Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


Ado on jonkin tekemistä./Ado

Elŝuti 81.14 Kb.

Ado on jonkin tekemistä./Ado




Dato15.10.2017
Grandeco81.14 Kb.

Elŝuti 81.14 Kb.



ADO on jonkin tekemistä./ADO means doing something

legado skribado dancado kurado



ŝnursaltado Interreta surfado ĉatado/tujmesaĝado




Leciono 9A

Vintraj aktivaĵoj


aktivaĵo = puuha, aktiviteetti/activity

se = jos/if

eble = maybe

povi = voida/can, be able to

laŭ = jk mukaan/according to

ekster-land-anoj = ulkomaalaiset/foreigners

kutime = yleensä/usually

por kelkaj = joillekin/for some

homo = ihminen/a person

lumo = valo/light

malluma = pimeä/dark

periodo = ajanjakso/a period (of time)

dum = (prep.) jnk aikana/during

nur = vain/only

atendi = odottaa/to wait for

aliaj = muut/others

ĝui = nauttia/to enjoy

kiel eblas? = miten on mahdollista/how is it possible?

- - -

minusgrado = pakkasaste/a minus grade



vesti sin = pukeutua/to wear

ĉiukaze = joka tapauksessa/in any case

domo = talo/a house

neĝo = lumi/snow

reflekti = heijastaa/to reflect

senti sin = tuntea itsensä jksi/to feel s-g

laca = väsynyt/tired

bruligi = polttaa/to burn

kandelo = kynttilä/a candle

rimarki = huomata/to notice

diferenco = ero/a difference

vivo = elämä/a life

inter = (prep.) jk välissä/between

pli multe = enemmän/more

dormi = nukkua/to sleep

tute = täysin/quite

natura = luonnollinen, luonnollista/natural

- - -


laŭ mi = minun mielestäni/if you ask me

okupiĝi = puuhastella/be occupied

apero = ilmestyminen/the appearance

glacio = jää/ice

timi = pelätä/to be afraid

frue = aikaisin/early, soon

malaperi = kadota/to disappear

ho = oi/oh

varii = vaihdella/to vary

pasintvintre = viime talvena/last winter

skii = liikkua suksilla/to ski

ĉi vintre = tänä talvena/this winter

intenci = aikoa/to intend

sketi = luistella/to skate

ĝuste = juuri/just

aĉeti = ostaa/to buy

sketilo = luistin/a skate

do = siis/so

ĉefa = pääasiallinen/main

hobio = harrastus/a hobby

glacihokeo = jääkiekko/ice-hockey

monto = vuori/a mountain

celi = tarkoittaa/to mean

ski-kur-ado = murtomaahiihto/cross-country skiing

sufiĉe = tarpeeksi/sufficiently, enough

kompreni = ymmärtää/to understand





Se la finnlanda somero estas eble varmeta, la vintro povas esti malvarmega – laŭ eksterlandanoj – sed finnoj kutime ŝatas sian vintron. Por kelkaj homoj vintro estas longa malvarma kaj malluma periodo, dum kiu ili nur atendas someron. Aliaj ĝuas vintron. Kiel eblas?


Viro: Ne estas malvarme kaj mallume en la vintro. La minusgradoj ne estas problemo se oni vestas sin varme. Ĉiukaze domoj estas varmaj ĉi tie. Neĝo reflektas la lumon. Se mi sentas min laca kaj malvarma mi bruligas kandelojn aŭ saŭnas.

Intervjuisto: Ĉu vi rimarkas diferencon en via vivo inter la somero kaj la vintro?

Viro: Eble mi pli multe dormas dum la vintro. Sed tio estas tute natura.
Virino: Laŭ mi la vintro bonegas, sed ĝi estas tro mallonga. Homoj, kiuj okupiĝas pri vintrosportoj ĉiam atendas la aperon de neĝo aŭ glacio kaj timas, ke ĝi tro frue malaperos.

Intervjuisto: Pri kiuj vintrosportoj vi okupiĝas?

Virino: Ho, tio varias. Pasintvintre mi multe skiis, sed ĉi vintre mi intencas pli multe sketi, ĉar mi ĝuste aĉetis novajn sketilojn.

Intervjuisto: Do skiado kaj sketado estas viaj ĉefaj vintraj hobioj?

Virino: Skiado kaj glacihokeo.

Intervjuisto: Ĉu estas sufiĉe altaj montoj por skiado en Finnlando?

Virino: Ĉu..? Ne, mi celas skikuradon, ne slalomon.

Intervjuisto: A-ha. Mi komprenas.




ESPLORU



Virpi Kuitunen estas skikuristino.

Aferoj signifas ion sed homoj celas ion.











*Tarkoitan vain, että 'atendado' (odottaminen) ja 'ĉeestado' (läsnäolo) eivät tarkoita samaa./What I mean is that 'atendado' (waiting) and 'ĉeestado' (attending) don't mean the same.




PAROLU/


SKRIBU



Kiaj estas la finnaj somero kaj vintro?

a) ili estas varmaj b) ili estas malvarmaj c) ili estas varma kaj malvarma


Ĉu finnoj ŝatas vintron?

a) multaj finnoj, jes b) tute ne c) jes, sed nur somere


Kial ne estas malvarme?

a) ĉar oni vestas sin varme b) ĉar oni sportas c) ĉar oni havas saŭnon


Kial ne estas mallume?

a) ĉar oni sidas hejme b) ĉar estas neĝo c) ĉar estas glacio


Kion eblas fari en la vintro se oni sentas sin laca kaj malvarma?

a) eblas naĝi b) eblas dormi pli longe c) eblas bruligi kandelojn


Kion la virino (la dua persono) faras en la vintro?

a) slalomas b) ludas glacihokeon c) skejtas en glacibaleto


Kio estas via vintra aktivaĵo?



