Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


1 Kolektiĝas pacaj batalantoj

Elŝuti 0.65 Mb.

1 Kolektiĝas pacaj batalantoj




paĝo24/30
Dato14.03.2017
Grandeco0.65 Mb.

Elŝuti 0.65 Mb.
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   30

5. Renesenco de esperanto en afrika kontinento.


Kiel ni diris, ĝia penetrado en Afriko datumis delonge sed vane sen sukceso. Prefere, ni diras ke tiun renesencon de esperanto en afriko estas la resulto de interagado de multfaktoj, tio signifas la komplekson, scii kiu aŭ kiam periodo de la historio esperanto trapentris en la kontinento. Pri la renesenco de esperanto en afriko pionuroj interesis pri gia penetrado.

Tio instigis lin al pionira laboro por krei Esperanto-movadon en multaj landoj de la Tria Mondo, Antaŭenigi tiujn idealojn signifas al li antaŭenigi tiujn idealojn signifas al li antaŭenigi Esperanton, kaj tute aparte, disvastigi ĝin precipe al tiuj partoj de la mondo, kie la Internacia Lingvo apenaŭ aŭ tute havas adeptojnprecipe en Afriko kaj arabaj landoj, ĉiam celante, ke al novaj esperantistoj la posedo de la nova lingvo fariĝu rimedo por plivastigo de siaj spiritaj horizontoj kaj por persona kresko. «Esperanto estis ĉiam nedisigeble ligita al la agado por pli bona mondo, por internacia amikeco, solidaro kaj paco. Pri ĝia penetrado tra la tuta mondo, esperanto havas sian filozofia konkeri la mondon per paco. Trapenetri en asociojn kaj disvastigi ĝin per asocioj. Ĉu ne estas bona strategio, ĉu ne la sankta gerilo por la divastigo de Esperanto tra tuta la mondo ? Pri ĝia renesko oni pavas citi ekzemple Hanse bakker el Nederlndo, Renato Corsetti el Itlio, Duilio Magnani Italio, kaj aliaj... La plej konata estas la laboro de HANS BAKKER Fondaĵo en Togolando. Memoru ke En 1974 Renato Corsetti skribis en sia futurplano por la movado en Afriko, ke tie en pli longa tempospaco, skize post dek aŭ dek kvin jaroj, afrika movado por Esperanto devos esti naskiĝinta. Tiu ĉi ne devos esti kopio de la eŭropa, sed devos elmontri proprajn, originalajn trajtojn, kaj precipe esti movado kiu sin dediĉas por la progreso de la landoj en kiuj ĝi agadas.

La penetrado de esperanto tra la asocioj ekekzistas delonge nun ĝis faras per la kreado de diversaj asocioj tia estas vere gravaj por subteni la movadon kiel ĝi estas, la salono en nia familio, kun ĝia mondo ktp… kiuj povas fari riĉan komunikadon tiam antaŭa, estis preskaŭ tiel kongresoj, leteroj kaj revuoj, ni povas paroli la tuta tago kun homoj el la tuta mondo.

Ĝia penetrado en la tutaj landoj de la mondo, ĝi neniam devigis al iu ĝian povon. Nur krei la amikecon inter la homaj esperantisto kaj neesperantisto… kiuj estos ili en la estonta tempo.

Burundanoj nomas ĝin en ilia lokalingvo “Ururimi rw’amahoro” kiu signifas Lingvon de Paco. Simile al Afgananoj preferas tiun nomumon ol dire esperanta lingvo.

Nur Fondoĵo HANS pri memore al Hans Ten Hagen, unu el la plej aktivaj nederlandaj esperantistoj, forpasinta en marto 2003, estas stargita Fondaĵo Hans. Ĝia celo estas instruido de Esperanto en Afriko. La fondaĵo servos al edukado de instruistoj en Afriko, ilia partopreno en lernejoj de Interkukturo kaj en la propagandoj kaj seminarioj de ILEI kaj IEI, la lernejoj por evoluo (konto Espero de UEA; Solidareco kaj lingvo de pacoj, al sendado de instrumaterialoj al unuopoloj kaj grupoj en Afriko. La fondaĵo estos pli ol memoraĵo, pli ol monumento memore al Hans ten Hagen: ĝi estas praktika daŭrigo de lia laboro.

