Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


1 Kolektiĝas pacaj batalantoj

Elŝuti 0.65 Mb.

1 Kolektiĝas pacaj batalantoj




paĝo2/30
Dato14.03.2017
Grandeco0.65 Mb.

Elŝuti 0.65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30

03. Por la interpopolaj rilatoj, la homaro bezonas komunan lingvon.

Laŭ opinioj de iaj antaŭvidantoj diras, ke por la interpopolaj rilatoj, la homaro bezonas komunan lingvon, facilan, flekseblan, riĉan, harmonian. Tiu lingvo devas esti facila, ĉar, por lerni ĝin, la homoj disponas malmultan tempon ekster la horoj dediĉitaj al laboro. Ĝi devas esti fleksebla kaj riĉa, ĉar ĝi devas esti kapabla traduki senpene ĉiun vivantan lingvon kaj la plej malgravajn nuancojn de iu penso, kiu varias laŭ la landoj. Ĝi devas esti harmonia, ĉar ĉiu el ni estas nekonscie allogita de beleco, kaj lingvo, kiu sonas agrable al la oreloj, kaj ĉarmos kaj altiros pli multe, ol ĉiu alia.

La hodiaûaj popoloj, kiuj abomenas militon, volas interkompreniĝi, por povi eble, iun tagon, akordiĝi. Tiuj el ili, kiuj regardas mondon sur la materia kampo volus ankaŭ regadi ĝin morale, por starigi daŭran pacon. Sed ili povos fari tion, nur se multaj rilatoj estiĝos inter homoj de ĉiuj landoj, kaj tiuj rilatoj estos eblaj, nur se oni posedos lingvon, kiun ĉiu povos lerni senpene, kaj kiu estos unu sama por ĉiuj. La manko de la homa interkompreniĝo, efektive, estas kaŭzo de la plejmulto el militoj, kiuj ruinigis la civilizitan mondon. Tial, oni devas esperi, ke bonvolemo kaj sereneco renaskiĝos sur tero, tuj kiam principo de la helpa lingva internacia estos adoptita kaj aplikita.

4. Kial la internacia lingvo de la estonteco ne estus elekta inter la . vivantaj lingvoj?

Multaj personoj sin demandas, kial la internacia lingvo de la estonteco ne estus elekta inter la vivantaj lingvoj? La angla lingvo, oni diras ekzemple, estas jam multe palorita kaj disvastigita. Jen du bonaj motivoj por fari ĝin la internacia lingvo, kun la certa aprobo de pli ol kvarono de la loĝantaro de nia planedo! Same personoj trovas sendube tiun argumenton bonegan. Sed ĝuste tiuj el ili, kiuj ne scias anglan, komencis pristudi ĝin, ili ŝanĝas sian opinion. Baldaŭ ili trovas tre malfacile memoreblajn ĉiuspecajn esceptojn, kiuj embaras la gramatikon, la vortaron kies ĉiuj vortojn ili devas ellerni parkere, la akcenton, kiu ripozas sur silabo ĉiam malcerta, kaj ke la prononcon, kies malfacilecon onin senegalrigardas.


Aliflanke oni devas sendube, konfesi, ke la anglan lingvon jam estas disvastigita kaj tre parolita. Sed kio fariĝus la komerco de l’popoloj, kies internacia lingvo, ne estas la angla, se tiu lasta estus elektita lingvo internacia, kaj sekve parolata ĉiulande ? Oni estu certa, ke tiuj popoloj ne trovus tiun solvon tiom kontentiga, kiom oni volonte diras, ĉar la prospektoj, kaj poste la varoj, devenintaj el Anglujo kaj Ameriko, superŝutus baldaŭ la tutan teron.

Iam, la nombro de tiuj kiuj revas restarigi la reĝadon de la latina sur la internacia plano malgrandiĝas malpliigo ĉiutage, tiun ideon, kiu havis en la pasintaj jarcentoj, kaj multaj fervoraj subtenantoj ne plu trovas hodiaŭ inter tiuj, kiuj studinte latina ol resumon aŭ kiu neniam estis farita patento pensas donaci mallonga erudicio, eldonante ĉi tiu alta la valoroj de la latina kaj ilia ĉiama alligiteco al lingvo, ke ili ne simple preterlasis lerni.

