Unua paĝo
Nia teamo
Kontaktoj
Pri ni

    ĉefpaĝo


1 Kolektiĝas pacaj batalantoj

Elŝuti 0.65 Mb.

1 Kolektiĝas pacaj batalantoj




paĝo11/30
Dato14.03.2017
Grandeco0.65 Mb.

Elŝuti 0.65 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   30

5- Lingvistika evoluo de suahila en diverslokoj de Afrika.


Suahila lingvo sin diversas en la prononco, la tempo kaj en la spaco de lonĝantaroj de diversaj lokoj. Ĉi tiu klarigas sin, en tiu maniero, kongaj suahilparolantoj havas malsamtonon al kenyanoj. Tiu diverseco verifias sin mem en la interna lonĝantaroj de la samlando. Ekzemple, en Kongolando, Norda Kivu provinco ke Suda Kivu provinco kaj Kindu provinco, la longantaroj de tiuj diversaj provincoj ne havas la samprononcon kaj tonon, tiam ke ĉiuj estas samlandaj.Tiu lingvistika problemo verifias sin en ĉiuj lingvoj de la mondo (franca, angla,ktp.), ecepte esperanto kiu preskauh ĉiuj esperantoj de la tuta mondo sukcas komprini inter ili per ĝia samprononco, samtono… Jen la venko de esperanto rilate al aliaj lingvoj.

Suahila estas ilo de sociakonduta je du grupoj. Unue la simpla rimedo al suahilparolantoj por komuniki kun alia, estas ligita al privataj malformaj kaj tradiciaj aktivecoj. Poste la maniero fari prononcan uzadon, de la morfologio, de la sintakso estas apartena indico al tia socia grupo aŭ deziro, voli aperi kiel tia.

Kiel ni scias, ĉiu societo havas diversajn societetajn klasojn. Ĝi estas tratuma. Tiu sociatratumado korespondas al lingvistika stratumado en tiu senco, ke homo kutimas al unu al alia tono laŭ sociagrupo en kiu li loĝas, aŭ en kiu li naskiĝis.

6- Diversecoj en la lingo por la loĝantoj de diversaj landoj


Ekzemple pri komparado inter suahilparolantoj kiuj loĝas en Konglando kaj Kenjo.

Esperanto.

Kenjano diras en lia loka suahila

Kongano diras en lia loka suahila

  • Naŭ (9)

  • Dudek (20)

  • Tridek 30)

  • Kvardek

  • Kvindek

  • Sesdek

  • Sepdek

  • Okdek

  • Naŭdek

  • Edzino

  • Avino

  • Kuracisto

  • Malsaniĝi

  • Donaco

  • Tagplorado

  • Tisa

  • Ishirini

  • Tisini

  • Albaini

  • Amsini

  • Sitini

  • Sabini

  • Sanini

  • Tisini

  • Tate = bibi

  • Bibi = mkee

  • Daktari

  • Kulazwa

  • Kafara

  • Matanga

  • Kenda

  • Makumimbili

  • Makumitatu

  • Makumi ini

  • Makumitanto

  • Makumi sita

  • Makumi saba

  • Makumimunane

  • Makumikenda

  • Bibi

  • Tate, Mama kuu

  • Mganga

  • Kugonjwa

  • Sadaka

  • Kilio

Suahila lingvo en Kongolando (kingwana) elemetas reduktita konsonanta sistemo. Fenomeno post la uzo de tiuj homoj de Orienta Afriko kiu suahila estas kiel unua lingvo, ne estas reprezentitaj en la konga uzo: Suahilparolanto legas tiujn literojn: -”Kh en K”, - Gh estas prononcita G, - Th en SZ, - Dh en Z, - Ng en NG. La vortoj de ĉi tiu verko Kingwana raportante ĉefe al la granda aglomeracio de Kindu, la centro de la regiono nomata Maniema. Tiu estas tre suahilizita, proksimigas la okcidenta parto de Kivu provinco. Ĝis superfluas Lubutu nordo kaj sudo ĝis Kabambale (Kongujo).

La nuna etendo de la suahila, probable nenio afrika lingvo tiel estas vaste konata kiel suahila". Tiu estas jam skribis de E. Steere en 1870. Tio estas ankoraŭ pli vera hodiaŭj. Nuntempe, la suahila iĝis la plej granda bantuaj lingvoj, kaj ĝi ankoraŭ estas konstanta progreso. Sen suplantandi la lokajn bantuajn lingvojn, suahila fariĝis afrika lingvo la plej vaste konata, instruita, studita kaj parolita tra afrika kontinento’’ Ĝia mirinda viveco, permesis al ĝi asimili sen damaĝa procenta terminoj prunteprenis ĉefe araba, sed ke la persa, hinda, kaj la angla, portugala kaj aliaj bantuaj lingvoj.

Tiuj amasaj pruntvortoj neniel ŝanĝis la gramatikan strukturon de la lingvo, kiu restas kutime bantua. Suahila fariĝas moderna lingvo, uzata en unua grada, la dua kaj alta grada, en la komerco, industrio, teknologio kaj scienco.

De 1967 suahila estis promociita kiel « nacia lingvo » en Tanzanio kaj en 1974, Ĝi estas rekonita kiel unu de Kenjo naciaj lingvoj. Fakte, ĝi iras nun preter la limoj de tiuj du landoj ; 30 al 40 milionoj da homoj, kiuj loĝas en Orienta kaj Centra Afriko, havas la lingvon en diversaj gradoj.

Suahila ludas egan kaj gravan rolon de lingvo en tiuj tri landoj: Tanzanio, Kenjo kaj Orienta Demokrata Respublika Konglando. Ĝi estas ankaŭ parolata kaj komprenata en diversaj afrika landoj : Ruando, Ugando, Burundio, Zambio, Rodezio, Mozambiko kaj Madagaskaro. Ĝi estas instruata en Orienta Kongolando (D.R.Kongo). En Tanzanio kaj Kenjo, en tiuj du landoj la instruado de suahila lingvo ne limigas sola en la unua grada, sed la instruado daŭrigas en la dua grada.

En universitatoj de Filologia fakultato en Afrika, Eŭropa kaj Azia universitatoj, suahila estas la sola lingvo favorebla por tiuj kiuj bezonas fari belegan esploradon pri afrikaj popoloj. Ĝia graveco pliigis pro la konsiderinda kvanto da laboro por realigi ĉe la centro de esplorado kaj publikiĵo de Dar-es-Salaam, kaj Nairobi Kisuma, Bukavu, Goma, Kisangani, Lubumbashi, Bunia, Kalemie kaj Londono.


1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   30


Elŝuti 0.65 Mb.

  • 6- Diversecoj en la lingo por la loĝantoj de diversaj landoj

  • Elŝuti 0.65 Mb.