La proponoj kiel uzi la rimedojn venos de la Afrika Oficejo de UEA, surbaze de la raportoj de la unuopaj Esperanto-asocioj kaj kluboj sur la Afrika kontinento. La komencan kapitalon de 100.000 eŭroj disponogis la familioj Ten Hagen-Renses kaj Bakker-ten Hagen. La nomon ili konservas en siaj propraj kontoj kaj la renton ili disponigos unufoje jare al la konto ĉe UEA. Espereble ankaŭ aliaj esperantistoj aliĝos al al iniciato sekvante tiun ĉi modelon. Eblas disponigi renton de kapitalo (lasante monon sur sia propra konto) aŭ donaci monon al la fondaĵo. Promesoj pri disponigoj de la rento validu por minimume tri jaroj.

Donacoj de 500 eŭroj kaj pli en eniros la kapitalon. Sur tiu sumo la donacoj rekte servos al la jaraj subvencioj par edukado de Esperanto-instruistoj en Afriko.


En Afriko, Madagaskaro estis la unua lando por permesi la instruadon de Esperanto en publikaj kaj privataj lernejoj en 1976. Nuntempe filozofio laŭgrade disvastiĝis en la mezuro de la nigra kontinento.La movado estas organizita en iuj afrikaj landoj: Benino, Burundo, DR Kongo, Madagaskaro, Togolando kaj preskaŭ en ĉiuj landoj de afrika kontinento en ĝenerala. Verdire, Esperanto estis ekzotika lingvo al Afrikano. Pro tio multaj afrikanoj konsideris ĝin kiel religio, politika movado,…Ĝi ektrapenetris tra afrika lando post lando, por instruado de iuj strangaj esperantistoj kiuj eniris, en afriko ne nur instrui ĝin sed kiuj venis en afrika por fari iliajn privatajn laborojn. Tiuj esperantistoj faris per organizado interklubej, aŭ interfratej, laŭ la dispona de la tempo inter ili ekster la horo de laboro, de la instruisto kaj de la lernanto. Aliaj afrikanoj lernis ĝin instruita de liaj fratoj kiuj havis ĉancon eriris al eksterlandoj, kie ili renkontis esperantistoj kaj ili lernis ĝin kiam ili revenis al iliaj naskiĝislando ili instruis ĝin al iliaj gefratoj, amike familioj, kreis Esprantajn klubetojn daŭrigo de la ronda…

Ekzemple la Asocio « CER-ES » Centro Esperantista Rimina- Ekumena Solidara realigas kelkajn farojn en Benino (Afriko) en vilaĝo Tozounmé de la riminaj esperantistoj kadre disvastigado kaj instruado de Esperanto en afrika kontinento. CER-ES havas aliajn pejzaĵojn en diversaj landoj : en Burundujo, Kamerunio, Madaskario, D.R.Congolando,Tanzanio, Togolando.

Sciante Esperanton estas, scipovi ĉiujn kulturojn. Kun Esperanto kiel ni pli bone komprenas la sentojn de la homoj kaj respondi al siaj demandoj. Ĉi tiu estas aktiva. Dum lia vojaĝo esperantisto trovas malpli problemojn, kaj trovas ĝojon en la respondo de lia buŝo kaj unu vorton en sia tempo for de sia familio. Cetere, multaj aŭtoroj parolis pri ĝi… Lasu nin aŭdi la ideon de André Ribot kiun li proponas al ni lin ideon "Ĉiu homo devus scii du lingvoj: Tiu de sia lando kaj Esperanto."


Ne estu mirinda, ke la bezono de la internacia lingvo, kiu estis sentita en la XVII-a kaj XVIII-a jarcentoj aperas denove en evidenta maniero al multaj el niaj samtempuloj.

Dum la 20-a de novembre1629, la fama filozofo Reneo Karteso listigita en unu el siaj leteroj al Pastro Mersenne, karakterizaĵoj laŭ li kredas esti internacia lingvo de estonteco. "... Mi kuraĝas esperi universalan lingvon facile lernebla, prononci kaj skribi ... unu konjugacio, sen neregulaĵojn nek esceptoj, kaj vortoj kun afiksaj formo ... Mi deziras, ke tiu lingvo estas ebla.

