “don”, basa ba sira, nia ema importante ida. Nia sai mos ema nebe isin maka’as no boot. Nia ibun rahun halo nia sai hanesan ema boot ida nebe ema tauk; maibe ibun rahun sira ne’e la bele subar hamnasa nebe mosu iha nia oin nafatin. Mear maka’as uluk nian nebe halo nia hirus matan atu rebenta ona, lalatak ida mos la mosu ona. Lo-los, ema nebe uluk moras todan hodi la iha esperansa atu sai diak fali nakfila fali ba ema hotu nia doutor.
3. Doutor isin no klamar nian

“Don Zatti doben, ami foin simu alkohol nebe ita, ho laran luak, haruka mai ami. Ami sei selu hodi reza ‘Ave Maria’ barak. Kumprimentu ba belun diak sira iha Cottolengo (hospital) Patagonia nian.” Surat ida ne’e iha tinan 1944 hatudu buat ruma kona ba Irmaun Artemide nia laran no nia serbisu.

Irmaun Artemide hadomi ema sira nebe terus no iha susar laran. Susar atu hanoin kona ba Irmaun Artemide ketak housi ema moras sira nebe nia tau matan, no hanesan ema moras sira sai moras duni atu nia bele tau matan ba sira. Wainhira nia halo kurativo ba sira, nia kanta atu sira la bele sinti todan. Dala ruma, nia koalia kona ba buat seluk nebe ksolok liu atu sira nia terus sai kmaan. Ema moras ida dehan kona ba Don Zatti: “Nia hanesan inan ida ba nia oan sira.”

Fetoran ida nebe tama iha hospital ho moras todan dehan katak wainhira nia tama, Don Zatti hamnasa maka’as. “Hau hanoin katak nia hamnasa hau, maibe ikus mai, hau hare katak nia hamnasa tamba nia sinti haksolok atu serbi.” Fetoran ne’e hetan fali isin diak. Ikus mai, nia mos sai infermeira ida.

Doutor ida nebe serbisu hamutuk ho Don Zatti ba tinan barak dehan: “Don Zatti la’os deit doutor nebe hatene lo-los aimoruk sira. Nia rasik mak aimoruk, basa hodi nia presensa, ema moras hetan fali isin diak; tan nia liafuan, nia knananuk no nia halo komiko.”
Rona ba aikakeu nia lian”

Nia tau matan liu-liu ba sira nebe sira nia moras hamoe sira. Nia haketak sira atu ema la bele hatene sira nia moras. Sira nebe iha kankro, sira nebe iha kanek nebe dois. Nia hakarak katak nia rasik mak tau matan ba sira, la husik ema seluk tau matan ba sira ka fo haris sira. “Don Zatti, ita la tauk mikrobio sira?” “Lae, hau nia mikrobio sira maka’as liu, no sira sei han mikrobio sira seluk.”

Irmaun Artemide buka atu halo ema moras sira sai kontenti. “Imi hakarak han sa ida loron ne’e?” nia husu sira, no nia lori housi merkado buat nebe sira husu. Nia hatene katak ba ema moras balun, hahan ne’e mak ksolok ikus nebe sira sei koko iha rai ne’e. Nune’e mos, kona ba aimoruk. Dala ruma presisa aimoruk nebe karu liu, maibe atu fo ksolok ba ema moras sira, nia buka hetan aimoruk ne’e.

Ema moras balun nia parenti sira horik dook. Sira la hatene hakerek. Irmaun Artemide hetan tempo atu hakerek ba tio tia ka primo prima ruma.

Wainhira nia ba visita ema moras sira iha sira nia uma, no nia hare katak sira kiak liu, nia husik osan iha meja hamutuk ho aimoruk.