SKRIBU



La monatoj.
Merkitse laatikkoihin oikea vuodenaika./Group the words according to the season they belong to.


(La sezonoj alfabete: aŭtuno, printempo,

somero, vintro)


decembro

januaro


februaro
marto

aprilo


majo
junio

julio


aŭgusto
septembro

oktobro


novembro


vintro


printempo



somero



aŭtuno







SKRIBU



Ĉu vi memoras la nomojn de la tagoj?


Lundo, ______________________________________________________________ .
















































































































































































































































































































yleensä/usually

luistin/an ice-skate

lumi/snow

joka tapauksessa/in any case

hiihtäminen/skiing

jää/ice


varhain/early

pääasiallinen/main

nukkua/to sleep

valo/light


Hodiaŭ matene estis unu ___________________________________ .



ESPLORU



La vetero


La suno brilas. (Aurinko paistaa./The sun is shining.)


Säätä kuvaavissa ilmauksissa ei usein ole tekijää./The weather can be expressed with impersonal phrases (without the formal subject "it").
Pluvas. (Sataa./It's raining.)

Neĝas. (Sataa lunta./It's snowing.)

Varmas. (On lämmintä./It's warm.)

Malvarmas. (On kylmää./It's cold.)

Kuten suomessa, asioita kuvataan usein olla-verbin avulla./Estas can be rendered as "it is".
Estas bela vetero. (On kaunis sää./It is beautiful weather.)

Estas aĉa vetero. (On kurja sää./It is an awful weather.)

Estas varmege. (On kuumaa./It's hot.)

Estas mallume. (On hämärää./It's dark.)


PAROLU



Kia estas la vetero hodiaŭ?


Estas mallume. Estas malvarmete. Estas neĝo.


• Laadun jälkiliitteitä: EBLA, INDA, ENDA./Adjectival suffixes: EBLA, INDA, ENDA.
EBLA viittaa mahdollisuuteen, INDA suositeltavuuteen ja ENDA pakollisuuteen./EBLA refers to a possibility, INDA to recommendation and ENDA to being obligatory.


La vojo estas irebla. La filmo estas vidinda. La fakturo estas pagenda.

(Tie on kulkukelpoinen.) (Elokuva on näkemisen arvoinen.) (Lasku on maksettava.)

(The road is passable.) (The film is worth seeing.) (The bill has to be paid.)
EM-jälkiliite viittaa mielihaluun./The suffix EM refers to inclination or desire.
Mi promenemas. (Minun tekee mieli mennä kävelylle./I feel like walking.)

Ĉu vi dancemas? (Tekeekö mieli tanssia?/Do you feel like dancing?)



Manĝemo. (Ruokahalu./Appetite.)

Ĉu vi emas danci? Mi emas promeni.


ESPLORU
Sufiksaj o-vortoj.

Liitteitä voi käyttää myös ilman sanavartaloa./Affixes can even be used without any word stem.
EBL (mahdollisuus/possibility) → eble mahdollisesti, ehkä/possibly, maybe

EM (halukkuus/desire) → emo _____________________________

UL (henkilö/a person) → ulo _____________________________

UJ (säiliö/a container) → ujo _____________________________

EJ (paikka/a place) → ejo _____________________________

ET (pieni/small) → eta _____________________________

EG (suuri/big) → ega _____________________________

MAL (vastakohta/the opposite) → male _____________________________



Leciono 9B

Sanasto: vintraj aktivaĵoj


ekzemple:

Bebo volis sidi.

La bebo sidis.

Nun ĝi sidas.

Ĝi sidos longe.

Sidu, bebo.

Ĝi sidus, se ĝi volus.
Verbin kuusi päätettä:/The six verb endings:
1. Perusmuoto/the infinitive sidi (istua/to sit)

2. Mennyt muoto/past tense sidis (istui/sat)

3. Nykymuoto/present tense sidas (istuu/sits, is sitting)

4. Tuleva muoto/future tense sidos (tulee istumaan/will sit)

5. Käskymuoto/the imperative sidu (istu/sit!)

6. Ehtomuoto/the conditional sidus (istuisi/would sit)




ESPLORU

Esperanton US-ehtomuotoa eli konditionaalia vastaa suomen -isi-muoto./the -US ending makes the verb conditional.
Mi kurus se mi povus. (Juoksisin jos pystyisin./I would run if I could) could.)


ESPLORU



DA on prepositio, joka viittaa jonkin määrään./The preposition DA is used with quantities.

Glaso da lakto. (Lasillinen maitoa./A glass of milk.)

Taso da teo. (Kupillinen teetä./A cup of tea.)

Iom da amo. (Hieman rakkautta./A little love.)


Se tulee tarvittaessa multe-sanan perään.
Multaj homoj → Multe da homoj. (Paljon ihmisiä./Many people, a lot of people)





Elŝuti 81.14 Kb.

  • Vintraj aktivaĵoj

  • Elŝuti 81.14 Kb.