La ĉefa kialo kiuj la ekslatina estas la objekto, oni devas serĉi en la ekstrema malfacileco de la lingvo, tiuj kiuj lernis ĝin en mezlernejo ne estas certe kontraŭdiros, por tiuj kiuj neniam malfermis latinan gramatikon, ke necesas ses jaroj po studado, dum tri aŭ kvar horoj semajne, malofte atingas nivelon sufiĉan por traduki ĝuste kaj per la helpo de la latina versia vortaro, por kiu la kandidato al la bakalaŭreco havas en tri horoj. Ĉu ne sufiĉa pruvo de la nekapablo de la latina ludi la rolon de internacia lingvo kaj ne estas strange trovi en la mezo 20-a jarcento, homoj malsaĝaj sufiĉas por rekomendi la uzon de lingvo kiu estas delonge ventajosamente superis la nacia nivelo? Fakte en 1539, ke Francisko la 1-a per preskribo de Villers-Cotteret la organizo de Justeco mandatoj la forlason de latino kiel la lingvo de la juro kaj la adopto de la francoj.

De tiu momento, la uzo de latina estas rapide malaperanta medicino, matematiko, filozofio eĉ adopti la francan. De ĉi tiu periodo ankaŭ datas la ĉefaj okazaĵoj kiuj estis poste investu la franca lingvo kiel nacia lingvo: Marot, la Pléiade kaj lia manifesto «kaj Defensa Ilustraĵo de la franca lingvo ».La sola lingvo internacia taŭgapovas esti nur ia neŭtrala, kiu apartenas al neniu el la nun vivantaj nacioj…Estas ja afero tute komprenebla, ke tiu popolo, kies lingvo estus elektita kiel internacia idiomo, baldaŭ ricevus grandegan superforton super ĉiuj aliaj popoloj.


5. Devenaj familiaj kaj klasifikoj de mondaj lingvoj.


Nun ekzistas, almenaŭ sur tero, 7.000 lingvoj klasifikitaj en diversaj grupoj.

A) La grupo de la hindeŭropa aŭ arja estas disvastigitaj kaj konsistigas pluraj lingvoj familiaj kiuj povas mencii:



1. La familio de Roma latino :-franca,-itala,-portugala,–rumana. 2. La familio de germanaj lingvoj : - germana,- nederlanda,- esperanto,– sveda,- norvega 3. La familio de slavaj lingvoj: - rusa,- pola,– ĉeĥa –bulgara 4. La familio de Ural-Altaja lingvoj : - hindia,– bengala,- armanier,- persa -kurda

B) Hamito-semita estas parolataj de okcidenta Azio al Norda Afriko. Inter ili estas: araba – haŭsa - berbera – amhara.

C) La Ural-Altaja lingvoj. hungara - fina - ĉina-tibeta.

D) La Nigra-afrikaj lingvoj. sudano, - centra saharo,- La grupo de bantuaj lingvoj - la centra sudano, – orienta sudana.

Jen la ĉefaj klimataj indikaj kiuj okazis la nasko kaj malapero de lingvo : la migrado, militkonkero, koloniamovadoj kaj komercarilatoj plej speciale en Afriko rezultigis la miksadon de lingvoj.

En okcidenta Eŭropo la ĝermanaj lingvoj suplantada tankoj, en la tria, kvara, kaj kvinajarcentoj. La araboj postulis iliaj lingvoj en la proksima Oriento kaj Norda Afriko en la 7-ajarcento. La angla kaj la franca postulis iliaj lingvoj en iliaj kolonioj. Kaj en la plej multaj landoj de la lingvoj de la koloniantoj iĝis oficialaj lingvoj. Videble hodiaŭj la angla estas en la procezo establi sin kiel universala komercalingvo.