Dala ruma, ema moras ida too mai no hospital nakonu ona. Irmaun Artemide lori ema moras ne’e ba nia kuarto rasik hodi tau nia iha nia tobafatin. Iha kalan, nia nahe biti iha rai no toba neba. Dala ruma nia tur deit iha kadeira, tau nia liman iha meja no toba nune’e. Nia tobafatin sai fali ema hotu nia tobafatin. Doutor ida mos, Dr. Pietrafaccia, nebe sai moras, toba iha neba too nia mate.

Kalan ida, ema moras ida mate. Ten ke hasai nia housi hospital no tau nia iha mortuario. Irmaun Artemide atu lori nia neba, maibe tuir dalan, nia hanoin hikas katak mortuario ne’e nakonu ona. Halo nusa? Irmaun Artemide lori nia ba nia kuarto, tau ema mate ne’e nia isin iha nia tobafatin! Iha dader, ema husu nia, “Don Zatti, ita la tauk?” “Tamba sa? Ami na’in rua toba hela. Ho ema moris mak ita bele tauk. Ema mate, lae! Mos, ema mate sira la namkorok.”

Maibe kalan ida, Irmaun Artemide lori ba nia kuarto ema moras ida nebe namkorok maka’as iha kalan tomak. Loron tuir mai, ema hotu hare katak Irmaun Artemide la toba iha kalan. Sira seluk besik atu si’ak nia, maibe nia hatan, “Hau kontenti katak nia namkorok maka’as kalan tomak. Wainhira nia namkorok, hau dehan ba hau an rasik: ‘Obrigado ba Nai, nia sei moris.’”

Irmaun Artemide hadomi ema nebe terus. Ema moras ida terus teb-tebes. Irmaun Artemide hakbesik nia hodi dehan, “Reza atu Maromak halo kmaan o nia terus. Hare ba, manulin sira mos reza. Rona ba manulin sira nia lia iha ai leten. Sira reza tuir sira nian.”

Dala ida, doutor ida lakon nia pasiensia tan ema moras tanis maka’as. Irmaun Artemide dehan, “Doutor, ita rona aikakeu sira nia lia? Sira dehan sa?” Doutor ne’e hatan, “Hau la hatene.” “Diak,” Irmaun Artemide dehan fali, “Rona ema moras sira nia tanis. Sira kasihan tebes, hanesan aikakeu sira!”

Lo-los, iha tinan lima nulu nebe nia serbisu iha hospital, Irmaun Artemide la toman ho ema nia terus. Nia la bele hakmatek. Doutor Sussini dehan kona ba nia, “Iha ema moras sira oin, Irmaun Artemide halimar, halo komiko atu fo aten berani ba sira, maibe wainhira nia mesak, nia tanis sub-subar.” Wainhira nia la bele fo tulun ba nia maluk, ami hare nia tanis,” infermeira ida dehan.
Nia ba hodi hamnasa

Irmaun Artemide matenek. Nia ba universidade karik….! Maibe nia la bele lakon tempo hodi hanoin an rasik. Iha kalan, nia hader atu bele estuda buat ruma kona ba moras sira. Wainhira iha 1917 nia ba La Plata atu tuir esame, nia la hetan susar atu tuir esame. Nia la hetan susar atu manan nia diploma.

Nia tau hamutuk teoria no matenek nebe nia hetan housi esperiensa. Sira lori ba nia foinsa’e ida nebe foin halo tinan sanulu resin hitu. To’o tempo neba, doutor sira fo kurativo ba nia nudar ema nebe moras tuberkolosi. “Lori nia ba hospital,” nia dehan wainhira nia hare ona nia didiak. “Hau hare labarik ne’e hamlaha liu fali moras.” Foinsa’e ne’e tama tiha iha hospital, Irmaun Artemide fo reseita ba nia nune’e: sasouru barak, bisteka ruma, feuk eropa, modo tahan no aifuan, no mos tua uvas kopu ida nakonu. Liu tiha fulan ruma, foinsa’e ne’e ba fali serbisu iha to’os, isin diak los ona.