Post unu jarcento, en 1728 ĝuste, Montesquieu skribis: "La komunikado inter popolo estas tiel granda ke ili nepre bezonas komunan lingvon" facila, fleksebla, riĉa, harmoniaj. Ĉi tiu lingvo devus esti facile lernebla, ĉar la viroj havos tempon ekster la horoj pasas en la laboro. Ĝi devus esti mola kaj riĉa kiel ĝi devus esti kapabla senpenado traduki ĉiujn lingvojn, kaj ĉiu nuancon de penso kiu diferencas de lando al alia. Ĝi devus esti harmonia, ĉar ĉiu el ni estas senkonscie altiritaj de beleco, kaj lingvo kiu sonas agrabla al la oreloj, ĉarmo kaj altiri pli ol ajna alia.
Kiel estas evidente, ke la plimulto da homoj ne konsentos al la altrudo de lingvo de grandaj potencoj, la konkludo ŝajnas klara al ni, ke la solvo estas en la adopto de neŭtrala lingvo kiel antaŭe estis latina, kiel estas nun aŭ suahila ĉe la bantuaj de la centrafrika aŭ Malaja.

Ni revenu ankoraŭ pri nia temo pri la angla rilate al aliaj lingvoj. Laŭ miavice la angla ne estas lernita de ĉiu. Eĉ tiuj kiuj lernas ĝin trovas multmalfacileco dum la studado. Kaj tiuj kiuj lernas ĝin ne estas ĉiuj spertoj. Necesas esti "bone naskita '(en angla lingvo lando) aŭ pagi por studoj pluraj jaroj, kiu ne estas favoro al ĉiu. Sed prefere Esperanto postulas malmultaj rimedoj por esti regata bone. Ĉu la ngla, plenumas tiujn kondiĉojn kies parolis al ni Reneo Karteso kaj Montesquieu. La "internacia" lingvo pri la fakto, sed la logiko, racia kaj neŭtrala uzas. Kapitalismo estas la ideala modelo de la socio? Tio estas certe, unu en kiu la plimulto de homoj loĝas.


Esperanto kiel vivanta lingvo estas kreita cele favorigi la korespondon inter la homoj de la tuta mondo. La esperantistoj de diversaj landoj devus kompreni sin facile kaj paroli sin preskaŭ sammaniero dank’al la tonika akcento kiu donas la belan sonon al prononcon de Esperanto. Du aŭ multaj (esperantistoj) sukcesas traduki konforme tekstojn en la sammaniero, dum ilia laboro, iliaj tekstoj eliras aŭtantikojn tiam ili estis for unu la aliaj. Esperantistoj de la tuta mondo legas la ĵurnaloj, revuoj kaj libroj kiuj similas pli multnombraj en tiu lingvo estas farata en la praktiko en lokaj grupoj por uzi ĝin kun facileco en vojaĝi eksterlanden aŭ en internaciaj kunvenoj. Ĉi tiu lingvo bone ĉeestanta inter iuj ses mil lingvoj de la mondo, la plej riĉa lingvo kiuj evoluis kaj daŭre evoluas en liaj multnombraj kaj kompleksaj tutmondaj medioj. Per la nombro de ĝiaj parolantoj dise cent dudek landoj en kvin kontinentoj, ne rangi inter la lingvoj nomas "minoritaton".

Pro tio Esperanto estas disvastigata ekster Eŭropo kiu estas la lulilo de la lingvo E-o. Ĝi penetris en Ameriko, en Azia (inkludante Ĉinio, Koreio, Irano, Japanio, Uzbekio), en Afriko, ktp ....), la lingvo estas markita de reciproka ĝustigas de tutmonda proporcioj.



Afrikanoj por adapti al multaj de siaj urboj kaj faciligas la lernadon de Esperanto. Kvankam, ke ĝi estas, ekzotika lingvo, la granda parto de la vortoj en Esperanto estas kunligitaj kun eŭropaj lingvoj sed estas ankaŭ vero ke la sonsistemo de Esperanto estas precize kiel tiu de la suahila. Dum angloj kaj francoj tre malofte sukcesas post jaroj da ekzerciĝado akiri akcepteblan elparolon de Esperanto, parolantoj de bantuaj lingvoj ne devas fari apartajn klopodojn pri tio.

1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   30


Elŝuti 0.65 Mb.


Elŝuti 0.65 Mb.