Tiel, novaj naskiĝoj ankaŭ devas persvadi iujn geniojn krei artefaritajn lingvojn kiel Esperanto. Pro tio dum miloj da jaroj, la movado por la instruado de fremda lingvo faris sian vojon. La historio de tiu movado havis multon komunan kun la historio de Esperanto. Malestimata ridindigis unue, tiam objektoj kiuj kunvenas ĉi neracia animosido ankoraŭ profunde reformaj ideoj, la du movadoj povis venki ĉiujn obstaklojn kontraŭstaris al ili konvinki sian antagonistoj, estis estabilitaj kaj nun akiris la fortondaĵoj plenumita. La opozicio faris ilin ankoraŭ venas de la sama fonto: nescio de la naturo de la reformo kaj sia vera signifo. Ĝuste kiel iuj personoj pensas, ke Esperanto forigos la aliaj lingvoj, kaj ankaŭ estas kiuj imagas, ke la instruada metodo forigos la instruadon de gramatika, traduko kaj vortoj.

Estas vera, Iuj ekstremistoj, for preter la studentoj kaj defendi absolute la uzon de la gepatra lingvo. Ili asertas instrui la fremdan lingvon ekskluzive por si mem. Ĉi tiu estas evidente irante de unu ekstrema al alia. Estas kelkaj ideoj por venki la malbenon de Babel. Estas iuj aliaj kiuj kredas, ke la problemon povas esti solvita uzanta la "tutmonda lingvo" ekzistantaj kiel la angla, franca, rusa, ktp. Sufiĉas supraĵe ekrigardi sur la monda lingva sceno por deadmoni nin. Ni ĉeestas konstantan kreskon en la nombro de lingvoj de internacia graveco, komencante per tiuj, kiuj laboras pri lingvoj (oficialaj lingvoj) de Unuiĝintaj Nacioj kaj aliaj internaciaj organizoj. Kompreneble, la ĉefa batalo estas batalita inter la angla kaj la rusa, kiu reprezentas nur la lingva aspekto de rivaleco. Aliaj lingvoj aperas sur la sceno: Araba, Ĉina, hindia, hispana,… kaj ne estas sen kialo, ke eble baldaŭ aldonas japanan, suahilan kaj aliajn. Kono de privilegiojn certa lingvo internacia markas konscie la konon de potenco ekonomie kaj politike.

Oni facile diri kelkfoje, ke tia stato de faktoj, krom la konstantaj rivalecoj, ankoraŭ havas malfacilaĵon, tiu atingi la vasta plimulto de la homo en situacio de malegaleco. Laŭhistorie, ĝi instruas al ni, ke ĉiu potenco estas efemera, kiuj kiel aliaj lingvoj.

La plej bona pruvo de ĉi tiu estas provizita al ni per la latina kaj greka. Pli lastatempe per la retromovo de la franca. Nur personoj kiuj ne pensas multaj povas imagi, ke la aktualan ordon de lingvoj estas fiksita por ĉiam. Se ni rigardas tion el alia angulo, oni vidas ke la uzon de internacia lingvo nomita "monda" malhelpi la efektiva interŝanĝo de kulturaj akiraĵoj kaj internacia kompreno multe pli ol tio helpas.

Fakte, dum plej malgrandaj nacioj lernas anglan, francan, ne povas esti demandita de duflankaj komunikadoj ĉar la angla aŭ franca popoloj estas tie for esti informita por la sama parto en lingvoj kaj kulturoj de aliaj popoloj.

Superregado kaj ekonomia diskriminacio. La demando ekestas pli ofte: Ĉu oni povas trovi formon de komunikado por certigi egalecon de ĉiuj partoprenantoj?

En tia traduka situacio estas pli anstataŭanto por komunikado anstataŭ vera solvo, krom la kotizoj akuzita de ekstermanta triono de la buĝeto de internaciaj organizoj. Al tradukisto apenaŭ povas anstataŭi rekta komunikado.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30


Elŝuti 0.65 Mb.

  • 4. Kial la internacia lingvo de la estonteco ne estus elekta inter la . vivantaj lingvoj
  • 5. Devenaj familiaj kaj klasifikoj de mondaj lingvoj.

  • Elŝuti 0.65 Mb.