Hamutuk ho nia matenek no esperiensia, Irmaun Artemide hatene lo-los ema nia laran: “Aimoruk fo tulun duni,” nia dehan fila fila, “maibe isin la hatan karik, aimoruk sira la bele halo buat ida.” Iha madre salesiana sira nia uma, iha grupu ferik sira nebe hein deit Maromak bolu sira. Dala barak Irmaun Artemide fo deit ba sira be kahur ho masin midar, no sira diak ona. Sira fiar nia maka’as, no iha loron nebe tuir mai, sira fo agradese ba nia hodi dehan, “Irmaun, ita nia aimoruk tulun hau teb-tebes.”

Ema ida dehan, “Irmaun Artemide nia espiritualidade maka’as teb-tebes. Nia koalia ba ema moras sira kona ba Maromak; nia tulun sira atu simu Maromak nia hakarak.” Kondoutor ida naran Nazario Contin moras isin manas tifus nian. Irmaun Artemide ba nia uma hodi tau atan ba nia ba fulan rua. “Hau debe hira ba Irmaun?” nia husu. Irmaun Artemide hatan, “Ita hakarak fo hira mai hau? La presisa.” “Lae, hau ten ke selu buat ruma,” kondoutor ne’e insiste. “Diak, ba konfessa no komunga didiak. Ne’e to’o ona.”

Iha Julho 1936, ema lori labarik ida housi dook. Nia kamutis liu, susar mos atu hamriik. Nia moras todan teb-tebes, no bele mate de repente. Irmaun Artemide simu nia nudar oan ida. Nia prepara nia ba primeira komuniaun, sosa sapeu mutin ba nia, no lori nia ba katedral atu simu Jesus. Iha kalan neba, nia sinti aat liu. Sira bolu Irmaun. “Don Zatti, hau atu mate ona!” labarik dehan. Irmaun Artemide nebe akompania ema barak iha sira nia agonia, hatan: “Diak, o hakarak tebes atu ba ona lalehan, halo lai sinal krus nian ida didiak, tau o nia liman hamutuk ba, hafoin hodi hamnasa, ba lalehan ho ksolok.” Labarik halo duni buat nebe Irmaun Artemide dehan, no hodi hamnasa, nia iis kotu.

Iha dader, Irmaun Artemide dehan ba doutor: “Doutor, sei hanoin hikas labarik nebe moras? Nia mate ona, maibe iha buat ruma nebe hau admira; nia mate hodi hamnasa.” Doutor ba atu hare. Tebes duni, labarik ne’e sei hamnasa hanesan Irmaun Artemide dehan ba nia molok atu mate.

Feto monok

Iha hospital, iha ema ida nebe hela kleur iha neba hanesan Irmaun Artemide. Ema ne’e feto monok ida. Padre Bonacina lori nia ba hospital iha tinan 1894, molok Irmaun Artemide too iha neba. Padre Bonacina hetan nia mesa-mesak iha to’os laran hanesan balada ida. Nia familia lakohi simu nia; husik nia mesak deit. Nia la’o tuir bibi sira, hodi la’o mos hanesan bibi sira, ho ain no liman. Buat uluk nebe infermeiro sira hanorin nia iha hospital mak atu la’o los fali hanesan ema. Loron ida, nia monu iha be matan, no tan tauk teb-tebes, nia sai monok. Iha hospital, ema halo hatais ba nia ho hena karong nian, basa nia lakohi tau vestido. Wainhira ema tau hatais ba nia, nia les hotu deit. Loron ida, Irmaun Artemide fo manta ho kor oi-oin ba ema moras sira. Loron tuir mai, Irmaun Artemide hare katak feto ne’e nia manta les hotu ona. Maibe feto ne’e gosta halimar ho boneka sira. Nia hare boneka ruma, nia buka atu na’ok nia. Loron ida, Irmaun Artemide lori hena ho borda no trinkos sira. Loron tuir mai, hena ne’e les hotu ona, no trinkos sira lakon hotu. Loron seluk, feto matebian ida iha mortuario nia sapatu lakon; maibe la dook housi neba, ema hare feto monok ne’e buka atu tau sapatu ne’e. Feto monok ne’e demais ona, ten ke halo buat ruma. Doutor no infermeiro sira dehan ba Irmaun Artemide, “Baku nia; si’ak nia didiak!” Irmaun Artemide hatan, “Tansa? Nia kasihan ona, ita nebe hanoin mos la bele aumenta tan nia terus.”

Feto monok ne’e hela iha hospital ba tinan hatnulu resin ualu, hodi buka atu hato’o buat nebe iha nia laran, maibe liafuan ida deit mos la sai housi nia ibun.
Hatais ida ba Na’i

“La iha buat ruma nebe boot liu no furak liu fali ema kiak ida wainhira ita hare Na’i Jesus iha nia.” Liafuan sira ne’e S. Vicente de Paulo nian, maibe sira hatudu Irmaun Artemide nia segredo. Nia hare iha ema kiak sira Na’i Jesus Kristu rasik.

Ba madre nebe toma konta hatais sira, nia dehan: “Madre, hare to’ok ba keta iha karik hatais ida ba Na’i.” Wainhira madre fo hatais ida ba nia atu fo ba ema kiak ruma, nia husu: “La iha hatais nebe furak ida ne’e, ka? Ba ita nia Na’i Jesus, ita ten ke fo buat nebe diak liu.” Na’i Jesus ne’e mak ema kiak ida nebe mosu iha hospital iha kondisaun nebe kasihan liu.

Ba infermeira ida, Irmaun Artemide dehan, “Alin, hadia tobafatin ida ne’e ba Jesus.” Indio ida foin mosu iha hospital. Dala seluk, labarik ida to’o iha hospital ho hatais nebe kiak teb-tebes. Irmaun Artemide dehan ba madre, “Madre, ita iha hatais ba Jesus nebe foin halo tinan sanulu?”

Loron ida, doutor ida hare Irmaun Artemide simu iha hospital ema moras ida nebe hospital seluk lakohi simu. Doutor ne’e dehan ba Irmaun, “Ita simu nafatin sira nebe aat liu!” “Lae, mai hau, ida ne’e mak diak liu,” Irmaun Artemide hatan.

Iha tan labarik ida nebe hela kleur iha Irmaun Artemide nia hospital. Labarik ne’e moras ho makrosefalo, katak ulun boot resin. Nia ho Irmaun Artemide halo buat oi-oin. Maibe loron ida, ema lori ba Irmaun Artemide notisia katak nia hakarak karik, hospital ida iha Buenos Aires pronto atu simu labarik ne’e. Irmaun Artemide hatan katak la presisa. “Tansa?” ema husu. “Tamba ema moras sira hanesan nia mak lori Maromak nia bensa mai ita,” Irmaun Artemide hatan.

Iha doutor sira leet, iha ida nebe la fiar Maromak. Maibe doutor ne’e dehan, “Wainhira hau hare Irmaun Artemide, hau nia fiar laek ne’e namlele hela. Iha karik santu sira iha rai, Irmaun Artemide mak ida. Wainhira hau kaer tudik atu halo operasaun no hau hare Irmaun Artemide ho nia terso, hau sinti katak kuarto nakonu ho buat ruma nebe la’os rai ne’e nian, maibe Maromak nian.”

4. Maromak mak tau matan
Hospital no farmasia nebe Irmaun Artemide hala’o ema kiak sira nian. Tan ne’e iha tusan barak, osan la to’o. Halo nusa? Los duni, Irmaun Artemide la gasta osan ba nia an rasik. Iha tinan haat nulu nia laran, osan barak liu housi Irmaun Artemide nia liman; maibe doit ida deit mos la belit ba nia limanfuan. Irmaun Artemide hatais hanesan ema kiak ida; dala barak, nia usa ropa nebe ema mate husik iha hospital. Nia sapeu mos nebe nia usa hahu iha tinan 1907 mai housi ema moras ida. Wainhira tempo diak, nia tau sapeu lo-los; wainhira udan tau, nia tau fali sapeu nia laran iha liur. Wainhira nia to’o uma ruma ho bisikleta, nia tau sapeu ne’e iha volante nia leten atu hamaran nia. “Tamba sa la mai ho sombrino ida, Irmaun?” ema husu. “Ita bele hetan sombrino nebe diak liu fali hau nia sapeu iha nebe?” nia hatan.

Irmaun Artemide la’o ba la’o mai ho nia bisikleta. Wainhira nia bisikleta aat liu ona no la bele la’o, belun ida fo bisikleta seluk ba nia. Ema fo kareta ba doutor sira atu lori ema moras sira. Kareta ne’e Dodge ida. Wainhira Irmaun Artemide hare kareta ne’e, nia laran susar. Ikus mai, nia organisa loteria ida, hodi tau kareta ne’e nudar premio. Nune’e nia manan osan ba hospital. Nune’e nia sinti an kiak hanesan Kristu; nia laran hakmatek ona.

Loron ida tan, nia belun sira hanoin nia teb-tebes la’o kole ho bisikleta. Sira hakarak fo kareta kiik ida ba nia. Maibe nia lakohi simu. Tuir mai, sira ofrese motor kiik ida ba nia atu tau ba nia bisikleta, maibe nia dehan nafatin “Lae! Iha loron nebe hau sei presisa motor ida atu la’o ba la’o mai, ne’e katak hau la bele halo buat ruma ona; la bele sona ema ka fo kurativo ba ema moras sira ona.”

Nia la interese kona ba osan. Ho ema seluk, nia laran luak liu. Ba ema moras sira, nia pronto atu gasta osan barak. Nia dehan fila fila: “Osan la serbi atu halo diak karik, osan ne’e la serbi ba buat ida.” Wainhira nia haruka atu sosa buat ruma, no ida nebe toma konta hatan katak nia estraga deit osan, nia hatan: “Sosa ba hodi lalika hanoin barak; Maromak riku liu.”


Konto numero 226

Irmaun Artemide nia tusan boot duni; maibe nia fiar liafuan evangeliu nian, “Husu ba, imi sei simu; buka ba, imi sei hetan; tuku odamatan ba, odamatan sei loke ba imi.” Irmaun Artemide fiar liafuan hirak ne’e ho laran metin. Nia tusan sira halo metin liu tan nia fiar katak Maromak tau matan.

Los duni, nia la fiar katak Maromak sei haraik anju ida ho bornal iha nia liras. Nia hatene katak Maromak husu ema nia tulun nafatin. Tan ne’e, nia reza maka’as, no mos nia la’o ba la’o mai atu buka ema nia tulun. Nia dehan, “Hau la husu Maromak atu haruka osan mai hau. Hau husu Nia atu fo hatene mai hau osan iha los nebe.” Wainhira ema sisi tusan ba nia no nia osan la iha, nia sa’e bisikleta hodi buka belun sira. Wainhira nia tau hatais nebe diak liu, ne’e katak nia tusan boot liu.

Banko nasional argentino loke banko ida iha Viedma. Irmaun Artemide ba hodi husu impresta. Banko nia emar sira nebe la hatene Irmaun Artemide husu nia garansia ruma, basa garansia la iha karik, la bele husu impresta. Irmaun Artemide hatan, “Hau nia rikusoi? Ema moras no kiak sira na’in haat nulu nebe hela iha hospital. Sira ne’e mak hau nia rikusoi. Ema ida la folin liu fali bibi rihun ida?” Banko nia ulun hakfodak ho risposta ida ne’e, no hetan impresaun boot tebes, nune’e nia fo impresta ba Irmaun. Nune’e, Irmaun Artemide simu konto numero 226. Wainhira nia fila ba uma, nia dehan, “Hare ba oin sa ema moras sira folin boot. Iha banko mos, sira konta.”

Banko la manan karik buat ruma housi Irmaun Artemide nia osan, maibe banko ne’e hetan oportunidade barak atu fo tulun ba ema no hetan mos naran diak iha ema sira nia leet.
Impresta ba Maromak

Kona ba osan, Irmaun Artemide nia administrasaun oin seluk liu. Atu taka tusan ida, nia ba impresta osan housi belun seluk. No atu selu ida ikus ne’e, nia impresta fali housi ema seluk. Maibe ikus mai, nia bele selu hotu.

Irmaun Artemide iha teoria kona ba osan nebe espesial teb-tebes. Bele dehan nune’e: Krisi osan nian mosu wainhira osan la halai. Maromak hakiak rikusoi sira atu rikusoi ne’e la’o housi liman ba liman. Dala ruma, Maromak husik katak osan ne’e la halai. Wainhira ida ne’e mosu, mosu mos ema riku no ema kiak sira. Ema balun hetan osan resin no ema balun fali hetan uitoan liu. Wainhira ema kiak sira laran haksolok ho buat nebe sira iha no ema riku sira usa di-diak sira nia rikusoi, buat hotu la’o diak; maibe wainhira ema kiak sira moris susar liu hodi kuran buat barak no ema riku sira gasta osan arbiru deit, buat hotu la’o la los ona. Osan ten ke halai no la’o housi liman ba liman atu nune’e ema hot-hotu bele haksolok ho osan nia rahun diak sira. Irmaun Artemide hakaas an duni atu halo osan halai. Bele dehan katak nia konsegue halo buat nebe la bele halo atu halo osan halai hodi halo nia serbi ba ema hotu nia diak.

Irmaun Artemide hatene husu osan hodi halo ema fo tan nia domin ba Maromak. “Don Pedro, hakarak impresta osan ba Na’i?” nia husu. “Ba Na’i?” Don Pedro husu. “Ba Na’i duni, Don Pedro, basa wainhira ita impresta osan ba Na’i, ita halo kontratu diak ida.” Irmaun Artemide nia risposta.

Irmaun Artemide bele halo ema nebe laran tos sai fali laran luak, basa iha nia, iha buat ruma nebe Maromak nian. Loron ida tan, ema riku ida hatan aat liu ba Irmaun Artemide. Irmaun fila hodi oin nebe kasihan teb-tebes. Hare ida ne’e, ema riku ne’e bolu nia atan hodi dehan, “Ba lalais, bolu fali Don Zatti kedas mai.” Ema riku ne’e fo buat hirak nebe Irmaun Artemide presisa.

Dala ruma, ema fo hatene ba nia katak osan nebe ema seluk fo ba nia la dun mos (osan nebe na’ok,, osan korupsaun nian…) tan ne’e la bele simu. “Keta tauk,” Irmaun hatan, “Keta laran taridu,” Irmaun hatan, “Hau sei hamos nia iha ahi domin nian. Imi hatene katak karidade mak ahi nebe hamos buat hot-hotu?”


Osan housi Maromak

“Don Zatti, loron ida ami ten ke halo monumento ida ba ita,” ema dehan ba nia, no sei sai duni nune’e. Nia hatan, Diak liu halo kedas ohin ho sasan sira nebe hospital presisa: kabas rahun, ligadura, aimoruk no alkohol.”

Dala ruma, tulun mai housi fatin ka ema nebe ita la hanoin. Sasin ida haktuir katak loron ida, wainhira nia la’o hamutuk ho Irmaun Artemide tuir dalan Viedma nian, tio ida hakbesik ba sira hodi dehan katak nia ten ke ba lalais ba Buenos Aires maibe nia osan la iha atu selu kareta. Halo nusa? Irmaun Artemide buka iha nia bolso hotu, no ikus mai, hetan osan nebe to’o atu selu ema ne’e nia viagem. Irmaun fo osan ne’e ba ema kiak ne’e. Hodi fo agradese ba Irmaun Artemide, ema kiak ne’e la’o ba ho ksolok. Irmaun no sasin ne’e la’o tuir sira nia dalan. La kleur, ema seluk hakbesik sira, fo agradese ba Irmaun Artemide ba favor nebe nia halo tempo liu ba. Hasai osan housi nia bolso hodi fo ba Irmaun, ema ne’e la’o liu ba. Wainhira nia dook ona, Irmaun sura osan nebe nia fo. Los hanesan osan nebe Irmaun fo ba ema nebe ten ke ba Buenos Aires, no peso lima tan. “Maromak nia esmola!” Irmaun hatutan.

Wainhira ema riku sira la fo tulun ba nia, Irmaun halai ba ema kiak sira. Ema bele hakfodak ho tulun nebe ema kiak sira mos fo ba hospital ho sira nia osan kiik. Badae sira, sira nebe halo to’os ka fila liman iha merkado, funsionario sira balun. Maibe loron ida, ema la iha duni atu fo tulun ba nia.

Banko bolu nia. Tempo atu selu impresta boot ida liu ona. Irmaun osan la iha! Nia hakbesik nia belun sira no sira nebe bai-bain fo tulun ba nia, maibe sira mos osan la iha. Irmaun Artemide la’o ba banko hodi reza no tanis. Ema ida hare nia situasaun no halai ba amo bispo. “Amo bispo, Irmaun Artemide iha susar boot nia laran. Nia iha banko, tanis deit basa nia osan la iha atu selu impresta boot ida. Dala ida ne’e, nia la selu karik, nia bele ba komarka.” “Nafatin deit, Zatti ne’e,” amo bispo dehan. Tuir mai, amo bispo bolu amlulik nebe tau matan ba diosese nia osan hodi husu, “Ita iha osan ruma?” “Iha, amo bispo,” padre ne’e hatan, “osan revista diosesana nian.” “Diak, lori osan ne’e lalais ba banko hodi selu Irmaun nia impresta,” amo bispo haruka padre ne’e. Minutu sanulu liu tiha, Irmaun Artemide tanis fali, maibe ho ksolok, tan problema risolve ona.

5. Don Zatti: ema festa nian
Irmaun Artemide la hatene koalia aat kona ba ema seluk. Ba nia, ema hot-hotu mesa diak. Ema hot-hotu Maromak nia oan. Iha Irmaun Artemide nia oin, ema ida la bele koalia aat kona ema seluk. Irmaun sei defende nia kedas. Nia la hatene si’ak. Kolaborador sira iha hospital halo sala karik, nia terus nonok deit, hodi tanis. Irmaun la moe atu tanis.

Loron ida, Irmaun Artemide lori ba hospital autoklav ida (sana atu hamos instrumento sira nebe usa ba operasaun). Autoklav ne’e moderno liu iha tempo neba, no Irmaun gaba an teb-tebes kona ba nia. Nia selu pesos atus lima ba autoklav ne’e…iha tempo neba, ne’e osan barak tebes! Maibe liu tiha loron ruma deit, ida nebe tau matan ba autoklav ne’e haluha tau be iha laran, nune’e ahi han autoklav, sunu aat liu, la bele usa tan. Infermeiro sira hirus ema ne’e, hodi hein katak Irmaun sei duni sai nia housi hospital. Hare tiha autoklav nia kondisaun, Irmaun Artemide dehan katuas Job nia liafuan, “Na’i fo, no Na’i hasai tiha; rahun diak ba Na’i nia naran!” La kleur, nia hamnasa fali ona.

Irmaun la hatene si’ak basa nia ksolok iha nia laran boot tebes. Ksolok laran nian ne’e mak nia kondisaun normal, kondisaun loron loron nian. Nia ema ksolok na’in; nia ema festa nian. Ema nebe koalia ho nia ten ke haksolok mos, tan Irmaun nia ksolok daet ba nia.

1   2   3   4


Elŝuti 95.33 Kb.

  • “Doutor Zatti”

  • Elŝuti 95.33 Kb.